Федор Егениевич Коновалов (1888-1970) — рус ҳарбий учувчиси, Биринчи жаҳон уруши қаҳрамони, полковник, Оқ ҳаракати аъзоси ҳисобланади.

Коновалов Фёдор Евгеневич
Коновалов, Фёдор Евгеньевич
Таваллуди 10.1.1888 (29.12.1887)
Тиффлиск губернияси
Вафоти 09.06.1970

Биография

У Екатеринослав вилоятининг меросхўр зодагонларидан бири Капитаннинг ўғли ҳисобланади.

Тифлис кадетлар корпусини (1905) ва Николаэв муҳандислик мактабини (1908) тугатган, у ердан 7-понтон баталонида иккинчи лейтенант унвони билан тақдирланган. 1908-йил 6- июлда у 1-кавказ муҳандис баталёнига ўтказилган.

1910-йилда Санкт-Петербург Политехника Институтининг назарий авиация курсларини ва Аэронавтика тайёрлаш паркининг офицерлар синфини тамомлаган. 1910-йил 1-октябрда лейтенант унвонига кўтарилган. 1910-йил 5-ноябрда Сибир авиация баталёнига ўтказилди. 1912-йилда Севастополдаги офицерлар авиация мактабини тамомлаган ва „Ҳарбий учувчи“ унвонини олган. 30-март 1914-йилда Владивосток қал’аси авиация компаниясига ўтказилди.

Биринчи жаҳон уруши бошланиши билан у гвардия корпусининг авиация отрядига юборилди. 1914-йил 1- октябрда у " хизмат стажига кўра " штаб-капитанига кўтарилди. 4-даражали Авлиё Георгий ордени билан тақдирланган

1915-йил 18-августда у 21-корпус авиация отрядининг бошлиғи этиб тайинланди ва ўша йилнинг 23-декабрида у " душманга қарши иш бўйича келишмовчиликларни бартараф этгани учун " капитан унвонига сазовор бўлди.

1916-йил 11-сентябрда 10-авиация дивизияси командири этиб тайинланди ва ўша йилнинг 17-ноябрида лавозими маъқулланган ҳолда подполковник унвонига эга бўлди. 1917- йилда у дафна новдаси билан 4-даражали Сент-Жорж ордени билан тақдирланди.

1917-йил 4-сентябрда у полковник унвонига сазовор бўлди ва 10-сентябрда Кавказ армиясининг авиация инспектори этиб тайинланди. 1918-йил март ойида у Кавказ армияси қошидаги Георгий Армс Думасига командир этиб сайланди.

Фуқаролар уруши йилларида у Россиянинг жанубидаги Оқ ҳаракатда, Дон армиясида ва Бутуниттифоқ Социалистик инқилобий федерацияда, 3-авиация дивизияси таркибида қатнашди. 1919-йил 20-январда Бутуниттифоқ социалистик иттифоқининг 1-авиация отрядининг командири, 25-февралда эса бу лавозимга тайинланди. Кейин у 2-авиация дивизияси қўмондони, Россия армиясида — авиация бошлиғининг ўринбосари лавозимларида ишлади.

1920-йил баҳорида у Константинополга эвакуация қилинди ва у ердан Миср орқали Эфиопияга ҳижрат қилди. 1935-1936- йиллардаги Италия-Эфиопия уруши пайтида Эфиопия ҳарбий қўмондонлари ва император Хаиле Селассиэнинг маслаҳатчиси бўлиб хизмат қилган. Ягона чет эл маслаҳатчиси уруш охиригача император ҳузурида қолди. Коноваловнинг Май-Чоу жанги ҳақидаги хотиралари (1936) тарихчилар Эфиопия кузатувчиси томонидан ёзилган Италия-Эфиопия урушининг ҳал қилувчи жанги ҳақидаги энг маълумотли хотиралар деб ҳисобланади[1].

Коновалов хотираларининг италянча версияси қуйидагича: „Нажоший қўшинлари билан: қора танлилар орасида оқ“ (таҳрир. Стефано Мичиcе, Бологна: Заниcелли, 1938). Испания фуқаролар уруши пайтида у полковник унвонини олган генерал Франко армиясига кўнгилли бўлди. Иккинчи жаҳон урушидан кейин у Жанубий Африкага кўчиб ўтди ва у ерда археологик қазишмалар билан шуғулланди.

Мукофотлар

  • 3-даражали Муқаддас Станислаус ордени (ВП 25.12.1911)
  • 3-даражали Муқаддас Анна ордени (ВП 02/14/1913)
  • 4-даражали Муқаддас Владимир ордени қилич ва камон билан (ВП 06.11.1914)
  • 2-даражали Азиз Станислаус ордени қиличлар билан (ВП 01/28/1915)
  • 2-даражали Муқаддас Анна ордени қиличлар билан (ВП 03/04/1915)
  • 4-даражали Авлиё Жорж ордени. (ВП 06/14/1915)
  • қиличлар ва 3-даражали Азиз Станислаус ордени учун камон. (ВП 09/27/1915)
  • 4-даражали Муқаддас Анна ордени „Жасорат учун“ ёзуви билан (ВП 12/15/1916)
  • қиличлар ва 3-даражали Авлиё Анна ордени учун камон. (ВП 02/07/1917)
  • Азиз Жорж қуроли (ПАФ 03/04/1917)
  • Жорж Хоч 4-синф. дафна новдаси билан № 856832 (10-армия учун 08.07.1917-йилдаги 941-сон буйруғи)

Манбалар

  1. ↑ Горелик Б. М. „Коновалов Федор Евгеньевич“ (русский). Большая российская энциклопедия. Электронная версия. Большая российская энциклопедия (2021). 2021-йил 10-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-июн.