Gaiti Hasan
Гаити Ҳасан (1956-йил 19-ноябрда туғилган) – молекуляр биология, генетика, неврология ва ҳужайра сигнализацияси соҳаларида тадқиқот олиб борадиган ҳинд олими ҳисобланади[1]. Ҳасан Ҳиндистон Миллий Фан Академиясининг (ИНСА) а'зоси, ҳинд олимлари ва технологларининг энг юқори органларидан бири[1]. 2013-йилдан бошлаб у Бангалордаги Миллий Биология фанлари марказида (НCБС) катта профессор лавозимида ишлаб келмоқда[1][2].
Та'лими
Ҳасан болалигида Алигархда ўқиган. Унинг ота-онаси университетда дарс берган, икки синглиси эса кимё ва физика фанларидан таҳсил олган[3]. У 1976-йилда Деҳли университетининг Миранда уйида зоология бўйича бакалавр даражасини олди. У 1978-йилда ҳаёт фанлари бўйича магистр даражасини ва М.Фил. 1980-йилда Жавоҳарлал Неру университети, Деҳли[1][3]. 1983-йилда Кембриж университетида Трйпаносома бруcеи рибосомали РНК генлари ҳақидаги диссертацияси учун фан номзоди илмий даражасини олди[4]. Ҳасаннинг сўзларига кўра, у университетларга номзодлик диссертациясига ҳужжат топшираётганда “озчиликка мансублик камситишларга олиб келиши мумкинлигини” илк бор тушунган. Унинг фикрига кўра, бу уни "бошқа аёл олимларни, хоҳ талабалар, хоҳ ҳамкасблар бўлсин, онгли равишда қўллаб-қувватлашга ҳаракат қилишига" олиб келди[3].
Карераси
Ҳозирда у НCБС ( Миллий Биология фанлари маркази )[5] да ишлаб келмоқда, у ерда ҳайвонларда ҳужайра ичидаги калций даражасидаги ўзгаришларнинг тизимли ва ҳужайрали оқибатларини ўрганади. 1983-йилда Ҳасан Мумбайдаги Тата Фундаментал Тадқиқотлар Институтига (ТИФР) ташриф буюрувчи ва молекуляр биология бўлимида илмий ходим сифатида қўшилди[1]. У 1992-йилда Массачусецдаги Брандейс университетининг биология бўлимида ташриф буюрган энг сара олимлардан бири бўлган[4].
Мукофотлар ва э'тироф
Ҳасан Инлакс Фоундатион стипендияси[6], Британиянинг хориждаги тадқиқот талабалари мукофоти, Wеллcоме Труст стипендияси ва Рокфеллернинг биотехнология бўйича карераси стипендиясини олди. 2006-йилда Ҳиндистон Фанлар академиясининг а'зоси, Бангалор, 2007-йилда эса Осиё-Тинч океани молекуляр биология тармоғи а'зоси этиб сайланган[1]. У, шунингдек , Ҳиндистон Миллий Фанлар Академияси (ИНСА) а'зоси. Ҳозирда Деҳли университитетларда унинг қўлланмаларидан кенг тархда фойдаланиб келинмоқда.
Адабиётлар
- Деб, Бипан Кумар; Патҳак, Траямбак; Ҳасан, Гаити (26 Май 2016). "Сторе-индепендент модулатион оф Cа2+ энтрй тҳроугҳ Ораи бй Септин 7". Натуре Cоммуниcатионс 7: 11751. дои:10.1038/нcоммс11751. ПМИД 27225060. ПМC 4894974. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=4894974.
- Патҳак, Т.; Аграwал, Т.; Ричҳария, С.; Садаф, С.; Ҳасан, Г. (2015). "Сторе-Оператед Cалcиум Энтрй тҳроугҳ Ораи ис Реқуиред фор Трансcриптионал Матуратион оф тҳе Флигҳт Cирcуит ин Дросопҳила". Жоурнал оф Неуросcиэнcе 35 (40): 13784–99. дои:10.1523/ЖНЕУРОСCИ.1680-15.2015. ПМИД 26446229. ПМC 6605383. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=6605383.
- Аграwал, Таржани; Ҳасан, Гаити (2015). "Матуратион оф а cентрал браин флигҳт cирcуит ин Дросопҳилареқуирес Фз2/Cа2+сигналинг". эЛифе 4. дои:10.7554/эЛифе.07046. ПМИД 25955970. ПМC 4451221. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=4451221.
- Садаф, Суфиа; Реддй, О. Венкатесwара; Сане, Санжай П.; Ҳасан, Гаити (2015). "Неурал Cонтрол оф Wинг Cоординатион ин Флиэс". Cуррент Биологй 25 (1): 80–6. дои:10.1016/ж.cуб.2014.10.069. ПМИД 25496964.
- Аграwал, Таржани; Садаф, Суфиа; Ҳасан, Гаити (2013). "А Генетиc РНАи Сcреэн фор ИП3/Cа2+ Cоуплед ГПCРс ин Дросопҳила Идентифиэс тҳе ПдфР ас а Регулатор оф Инсеcт Флигҳт". ПЛОС Генетиcс 9 (10): э1003849. дои:10.1371/жоурнал.пген.1003849. ПМИД 24098151. ПМC 3789835. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=3789835.
- Субраманиан, М.; Метя, С. К.; Садаф, С.; Кумар, С.; Счwудке, Д.; Ҳасан, Г. (2013). "Алтеред липид ҳомеостасис ин Дросопҳила ИнсП3 реcептор мутанц леадс то обеситй анд ҳйперпҳагиа". Дисеасе Моделс & Мечанисмс 6 (3): 734–744. дои:10.1242/дмм.010017. ПМИД 23471909. ПМC 3634656. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=3634656.
- Ҳасан, Гаити (2013). "Интраcеллулар сигналинг ин неуронс: Унравелинг спеcифиcитй, cомпенсаторй мечанисмс анд эссентиал гене фунcтион". Cуррент Опинион ин Неуробиологй 23 (1): 62–7. дои:10.1016/ж.cонб.2012.07.004. ПМИД 22878162.
- Чакрабортй, Сумита; Ҳасан, Гаити (2012). "Фунcтионал Cомплементатион оф Дросопҳила итпр Мутанц бй РатИтпр1". Жоурнал оф Неурогенетиcс 26 (3–4): 328–37. дои:10.3109/01677063.2012.697501. ПМИД 22817477.
- Аграwал, Н.; Венкитесwаран, Г.; Садаф, С.; Падманабҳан, Н.; Банержеэ, С.; Ҳасан, Г. (2010). "Иноситол 1,4,5-Триспҳоспҳате Реcептор анд дСТИМ Фунcтион ин Дросопҳила Инсулин-Продуcинг Неуронс Регулатес Сйстемиc Интраcеллулар Cалcиум Ҳомеостасис анд Флигҳт". Жоурнал оф Неуросcиэнcе 30 (4): 1301–13. дои:10.1523/ЖНЕУРОСCИ.3668-09.2010. ПМИД 20107057. ПМC 6633787. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_жоурнал-оф-неуросcиэнcе_2010-01-27_30_4/паге/1300.
- Венкитесwаран, Г.; Ҳасан, Г. (2009). "Интраcеллулар Cа2+ сигналинг анд сторе-оператед Cа2+ энтрй аре реқуиред ин Дросопҳила неуронс фор флигҳт". Проcеэдингс оф тҳе Натионал Аcадемй оф Сcиэнcес 106 (25): 10326–10331. дои:10.1073/пнас.0902982106. ПМИД 19515818. ПМC 2700899. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=2700899.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „Гаити Ҳасан – ИНСА Феллоw“. Индиан Натионал Сcиэнcе Аcадемй www.инсаиндиа.орг. 2014-йил 16-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 19-октябр. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "Гаити Ҳасан - ИНСА Феллоw" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ „НCБС Фаcултй“. Натионал Cентре фор Биологиcал Сcиэнcес www.нcбс.рес.ин. Қаралди: 2014-йил 19-октябр.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Сcиэнcе анд тҳе Арт оф Детеcтион“. Лилавати'с Даугҳтерс: Тҳе Wомен Сcиэнтисц оф Индиа 128–131. Индиан Аcадемй оф Сcиэнcес (2008). Қаралди: 2014-йил 19-октябр.
- ↑ 4,0 4,1 „НИСЕР Гаити Ҳасан био“. Натионал Институте оф Сcиэнcе Эдуcатион анд Ресеарч www.нисер.аc.ин. 2018-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 19-октябр. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "НИСЕР Гаити Ҳасан био" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ „НCБС Фаcултй“. нcбс.рес.ин. Қаралди: 2016-йил 16-июл.
- ↑ „Инлакс Шивдасани Счоларшипс – Гаити Ҳасан“. Инлакс Шивдасани Фоундатион. 2015-йил 3-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 14-апрел.