Категория:Персоналии по алфавиту Гефестион (356-йилдан й.э.гача, Пепла - 324-йилдан й.э.гача ) - Искандар Зулқарнайннинг энг яқин до'сти ва унинг саркардаларидан бири.

Биографияси

Гефестионнинг Мадриддаги Прадо музейида жойлашган бронза ҳайкалининг реконструксияси.

Пеллалик Аминторнинг о'г'ли Гефестион Александр билан тенгдош бо'лган ва у билан бирга о'сган до'сти [1] . Диоген Лаэртес файласуф Аристотел ва Гефестион о'ртасидаги ёзишмаларни келтириб о'тган бо'лса-да, уларнинг Миэзда Аристотел билан дарс машг'улотлари ҳақида ҳеч қандай ма'лумот топилмаган.Ба'зан Гефестионни Искандарнинг севгилиси деб ҳам аташади. Бу масала бо'йича замондошлардан аниқ далиллар ё'қ. Шунга қарамай, ма'лумот Македония қироллари ва антик даврнинг қадимги юнонлари орасида жуда кенг тарқалган. Аррианнинг "Искандар юриши" да (2-аср бошлари) Александр юриш пайтида Трояга ташриф буюргани ва " Ахиллес қабрига, Гефестион эса Патроклнинг қабрига гулчамбарлар қо'йгани" ҳақида хабар берилган. Клавдий Элиан о'зининг "Рангли эртаклар" асарида (3-аср) шундай тушунтиради: "Искандар Ахиллес қабрини гулчамбар билан безаб турган чог'ида Гефестион ҳам Патроклнинг қабрини худди Патрокл каби Искандар томонидан севилганлигини билдиришни хоҳлади(Патрокл Ахиллес томонидан севилган). Александр ва Гефестион о'ртасидаги алоқанинг севги табиати ко'рсаткичлари, шунингдек, Псевдо-Диогеннинг 24-мактубида (Искандарни "... Гефестионни бошқарганликда" айблаган), бу ма'лумот Эпиктетнинг "Суҳбатлари" ва бошқаларда мавжуд.[2] . Помпей Трог Жустин тимсолида Гефестион ҳақида ёзади: "У аввалига о'зининг го'заллиги билан, кейин эса хизматлари учун қирол учун азиз эди" .

Александр ва Гефестион бюстлари (о'нгда Гефестион)

Гефестион " До'стлар отряди " таркибида Александрга Осиёдаги бутун юриши давомида ҳамроҳ бо'лган. Иссус жангидан со'нг, Александр Гефестион ҳамроҳлигида қочиб кетган шоҳ Доронинг шахсий карвонини текшириш учун жо'нади. Уларни Доронинг катта қизи Статира ва унинг кекса онаси Сисигамбис кутиб олди. Ғолибларни кўриб, она малика Александрдан баландроқ ко'ринган ва қиролллик оиласига хос чехрага эга Гефестион олдида та'зим қилган. Македония қироли уни тинчлантириб: "Хавотир олманг, она, у ҳам Искандардир" (у билан ҳам мен каби гаплашинг).

Искандар Троядаги Ахиллес қабри олдида қурбонлик келтирмоқда.

Милоддан аввалги 331-йилда Гавгамеланинг ҳал қилувчи жангида Гефестион қўлидан яраланган. О'ша вақтга қадар у қиролнинг шахсий до'сти бо'лган бо'лса, жангда эса тансоқчилар қаторига кирарди, улар орасидан қирол босиб олинган вилоятларнинг қо'мондонлари ва сатрапларини тайинлаган. Бироқ, қирол камдан-кам ҳолларда Гефестионга отрядларни мустақил бошқаришни ишониб топширган.

Сузадаги то'й : Александр марказда хотини билан, о'нг қо'лида Гефестион.

Ҳиндистонга боришдан ва Ҳиндукушни (замонавий Афг'онистонда ) кесиб о'тишдан олдин, Александр Гефестионни "чилиарх" (форсча даража) қилди ва аслида уни штатда о'зидан кейинги о'риндаги раҳбар этиб сайлаган. Кампания пайтида Гефестион етакчи отрядда хизмат қилган, ко'приклар қурилиши билан шуг'улланган, шунингдек , Гидаспес жангида Гетаир отлиқларига қо'мондонлик қилган. Лусианнинг ма'лумотларига ко'ра, Александрнинг Роксана билан то'й маросими пайтида унинг ёнида қадимги юнон рассоми суратида Гефестион тасвирланган [3] .

Форс империясининг пойтахтларидан бири бо'лган Суза шаҳрига бо'лган ог'ир ҳинд юришидан қайтиб келган Александр Статиранинг қизига уйланди ва о'зининг синглиси бо'лган Дрипетидани Гефестионга хотин қилиб берган, я'ни у Гефестион билан до'стлигини оилавий алоқалар билан мустаҳкамлашга қарор қилган.

О'лими

Милоддан аввалги 324-йилнинг кузида Искандар қўшини қишлик учун Экбатанияга жойлашди. У ерда тантанали о'йинлар пайти байрамларнинг биридан кейин Гефестион ог'ир касал бо'либ, бир ҳафта о'тгач вафот этди. Унинг о'лимининг сабаблари ҳақида турли хил қарашлар мавжуд, тиф касаллигига чалинган деган фикр энг ко'п тахмин қилинган (бу касалликнинг тавсифланган белгиларидан далолат беради). Гефестион заҳарланган деб ҳам о'йланган, чунки у қиролнинг энг яқин одами сифатида жуда ко'п ҳасадго'й одамлар ва душманларга эга эди.

Александр унинг о'лимидан чуқур азоб тортган. Қайг'удан ақлдан озган ва барча тантаналарни бекор қилган, Гефестионни даволаган шифокорни қатл қилишни буюрган. Аррианнинг со'зларига ко'ра: "Ба'зилар у шифокор Главкийни ёмон муносабатда бо'лгани учун осиб қо'йганини айтишса, бошқалари у Гефестионнинг маст бо'лишини хотиржам кузатганини айтишади " [4] . Гефестионни буюк қаҳрамон ва саркарда сифатида ҳурмат қилиш буюрилган. Унинг жасади Бобилга олиб кетилган ва жуда катта ҳурмат билан ёндирилган. Лукианнинг хабар беришича, Гефестион о'лимидан со'нг Александр уни худо даражасида улуг'лашни буюрган ва унга сиг'инишдан бош тортишни энг ог'ир жиноят деб э'лон қилган [5] .

Саккиз ой о'тгач, Александрнинг о'зи касалликдан вафот этган.

Эслатмалар

Манбалар

 Арриан, Поход Александра. - Миф, 1993

Квинт Курций Руф, История Александра Макудонского, - Изд-во МГУ, 1993. Клавдий Элиан, "Пестрые рассказы" (7.8, 12.7)

Плутарх (Александр, 5, Пелопид) Гефестион - в Смитҳ'с Диcтионарй оф Греэк анд Роман Биограпҳй анд Мйтҳологй. Ҳепҳеастион Архивная копия от 25 ноября 2014 на Wайбаcк Мачине ат ливиус.орг Баттистини О. и Шарвель П. Александр Великий, изд. "Лафонт", Париж, 2004. / Оливиэр Баттистини эт Пасcал Чарвет(дир.), Алехандре ле Гранд, Ҳистоире эт диcтионнариэ, Лаффонт, cоллеcтион "Боуқуинс", Парис, 2004.