Fyodor Konovalov
Федор Егениевич Коновалов (1888-1970) — рус ҳарбий учувчиси, Биринчи жаҳон уруши қаҳрамони, полковник, Оқ ҳаракати аъзоси ҳисобланади.
| Коновалов Фёдор Евгеневич | |
|---|---|
| Коновалов, Фёдор Евгеньевич | |
![]() | |
| Таваллуди |
10.1.1888 (29.12.1887) Тиффлиск губернияси |
| Вафоти | 09.06.1970 |
Биография
У Екатеринослав вилоятининг меросхўр зодагонларидан бири Капитаннинг ўғли ҳисобланади.
Тифлис кадетлар корпусини (1905) ва Николаэв муҳандислик мактабини (1908) тугатган, у ердан 7-понтон баталонида иккинчи лейтенант унвони билан тақдирланган. 1908-йил 6- июлда у 1-кавказ муҳандис баталёнига ўтказилган.
1910-йилда Санкт-Петербург Политехника Институтининг назарий авиация курсларини ва Аэронавтика тайёрлаш паркининг офицерлар синфини тамомлаган. 1910-йил 1-октябрда лейтенант унвонига кўтарилган. 1910-йил 5-ноябрда Сибир авиация баталёнига ўтказилди. 1912-йилда Севастополдаги офицерлар авиация мактабини тамомлаган ва „Ҳарбий учувчи“ унвонини олган. 30-март 1914-йилда Владивосток қал’аси авиация компаниясига ўтказилди.
Биринчи жаҳон уруши бошланиши билан у гвардия корпусининг авиация отрядига юборилди. 1914-йил 1- октябрда у " хизмат стажига кўра " штаб-капитанига кўтарилди. 4-даражали Авлиё Георгий ордени билан тақдирланган
1915-йил 18-августда у 21-корпус авиация отрядининг бошлиғи этиб тайинланди ва ўша йилнинг 23-декабрида у " душманга қарши иш бўйича келишмовчиликларни бартараф этгани учун " капитан унвонига сазовор бўлди.
1916-йил 11-сентябрда 10-авиация дивизияси командири этиб тайинланди ва ўша йилнинг 17-ноябрида лавозими маъқулланган ҳолда подполковник унвонига эга бўлди. 1917- йилда у дафна новдаси билан 4-даражали Сент-Жорж ордени билан тақдирланди.
1917-йил 4-сентябрда у полковник унвонига сазовор бўлди ва 10-сентябрда Кавказ армиясининг авиация инспектори этиб тайинланди. 1918-йил март ойида у Кавказ армияси қошидаги Георгий Армс Думасига командир этиб сайланди.
Фуқаролар уруши йилларида у Россиянинг жанубидаги Оқ ҳаракатда, Дон армиясида ва Бутуниттифоқ Социалистик инқилобий федерацияда, 3-авиация дивизияси таркибида қатнашди. 1919-йил 20-январда Бутуниттифоқ социалистик иттифоқининг 1-авиация отрядининг командири, 25-февралда эса бу лавозимга тайинланди. Кейин у 2-авиация дивизияси қўмондони, Россия армиясида — авиация бошлиғининг ўринбосари лавозимларида ишлади.
1920-йил баҳорида у Константинополга эвакуация қилинди ва у ердан Миср орқали Эфиопияга ҳижрат қилди. 1935-1936- йиллардаги Италия-Эфиопия уруши пайтида Эфиопия ҳарбий қўмондонлари ва император Хаиле Селассиэнинг маслаҳатчиси бўлиб хизмат қилган. Ягона чет эл маслаҳатчиси уруш охиригача император ҳузурида қолди. Коноваловнинг Май-Чоу жанги ҳақидаги хотиралари (1936) тарихчилар Эфиопия кузатувчиси томонидан ёзилган Италия-Эфиопия урушининг ҳал қилувчи жанги ҳақидаги энг маълумотли хотиралар деб ҳисобланади[1].
Коновалов хотираларининг италянча версияси қуйидагича: „Нажоший қўшинлари билан: қора танлилар орасида оқ“ (таҳрир. Стефано Мичиcе, Бологна: Заниcелли, 1938). Испания фуқаролар уруши пайтида у полковник унвонини олган генерал Франко армиясига кўнгилли бўлди. Иккинчи жаҳон урушидан кейин у Жанубий Африкага кўчиб ўтди ва у ерда археологик қазишмалар билан шуғулланди.
Мукофотлар
- 3-даражали Муқаддас Станислаус ордени (ВП 25.12.1911)
- 3-даражали Муқаддас Анна ордени (ВП 02/14/1913)
- 4-даражали Муқаддас Владимир ордени қилич ва камон билан (ВП 06.11.1914)
- 2-даражали Азиз Станислаус ордени қиличлар билан (ВП 01/28/1915)
- 2-даражали Муқаддас Анна ордени қиличлар билан (ВП 03/04/1915)
- 4-даражали Авлиё Жорж ордени. (ВП 06/14/1915)
- қиличлар ва 3-даражали Азиз Станислаус ордени учун камон. (ВП 09/27/1915)
- 4-даражали Муқаддас Анна ордени „Жасорат учун“ ёзуви билан (ВП 12/15/1916)
- қиличлар ва 3-даражали Авлиё Анна ордени учун камон. (ВП 02/07/1917)
- Азиз Жорж қуроли (ПАФ 03/04/1917)
- Жорж Хоч 4-синф. дафна новдаси билан № 856832 (10-армия учун 08.07.1917-йилдаги 941-сон буйруғи)
Манбалар
- ↑ Горелик Б. М. „Коновалов Федор Евгеньевич“ (русский). Большая российская энциклопедия. Электронная версия. Большая российская энциклопедия (2021). 2021-йил 10-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-июн.
- Волков С.В. Оқ ҳаракати. Фуқаролар уруши энциклопедияси. — Санкт-Петербург: „Нева“, 2002. — С. 259.
- Коновалов, Фёдор Евгеневич (неопр.). // „Буюк урушда Россия армияси“ лойиҳаси.
- „Иккинчи жаҳон урушидан олдин авиация ва аэронавтика“ сайтидаги таржимаи ҳол
- РИА ходимлари // Коновалов Федор Эвгениэвич
- Коновалов Федор Эвгениэвич (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-12-10 санасида архивланган)
- Гвардия корпуси авиация отрядининг ҳарбий учувчиси, штаб-капитан Коновалов Феодор Эвгениэвичнинг хизмат кўрсатмаси (1915-йил 12-август ҳолатига кўра)
- 1914-1918-йиллардаги Буюк уруш қаҳрамонлари хотирасига. // Феодор Коновалов, мукофотлар.
- Патрикеэв С. Б. „1914-1922-йиллардаги Авлиё Жорж хочи эгаларининг жамланган рўйхатлари. ИВ даража № 800,001-900,000“. М., „Духовная Нива“, 2014. — 896 п. ИСБН 978-5-87785-069-9
- Биринчи жаҳон уруши даврида Георгий ордени ва Авлиё Георгий қуролларининг авиатор-кавалерилари. Биографик қўлланма. Cомп. М. С. Нешкин ва В. М. Шабанов. М.: РОССПЕН, 2006. С. 147-148
