Градуате Реcорд Эхаминатионс (ГРЕ)[1] — стандартлаштирилган тест бўлиб, Америка Қўшма Штатлари ва Канададаги кўплаб олий ўқув юртлари ва бошқа мамлакатларда кам сонли мактаблар учун қабул талабидир. ГРЕ таълим тест хизмати (ЭТС)га тегишли ва бошқарилади. Тест 1936 йилда Карнеги таълимни ривожлантириш жамғармаси томонидан ташкил этилган.

ЭТС маълумотларига кўра, ГРЕ узоқ вақт давомида ўрганиш давомида олинган оғзаки фикрлаш, миқдорий фикрлаш, аналитик ёзиш ва танқидий фикрлаш қобилиятларини ўлчашга қаратилган. ГРЕ мазмуни маълум махсус алгебра, геометрия, арифметика ва луғат бўлимларидан иборат. ГРЕ Генерал Тест синов марказларида ва Прометриcга тегишли ёки рухсат этилган муассасада ўтказиладиган компютерга асосланган имтиҳон сифатида тақдим этилади. Магистратурага қабул қилиш жараёнида ГРЕ балларига эътибор бериш даражаси мактаблар ва мактаблардаги бўлимлар ўртасида кенг фарқ қилади. ГРЕ баллининг аҳамияти оддий қабул расмиятчилигидан муҳим танлов омилигача бўлиши мумкин.

2011-йил август ойида ГРЕ сезиларли даражада қайта кўриб чиқилди, натижада имтиҳон савол-жавоб асосида эмас, балки бўлимлар бўйича мослаштирилди, шунинг учун биринчи оғзаки ва математика бўлимларидаги кўрсаткич тақдим этилган иккинчи бўлимнинг қийинлигини аниқлайди. . Умуман олганда, тест аввалгисидан бўлимлар ва кўплаб саволлар турларини сақлаб қолди, аммо баллар шкаласи 130 дан 170 гача (200 дан 800 гача) шкалага ўзгартирилди.

Тестни топшириш нархи 205 АҚСҲ долларини ташкил этади, аммо ЭТС маълум шароитларда тўловни камайтиради. Шунингдек, у иқтисодий қийинчиликларни исботлаган ГРЕ абитуриентларига молиявий ёрдам беради. ЭТС беш ёшдан ошган балларни чиқармайди, аммо магистратура дастурининг беш йилдан каттароқ балларни қабул қилиш сиёсати ўзгаради.

Битирув малакавий имтиҳонлари „1936 йилда тўртта Ивй Леагуэ университетининг аспирантура деканлари ва Карнеги таълимни ривожлантириш жамғармаси томонидан олий таълимда қўшма тажриба сифатида бошланган“.

Синовни ўз талабаларида синаб кўрган биринчи университетлар Гарвард университети, Ел университети, Принстон университети ва Колумбия университети эди.[Висконсин университети 1938 йилда ўз талабаларидан тест топширишни сўраган биринчи давлат университети эди. У биринчи марта 1940 йилда Аёва университети талабаларига берилган ва у ерда психолог Деwей Стуит томонидан таҳлил қилинган. У биринчи марта 1942 йилда Техас Теч университети талабалари томонидан олинган. 1943 йилда уни Мичиган штат университети талабалари олиб, у ерда Пол Дрессел томонидан таҳлил қилинган. Уни 1948 йилда 500 та коллежга ҳужжат топширган 45 000 дан ортиқ талаба қабул қилган.

„1948 йил январ ойида Таълим тестлари хизмати ташкил этилгунга қадар, Битирувчиларнинг рекорд имтиҳонлари Карнеги жамғармасининг лойиҳаси бўлиб қолди.“

Тузилиши

Компютерга асосланган ГРЕ Генерал Тести олти бўлимдан иборат. Биринчи бўлим ҳар доим алоҳида вақтли масала ва аргумент вазифаларини ўз ичига олган аналитик ёзиш бўлимидир. Кейинги беш бўлим иккита оғзаки фикрлаш бўлими, иккита миқдорий фикрлаш бўлими ва экспериментал ёки тадқиқот бўлимидан иборат. Ушбу беш бўлим ҳар қандай тартибда бўлиши мумкин. Экспериментал бўлим якуний балл учун ҳисобга олинмайди, лекин тўпланган бўлимлардан фарқланмайди. 2011-йил августидан олдинги компютер мослашув тестидан фарқли ўлароқ, ГРЕ Генерал Тести кўп босқичли тест бўлиб, унда имтиҳон олувчининг олдинги бўлимларда ишлаши кейинги бўлимларнинг қийинлигини аниқлайди. Ушбу формат текширилаётган шахсга ҳар бир бўлим ичидаги саволлар орасида олдинга ва орқага эркин ҳаракат қилиш имконини беради ва тест дастури фойдаланувчига ҳар бир бўлимда саволларни кейинчалик кўриб чиқиш учун вақт қолса, „белгилаш“ имконини беради. Барча тест жараёни тахминан 3 соат 45 дақиқа давом этади. Ҳар бир бўлимдан кейин бир дақиқалик танаффус ва учинчи бўлимдан кейин 10 дақиқалик танаффус берилади.

Қоғоз асосидаги ГРЕ Генерал Тести ҳам олти бўлимдан иборат. Аналитик ёзув икки қисмга бўлинган, ҳар бир масала ва аргумент топшириғи учун битта бўлим. Кейинги тўрт бўлим турли тартибда иккита оғзаки ва иккита миқдорий бўлимдан иборат. Қоғозга асосланган тестда экспериментал бўлим мавжуд эмас.

Оғзаки бўлим

Компютерга асосланган оғзаки бўлимлар ўқишни тушуниш, танқидий фикрлаш ва луғатдан фойдаланишни баҳолайди. Оғзаки тест 1 баллик босқичларда 130-170 балл бўйича баҳоланади. (2011-йил августидан олдин шкала 200-800 баллдан иборат бўлиб, 10 баллдан иборат бўлган.) Одатдаги имтиҳонда ҳар бир оғзаки бўлим 30 дақиқада бажариладиган 20 та саволдан иборат. Ҳар бир оғзаки бўлим тахминан 6 та матнни тўлдириш, 4 та гап эквиваленти ва 10 та танқидий ўқиш саволларидан иборат. 2011 йилдаги ўзгаришлар эсдалик луғат билимига эътиборнинг камайтирилишини ва антоним ва аналогияларнинг йўқ қилинишини ўз ичига олади. Матнни якунлаш бандлари жумлалар ўрнини эгаллади ва бир нечта жавобларни танлаш имконини берувчи янги ўқиш саволлари турлари қўшилди.

Миқдорий бўлим

Компютерга асосланган миқдорий бўлимлар ўрта мактаб даражасидаги асосий математик билим ва фикрлаш қобилиятларини баҳолайди. Миқдорий тест 1 балллик босқичма-босқич 130-170 балл бўйича баҳоланади (2011-йил августгача шкала 200-800 балл бўлган, 10 балли босқичда). Одатдаги имтиҳонда ҳар бир миқдорий бўлим 35 дақиқада бажарилиши керак бўлган 20 та саволдан иборат. Ҳар бир миқдорий бўлим тахминан 8 та миқдорий таққослаш, 9 та муаммони ҳал қилиш ва 3 та маълумотларни шарҳлаш саволларидан иборат. 2011-йилдаги ўзгаришлар имтиҳон олувчидан бўш жойни тўлдиришни талаб қилувчи рақамли ёзув элементларини ва имтиҳон олувчидан бир нечта тўғри жавобларни танлашни талаб қилувчи кўп танловли бандларни қўшишни ўз ичига олади.

Аналитик ёзиш бўлими

Аналитик ёзиш бўлими икки хил иншодан иборат бўлиб, „муаммо вазифаси“ ва „аргумент топшириғи“. Ёзиш бўлими 0-6 балл шкала бўйича, ярим баллли босқичларда баҳоланади. Иншолар ЭТС томонидан махсус ишлаб чиқилган матнни қайта ишлаш дастури ёрдамида компютерда ёзилади. Дастур фақат асосий компютер функцияларига рухсат беради ва имло текширгич ёки бошқа қўшимча функцияларни ўз ичига олмайди. Ҳар бир иншо камида иккита ўқувчи томонидан олти балллик шкала бўйича баҳоланади. Агар иккита балл бир балл ичида бўлса, ўртача балл олинади. Агар иккита балл бир баллдан кўпроқ фарқ қилса, учинчи ўқувчи жавобни текширади.

Вазифани чиқариш

Танланган мавзу бўйича иншо ёзиш учун тест топширувчига 30 дақиқа вақт берилади. Муаммо мавзулари ГРЕ дастури тўлиқ нашр этган саволлардан танланади. ГРЕ га тайёрланаётган шахслар ЭТС веб-сайтидаги вазифалар ҳавзасига киришлари мумкин.

Аргумент вазифаси

Тест топширувчига далил (яъни хулосага олиб келадиган бир қатор фактлар ва мулоҳазалар) берилади ва аргументни танқид қилувчи иншо ёзиш сўралади. Тест топширувчилардан аргумент мантиғини кўриб чиқиш ва аргумент мантиғини яхшилаш бўйича таклифлар бериш сўралади. Тест топширувчилар аргументнинг мантиқий камчиликларини бартараф этишлари ва мавзу бўйича шахсий фикр билдирмасликлари керак. Бу иншо учун ажратилган вақт 30 минут. Аргументлар ГРЕ дастури тўлиқ нашр этган мавзулар тўпламидан танлаб олинган. ГРЕ га тайёрланаётган шахслар ЭТС веб-сайтидаги топшириқлар пулига киришлари мумкин.

Экспериментал бўлим

Оғзаки ёки миқдорий бўлиши мумкин бўлган экспериментал қисм келажакда фойдаланиш учун ЭТС кўриб чиқаётган янги саволларни ўз ичига олади. Гарчи экспериментал қисм имтиҳон топширувчининг баллига ҳисобланмаса ҳам, у номаълум ва тўпланган бўлимлар билан бир хил кўринади. Тест топширувчиларнинг қайси бўлим экспериментал эканлигини билишнинг аниқ усули йўқлиги сабабли, одатда имтиҳон топширувчиларга қўлларидан келганича ҳаракат қилишлари ва ҳар бир бўлимга эътибор қаратишлари тавсия этилади. Баъзан тажриба бўлими ўрнига тест охирида аниқланган тадқиқот бўлими берилади. Қоғозга асосланган ГРЕ бўйича экспериментал бўлим мавжуд эмас.

Фан соҳаларига доир ГРЕ тести

Умумий тестдан ташқари, кимё, математика, физика ва психологиянинг аниқ соҳалари бўйича билимларни синовдан ўтказувчи тўртта ГРЕ мавзу тестлари ҳам мавжуд. Ҳар бир имтиҳоннинг давомийлиги 170 дақиқа.

Илгари компютер фанлари, иқтисод, қайта кўриб чиқилган таълим, муҳандислик, геология, тарих, мусиқа, сиёсацҳунослик, социология ва биокимё, ҳужайра ва молекуляр биология йўналишлари бўйича ҳам фан тестлари таклиф қилинган. 199- йил апрел ойида қайта кўриб чиқилган таълим ва сиёсацҳунослик имтиҳонлари тўхтатилди. 2000-йил апрел ойида тарих ва социология имтиҳонлари тўхтатилди; Иқтисодиёт, муҳандислик, мусиқа ва геология 2001-йил апрел ойида тўхтатилди. Компютер фанидан имтиҳон 2013-йил апрелидан кейин тўхтатилди. Биокимё, ҳужайра ва молекуляр биология 2016-йил декабр ойида тўхтатилди. ГРЕ Биологй Тест ва ГРЕ Литературе ин Энглиш Тест тестлари 2021-йил апрел ойида тўхтатилди.

Қўшма Штатлардаги кўплаб магистратура мактаблари қабул жараёнининг бир қисми сифатида ГРЕ натижаларини талаб қилади. ГРЕ стандартлаштирилган тест бўлиб, барча битирувчиларнинг умумий академик характердаги (мутахассислик йўналишларидан қатъи назар) топшириқлар бўйича қобилиятларини ҳамда бакалавриат таълимида уларнинг оғзаки кўникмалари, миқдорий кўникмалари ва мавҳум фикрлаш қанчалик ривожланганлигини ўлчашга мўлжалланган.

ГРЕ балларидан ташқари, аспирантурага қабул қилиш ГПА, тавсияномалар ва мақсад баёнотлари каби бир қанча бошқа омилларга боғлиқ. Бундан ташқари, бошқа стандартлаштирилган қабул тестларидан (масалан, САТ, ЛСАТ ва МCАТ) фарқли ўлароқ, ГРЕ балларининг қўлланиши ва оғирлиги нафақат мактабдан мактабга, балки бўлимдан бўлимга ва дастурдан дастурга ҳам сезиларли даражада фарқ қилади. Масалан, кўпгина бизнес мактаблари ва иқтисод дастурлари кириш учун жуда юқори ГРЕ ёки ГМАТ балларини талаб қилади, муҳандислик дастурлари эса кўпроқ балл ўзгаришига имкон беради. Либерал санъат дастурлари фақат абитуриентнинг оғзаки баллини ҳисобга олиши мумкин, математика ва фан дастурлари эса фақат миқдорий қобилиятни ҳисобга олиши мумкин. Баъзи мактаблар қабул қарорларида ГРЕ дан фойдаланадилар, лекин молиялаштириш қарорларида эмас; бошқалар ундан стипендия ва стипендия номзодларини танлаш учун фойдаланадилар, лекин қабул қилиш учун эмас. Баъзи ҳолларда, ГРЕ университет томонидан қўйиладиган магистратурага қабул қилиш учун умумий талаб бўлиши мумкин, айрим бўлимлар эса балларни умуман ҳисобга олмаслиги мумкин. Магистратура мактаблари одатда илгари қабул қилинган талабаларнинг ўртача баллларини ва қабул ва молиялаштириш қарорларида ГРЕ қандай ҳисобга олиниши ҳақида маълумот беради. Баъзи ҳолларда дастурларда ГРЕ учун қаттиқ талаблар мавжуд; масалан, Яле Эcономиcс ПҳД дастурига ариза топшириш учун камида 160 балл талаб қилинади. Муайян мактаб ёки дастур қабул жараёнида ГРЕ баллини қандай баҳолашини аниқлашнинг энг яхши йўли бу махсус дастур бўйича битирувчиларни қабул қилиш учун мас’ул шахс билан боғланишдир.

2016-йил феврал ойида Аризона университети Жеймс Э. Рожерс юридик коллежи барча абитуриентлардан ГРЕ ёки Ҳуқуқ мактабига кириш тестини (ЛСАТ) қабул қилган биринчи юридик мактаб бўлди. Коллеж ГРЕ талабаларнинг ҳуқуқшунослик факултетининг биринчи даврадаги баҳолари учун ҳақиқий ва ишончли башоратчи эканлигини кўрсатадиган тадқиқот ўтказгандан сўнг қарор қабул қилди.

2017-йилнинг баҳорида Гарвард юридик факултети ўзининг уч йиллик Ж. Д. дастурига абитуриентлардан ЛСАТга қўшимча равишда ГРЕ ни қабул қилиш учун Аризона университетига қўшилганлигини эълон қилди.

2021-йил кузи учун ГРЕ-бепул қабул қилишнинг синов сиклидан сўнг, Беркли Калифорния университети 2022-йил кузида ҳам кўпгина магистратура дастурларига қабул қилиш учун ГРЕ талабини бекор қилишга овоз берди. Мичиган университети, Анн Арбор қисқа вақт ичида Пҳ. Д учун ГРЕ талабларидан воз кечишларини эълон қилди. 2022-23 қабул даври билан бошланадиган қабуллар.

ГРЕ баллидан баъзи мактабларда МБА дастурлари учун фойдаланиш мумкин.

ГМАТ (Градуате Манагемент Адмиссион Тест) — бу математика ва инглиз тили бўйича компютерга мослаштирилган стандартлаштирилган тест бўлиб, магистратурада бизнес соҳасида академик муваффақиятга эришиш қобилиятини ўлчаш учун мўлжалланган. Бизнес мактаблари одатда тестдан МБА дастурига кириш учун танлов мезонларидан бири сифатида фойдаланадилар. 2009-йилдан бошлаб, кўплаб бизнес мактаблари ГМАТ балли ўрнига ГРЕ ни қабул қила бошладилар. Сиёсатлар бир неча йиллар давомида жуда хилма-хил эди. Бироқ, 2014-2015 йилги қабул мавсуми ҳолатига кўра, кўпчилик бизнес мактаблари иккала тестни ҳам бир хилда қабул қилади. МБА дастурига ариза топшириш учун ГМАТ ёки ГРЕ балли топширилиши мумкин. Бизнес мактаблари, шунингдек, бошқа (МБА бўлмаган) магистрлар ва Пҳ. Д. учун балларни қабул қиладилар. дастурлари.

Бизнес мактаби тестларини қабул қилиш сиёсати ўзгариб турадиган асосий масала ГРЕ ёки ГМАТ балли энди қабул қилинмагунча қанча эски бўлиши мумкинлиги билан боғлиқ. Стандарт шундан иборатки, баллар 5 ёшдан ошмаслиги керак (масалан, Уортон, МИТ Слоан, Колумбия бизнес мактаби).

Интеллектуал клублар

Баъзи ГРЕ баллари (одатда 2002 йилгача бўлганлар) Интертел, Менса ва Трипле Нине Соcиэтй каби интеллектуал клублар учун саралаш далил сифатида қабул қилинади, бу жамиятнинг танловига қараб минимал ўтиш балли ва синовдан ўтган вақт даври. Интертел 2011-йилдан кейин олинган 99 фоизли балларни қабул қилади, Менса ва ТНС эса 2001-йил сентабрдан кейин ҳеч қандай баллни қабул қилмайди.

Тайёргарлик

ГРЕ га тайёрланишни хоҳловчилар учун турли манбалар мавжуд. ЭТС ПоwерПреп деб номланган тайёргарлик дастурини тақдим этади, унда истеъфодаги саволларнинг иккита амалий тести, шунингдек, кейинги амалиёт саволлари ва кўриб чиқиш материаллари мавжуд. Дастурий таъминот тест форматини ва фойдаланилган саволларни такрорлаганлиги сабабли, ҳақиқий ГРЕ балларини тахмин қилиш фойдали бўлиши мумкин. ЭТС ўзининг ўтмишдаги саволларини бошқа компанияга лицензияламайди, бу уларни расмий нафақага чиққан материаллар учун ягона манбага айлантиради. ЭТС бир қатор долзарб ГРЕ саволларини ўз ичига олган „БИГ БООК“ ни нашр қилиш учун ишлатилган; аммо, бу нашриёт тарк этилди. Бир нечта компаниялар курслар, китоблар ва бошқа норасмий тайёргарлик материаллари билан таъминлайди.

ГРЕ ни олган баъзи талабалар тестга тайёргарлик кўриш компаниясидан фойдаланадилар. Ушбу курслардан фойдаланмайдиган талабалар кўпинча университет дарсликлари, ГРЕ тайёргарлик китоблари, намунавий тестлар ва бепул веб-ресурслар материалларига таянадилар.

Синов жойлари

Умумий ва фан тестлари кўплаб бакалавриат муассасаларида ўтказилса, компютерга асосланган умумий тест тегишли технологик шароитларга эга 1000 дан ортиқ жойларда ўтказилиши мумкин. Қўшма Штатларда йирик шаҳарлардаги ёки йирик университетлардаги талабалар одатда яқин атрофдаги тест марказини топадилар, кўпроқ изоляция қилинган ҳудудларда эса шаҳар ёки университет манзилига бир неча соат йўл олишлари керак бўлади. Кўпгина саноати ривожланган мамлакатларда ҳам тест марказлари мавжуд, аммо баъзида имтиҳон топширувчилар мамлакат чегараларини керак.

Манбалар