Fyodor Tyutchev
Федор Иванович Тютчев (23-ноябр Овстуг, Брянск тумани — 15 (27)-июл 1873-йил[1], Царское Село) — рус лирики, шоир-мутафаккир, Дипломат ва амалдор (1865-йилдан — Махфий маслаҳатчи[2]), консерватизм публицист.
Биографияси
Ёш йиллар

Фёдор Иванович Тютчев 23-декабр Орёл вилоятининг Брянск туманидаги оилавий мулкида туғилган. Унинг отаси Иван Николаэвич Тютчев (1768-1846) Кремл тузилмасининг экспедициясида хизмат қилган. Отасининг опа-сингилларидан бири Эвдокия Николаэвна Мешчерская (1774-1837), Борисоглебский аносин монастирининг асосчиси, қурувчиси ва абботи эди; бошқа синглиси Надежда Николаэвна Шереметева (1775-1850) декембрист А. В. шереметевнинг онаси бўлиб, у яширин жамиятда қатнашгани учун жазодан қутулиб қолди. Онаси, Екатерина Лвовна Тютчева (1776-1866), қўмондонинг жияни эди. М. Римский-Корсаков.
Уйда таълим олди. Ўқувчининг версификация ва классик тилларга бўлган қизиқишини қўллаб-қувватлаган ўқитувчи, шоир ва таржимон С. Э. Раич, раҳбарлигида у лотин тили ва қадимги Рим шеъриятини ўрганган ва 12 ёшида Гораций одатларини таржима қилган. 1817-йилдан бошлаб у император Москва университетининг оғзаки бўлимида маърузаларда қатнашишни бошлади, у ерда унинг ўқитувчилари Алексей Мерзляков ва Михаил Каченовский эди. Рўйхатдан ўтишдан олдин ҳам у 1818-йил ноябрда талабалар қаторига қабул қилинган. 14 ёшида у рус адабиётини севувчилар жамиятининг аъзоси этиб сайланди.
Чет элда мартаба

1821-йилда университетни тугатганлиги тўғрисидаги гувоҳномани олган Ф. Тютчев Давлат ташқи ишлар коллежида хизматга киради ва Мюнхенга Россия дипломатик ваколатхонасининг мустақил атташеси сифатида юборилади[3]. Бу ерда у Счеллинг ва Гейн билан учрашади ва 1826-йилда Элеанор Петерсонга уйланади, унинг учта қизи бўлган графиня ботмер. Уларнинг энг каттаси Анна кейинчалик Иван Аксаковга уйланди.
Тютчев оиласи Санкт-Петербургдан Туринга сузиб кетаётган „Николай И“, пароходи Болтиқ денгизида ҳалокатга учради. Қутқаришда Элеанора ва болаларга худди шу пароходда сузиб юрган Иван Тургенев ёрдам беради. Ушбу фалокат Элеанор Тютчеванинг соғлиғига жиддий зарар этказди. 1838-йилда у вафот этди. Тютчев шу қадар ғамгин эдики, кечани марҳум хотинининг тобутида ўтказгандан сўнг, у бир неча соат ичида кул рангга айланди. Бироқ, 1839-йилда Тютчев Эрнестина Дернберг (пфеффел исмли аёл), билан турмуш қурган, у билан ҳали ҳам Элеанор билан турмуш қурган. Эрнестиннинг 1833-йил феврал ойида биринчи эри ўзини ёмон ҳис қилган битта тўп ҳақидаги хотиралари сақланиб қолган. Хотинининг кўнгил очишига халақит беришни истамаган Жаноб Дернберг уйига ёлғиз кетишга қарор қилди. Баронесса билан суҳбатлашган ёш рус тилига мурожаат қилиб, у: „мен сизга хотинимни ишониб топшираман“, деди. Бу рус Тютчев эди. Бир неча кундан кейин барон Дернберг ўша пайтда Мюнхенни қамраб олган тифусдан вафот этди.
АдабиётларМанба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме[4]
- Тютчев, Фёдор Иванович в библиотеке Максима Мошкова
- Профил Ф. И. Тютчева на сайте РАН
- С. Лабанов. „Федор Тютчев: поэт, дипломат, политический публицист“
- Тексти Тютчева в Фундаменталной электронной библиотеке
- Тютчевиана. Сайт рабочей группи по изучению творчества Ф. И. Тютчева
- Писма Ф. И. Тютчева к родителям 11 писем 1837—1846 годов из Петербурга, Любека, Мюнхена и Ревеля
- Стихи Тютчева читают И. Смоктуновский, М. Козаков и др.
Манбалар
- ↑ ЦГИА СПб. ф.19. оп.124. д.1187. с. 275. Метрическиэ книги серкви Царскоселского дворса.
- ↑ Биографический словарь. Высшие чины Российской Империи (22.10.1721—02.03.1917)., Москва, 2017 — 319-бет. [сайт ишламайди]
- ↑ Зачислениэ на службу состоялос по просбе родственника, графа А. И. Остерман-Толстого.
- ↑ ЦГИА СПб. ф.19. оп.124. д.1187. с. 275. Метрическиэ книги серкви Царскоселского дворса.