Galatea (Rafael)
Галатеянинг ғалабаси – Римдаги Фарнесина вилласи учун италян рассоми Рафаэл томонидан 1512-йилда яратилган фреска[1].
| Галатеянинг ғалабаси | |||
|---|---|---|---|
| Рассом | Рафаэл | ||
| Йил | c. 1512 | ||
| Тури | Фреска | Жойи | Вилла Фарнесина, Рим |
Фарнесина вилласи ўша даврнинг энг бой одамларидан бири бўлган сиэналик банкир Агостино Чиги учун қурилган. Кейинчалик Фарнес оиласи Тибернинг нариги томонидаги кўркам саройдан кичикроқ виллани сотиб олди ва номини ўзгартирди. Фреска бинонинг очиқ галереясини безаб турган сериянинг мифологик саҳнаси бўлиб, шоир Анжело Полизианонинг тугалланмаган „Станзе пер ла гиостра“ асаридан илҳомланиб яратилган. Юнон мифологиясида гўзал Нереид Галатея чўпон Аcисни севиб қолади. Унинг турмуш ўртоғи, бир кўзли баҳайбат Полифем, бу икки севишганларни билан учратганидан сўнг, улкан устунга тегиб, Аcисни ўлдиради. Шунингдек, Себастиано дел Пиомбо Рафаэлнинг асари ёнида Полифем фрескасини яратди.
Рафаэл ҳикоянинг асосий воқеаларини тасвирламаган. У нимфанинг апофеози саҳнасини танлади (Станзе, И, 118-119). Галатеанинг атрофини денгиз жонзотлари ўраб туради. Рассом тасвирлашда уларнинг шаклларини бироз Микеланжелодан, ёрқин ранглар ва безакларини қадимги Рим расмларидан илҳомланган бўлиши мумкин. Чап томонда Тритон (қисман одам, қисман балиқ) денгиз нимфасини ўғирлайди. Галатеа икки делфинли аравада юради.
Баъзилар Галатея учун модел сифатида хушмуомала, Империя, Агостино Чигининг севгилиси ва Рафаэлнинг яқин замондоши образини кўрган бўлса-да, Гиоргио Васари Рафаэл Галатея учун ҳеч бир инсонга ўхшамаслигини эмас, балки идеал гўзалликни ифодалашни назарда тутганини таъкидлаб ёзган. Рафаэлдан бундай гўзаллик моделини қаердан топганини сўрашганида, у миясида шаклланган „маълум бир ғоядан“ фойдаланганини айтди[1].
Балдассаре Кастилёнега ёзган мактубида Рафаэл Пиэтро Аретино орқали шундай деган: „Агар Худо энг яхшисини танлаш учун мен билан бирга бўлса, гўзалликни яратиш учун мен бир қанча гўзалликларни кўришим керак. Аммо яхши ҳакамлар ва чиройли шакллар йўқлиги сабабли мен хаёлимга келган ғоядан фойдаланаман“[2].
Манбалар
- Гомбрич, Эрнст. Тҳе Сторй оф Арт, 15, Лондон: Пҳаидон Пресс, 1989. ИСБН 0714825840.
- Салми, Марио. Тҳе Cомплете Wорк оф Рапҳаэл. Неw Ёрк: Рейнал анд Cо., Wиллиам Морроw анд Cомпанй, 1969 — 529-бет.
- Анса. „Рапҳаэл усед Эгйптиан блуэ ин Галатеа“. АНСА (2020-йил 23-сентябр). Қаралди: 2020-йил 23-декабр.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |