Гарпократ (юнонча. пҳраокрēс, лот. Ҳарпократ, мисрл. ҳр-п3'´ҳрд „ Ҳоруснинг боласи“)[1] — Осирис ва Исиснинг ўғли Миср худоси Харпехрути (Кенжа Ҳорус) нинг юнонча талқини; бошида ёшлик гажаки ва оғзида ўнг қўлининг бармоғи билан яланғоч бола сифатида тасвирланган қишки қуёш худоси (болалик рамзлари). Юнонлар бу анъанавий белгини тушунмадилар ва Ҳарпократни сукунат худоси сифатида алоҳида худо деб ҳисобладилар. Биринчи марта бу ном милоддан аввалги 2285-2279-йилларда ҳукмронлик қилган Меренра сулоласининг ВИ подшоси пирамидасидаги ёзувда учрайди.[2]

Птолемейлар томонидан қурилган Гермонт зиёратгоҳида Гарпократнинг туғилиши ва тарбияси тасвирланган.[3] У чиқаётган қуёшни тимсоли бўлган. Ҳарпократ худоларнинг Искандария триадасида Ҳорус ўрнини эгаллади; унинг маданияти ҳам ғарбга, айниқса Римга кириб борди; афсоналарда у тирилишнинг тимсоли эди. „Исис, Осирис, Гарпократлар“ триадаси юнон-рим тушунчалари призмасидан ўтиб, Тибер қирғоғида янги ватан топиб, ўзлари билан шарқона хурофотлар, урф-одатлар, маросимлар ва бошқаларни олиб келишди. Бу триада тўлиқ эллинлар „Исис, Серапис (Миср Плутони), Ҳарпократ“ томонидан тан олинган триадага мос келган.

Ҳарпократ худосининг белгилари — чаён, тимсоҳ, шер, лан. Ҳарпократга балиқ, лотус гуллари ва сабзавотлар қурбон қилинган.[4]

Манбалар

  1. ↑ Снесён в ХХ веке при постройке сахарного завода.
  2. ↑ Гор, в мифологии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  3. ↑ Серапис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  4. ↑ Египет // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Ҳаволалар

  • Гарпократ // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.