George Aiken
Георге Давид Аикен (1892-йил 20-август — 1984-йил 19-ноябр) — америкалик сиёсатчи ва боғдорчиликчи. Республикачилар партиясининг аъзоси, у Вермонтнинг 64-губернатори (1937-1941) бўлиб, 1941-йилдан 1975-йилгача Қўшма Штатлар Сенатида 34 йил хизмат қилган. Нафақага чиққанида у Сенатнинг энг юқори лавозимли аъзоси бўлган.Губернатор сифатида Аикен Вермонтда гидроэнергетика ва сув тошқини назорати бўйича дастурлари бўйича Янги келишувга қарши курашади[1]. Сенатдаги шимоли-шарқий республикачи сифатида у 1946 йилги Тўлиқ иш билан таъминлаш тўғрисидаги қонуннинг тўртта республикачи ҳамкорларидан бири эди. Аикен 1945 йилги озиқ-овқат талонлари дастурининг асосчиси бўлган озиқ-овқат тақсимотига ҳомийлик қилди. У таълимга федерал ёрдамни илгари сурди ва 1947-йилда энг кам иш ҳақини 65 сент ўрнатишга ҳаракат қилди. Аикен 1941-йилда изоляциячи эди, лекин 1947-йилда Трумен доктринаси ва 1948-йилда Маршалл режасини қўллаб-қувватлади.1960 ва 1970-йилларда у Ветнам урушида ўрта йўналишни бошқариб, Линдон Жонсоннинг кучайишига қарши чиқади ва Ричард Никсоннинг секин олиб чиқиш сиёсатини қўллаб-қувватлади. Аикен кичик фермернинг кучли тарафдори эди. 1947-йилда Сенат қишлоқ хўжалиги қўмитаси раиси вазифасини бажарувчи сифатида у юқори қатъий нархларни қўллаб-қувватлашга қарши чиқди. Бироқ, у муросага келишга мажбур бўлди ва 1948 йилдаги Ҳопе-Аикен акти нархларни қўллаб-қувватлашнинг сирпаниш шкаласини жорий қилди. 1950-йилда Аикен сенатор Жозеф Маккартининг тактикасини ёзма равишда қоралаб, „қўрқув, мутаассиблик, жаҳолат ва муросасизликнинг худбин сиёсий эксплуатацияси орқали ғалаба қозониш“га интилганларга қарши огоҳлантирган этти республикачи сенатордан бири эди[2].
| Георге Аикен | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Жорж Девид Аикен 1892-йил 20 август Думмерстон, Вермонт, Америка Қўшма Штатлари |
| Вафоти |
1984-йил 19 ноябр (92 ёш) Монтпелиэр, Вермонт, Америка Қўшма Штатлари |
Шахсий ҳаёт
Георге Давид Аикен Вермонт штатининг Думмерстон шаҳрида Эдвард Вебстер ва Майра (нéэ Кук) Аикен оиласида туғилган. 1893-йилда у ота-онаси билан Путни шаҳрига кўчиб ўтди, у ерда ота-онаси мева ва сабзавотлар этиштирди ва отаси маҳаллий идораларда, жумладан, мактаб кенгаши аъзоси, танланган кенгаш аъзоси ва Вермонт Вакиллар палатаси аъзоси бўлиб хизмат қилади[3]. Аикен илк таълимни Путни давлат мактабларида олди ва 1909-йилда Браттлеборо ўрта мактабини тамомлади[4]. .Аикен ёшлигида қишлоқ хўжалигига катта қизиқиш уйғотди ва 1906-йилда Грангенинг Путней филиалига аъзо бўлди[5]. 1912-йилда у малинанинг бир қисмини экиш учун 100 доллар қарз олди; беш йил ичида унинг кўчатлари беш юз гектаргача ўсди ва питомникни ўз ичига олди.1913-йилдан 1917-йилгача Аикен „Дарроw & Аикен“ сифатида Жорж М. Дарроw билан Путнейда кичик меваларни ўстирди. 1926-йилда Аикен ёввойи гулларни тижорат мақсадларида этиштириш билан шуғулланади[6].У 1933-йилда "Ёввойи гуллар билан кашшофлик", 1936-йилда „Мева ва резаворлар билан кашшофлик“ китобларини нашр эттирди[6]. У, шунингдек, Вермонт боғдорчилик жамияти (1917-1918) ва Wиндҳам округи ферма бюроси (1935-1936) президенти бўлиб ишлаган[5]. 1914-йилда Аикен Беатрис Ховард билан турмуш қуради ва у 1966-йилда вафотигача турмуш қурди[7]. Эр-хотиннинг Дороти Ховард, Маржори Эвелин (Гарри Ақлли турмушга чиққан) ва Барбара Марион исмли учта қизи бор эди; ва бир ўғли Ховард Расселл[6]. 1967-йилда Аикен ўзининг узоқ йиллик маъмурий ёрдамчиси Лола Пиэроттига уйланди.Лола Айкен 2014-йилда 102 ёшида вафот этгунига қадар республика сиёсатида фаол бўлиб қолди[8][9].
Карера
Аикен 1920-йилдан 1937-йилгача Путнейдаги мактаб кенгаши аъзоси бўлиб ишлаган[10]. Республикачи, у 1922-йилда Вермонт Вакиллар палатасига номзодини қўйиб, муваффақияцизликка учради[5]. 1930-йилда у муваффақиятли югурди. У 1932-йилда қайта сайланган ва 1931-йилдан 1935-йилгача хизмат қилган[10]. Унинг оиласидан олдинги уч авлод ҳам штат қонун чиқарувчи органида хизмат қилган[11]. Давлат вакили сифатида у тўғон қурилиши масаласида хусусий электр компанияларига қарши чиқиши билан танилди[7]. Аикен 1933-йилда республикачи тузилманинг мухолифати туфайли Палата спикери этиб сайланган[6]. Спикер сифатида у Буюк Депрессия даврида ўз мажбуриятларини тўлай олмаган одамларни ҳимоя қилиш учун „Камбағал қарзлар тўғрисида“ги қонунни қабул қилди[6]. Аикен 1934-йилда Вермонт лейтенант губернатори этиб сайланди[10]. 1936-йилда у губернаторлик сайловида ғалаба қозониб, 1937-1941-йилларда хизмат қилган[5]. Аикен мо�М8�тадил ва либерал республикачи сифатида обрў қозонди, Янги келишувнинг кўп жиҳатларини қўллаб-қувватлади, лекин унинг сув тошқини назорати ва ер сиёсатига қарши чиқди[7]. Ўзининг иккинчи муддатида губернатор электр таъминоти компанияларига ҳужум қилди ва Давлат хизматлари комиссиясини техник маслаҳат учун коммунал хизматлардан мустақил қиладиган қонун лойиҳасига ҳомийлик қилди. Истеъмолчига йўналтирилган ПСCни шакллантириш бўйича саъй-ҳаракатларни давом эттириш учун у Вермонт фермаси бюросининг собиқ раҳбарини унинг раиси этиб тайинлади.1936-йилги президентлик сайловларида фақат Вермонт ва Мейн республикачиларга овоз берганида, Аикен уни ГОПда миллий етакчиликни қўллаш учун яхши ҳолатда деб ҳисоблади. У янада либерал ёндашувга чақирувчи манифестлар чиқарди ва миллий ёрдам сўради. У 1937-йилда Республикачилар Миллий қўмитасига очиқ хат ёзиб, партияни танқид қилди ва Авраам Линколн 1938-йилда Линколн куни муносабати билан қилган мурожаатида „бугунги кунда ўз партияси раҳбариятидан уялади“ деб даъво қилди[5]. 1940 йилги президентлик кампанияси пайтида консерватив республикачилар Огаё штатидан сенатор Роберт Тафтни маъқулладилар, либераллар Ню-Ёрк округи прокурори Томас Дюининг орқасида эдилар ва оммавий ахборот воситалари Уолл-стрит магнати Венделл Уилкига иштиёқ билан ёндашади, шунинг учун Аикеннинг янги пайдо бўлган кампанияси ҳеч қаерга кетмади[12].
| Қўмита | Конгресслар | Изоҳлар |
|---|---|---|
| Қишлоқ ва ўрмон хўжалиги | 77-93 _ | Рейтинг аъзоси (81 — 82; 84 — 91); раис (83)[13] |
| Давлат хизмати | 77-79 | |
| Таълим ва меҳнат Меҳнат ва жамоат фаровонлиги |
77-80 81-83 _ |
|
| Ижро этувчи бўлимларда харажатлар | 77-80 | Рейтинг аъзоси (79)[14] Раис (80)[15]; |
| Пенсиялар | 77-79 | Рейтинг аъзоси (79)[14] |
| Сенаторлик сайловолди ташвиқоти харажатлари, 1942 (танланган) | 77-78 | [16] |
| Ташқи алоқалар | 83-93 | 1954-йил 15-январда тайинланган[17] |
| Атом энергияси (қўшма) | 86-93 | |
| Аэронавтика ва космик фанлар | 89 | 1966-йил 14-январда қўмитадан истеъфога чиқди[18] |
Манбалар
- ↑ Ҳеинричс, 2001)
- ↑ Элеонора W. Счоэнебаум, эд., Политиcал Профилес: Тҳе Труман Еарс (1978) п 7
- ↑ Бигелоw, Wалтер Ж.. Вермонт, Иц Говернмент. Монтпелиэр, ВТ: Ҳисториcал Публишинг Cомпанй, 1920 — 124–125-бет.
- ↑ Абоут Георге Аикен Ретриэвед Жануарй 1, 2021
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Cуррент Биограпҳй, 1948.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Тҳе Ҳисторй оф Путней, Вермонт, 1753-1953. Фортнигҳтлй Cлуб оф Путней, 1953.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 „Георге Д. Аикен“. Университй оф Вермонт. 2022-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-август.
- ↑ Гарритй, Рогер. „Лола Аикен, wифе оф Сен. Георге Аикен, диэс ат 102“. WCАХ-ТВ (2014-йил 8-сентябр). 2017-йил 6-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-август.
- ↑ „Лола Аикен Диэс ат 102“. ВТ Диггер (2014-йил 8-сентябр).
- ↑ 10,0 10,1 10,2 „АИКЕН, Георге Давид, (1892–1984)“. Биограпҳиcал Диреcторй оф тҳе Унитед Статес Cонгресс.
- ↑ Кребс, Албин. „Георге Аикен, Лонгтиме Сенатор Анд Г.О.П. Мавериcк, Диэс ат 92“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1984-йил 20-ноябр).
- ↑ Д. Грегорй Санфорд, „Ёу Cанът Гет Тҳере Фром Ҳере: Тҳе Пресидентиал Боомлет фор Говернор Георге Д. Аикен, 1937–1939,“ Вермонт Ҳисторй 49 (1981): 197–208
- ↑ Тҳе Унитед Статес Сенате Cоммиттеэ он Агриcултуре, Нутритион, анд Форестрй: 1825–1998 (С. Доc. 105-24), 105тҳ Cонгресс. Wашингтон, Д.C.: Говернмент Принтинг Оффиcе, 1998. Қаралди: 2009-йил 11-май (2009-йил 2-майда асл нусхадан архивланган).
- ↑ 14,0 14,1 Оффиcиал Cонгрессионал Диреcторй. 79тҳ Cонгресс
- ↑ „Чаирмен оф Сенате Стандинг Cоммиттеэс 1789 – пресент“ 35. Сенате Ҳисториcал Оффиcе (2008-йил 1-июн). Қаралди: 2009-йил 7-май.
- ↑ Cанон, Давид Т.. Cоммиттеэс ин тҳе У.С. Cонгресс: 1789–1946. Wашингтон, ДC: CҚ Пресс, 2002. ИСБН 1-56802-175-5.
- ↑ Cоммиттеэ он Фореигн Релатионс, Унитед Статес Сенате, Милленниум Эдитион, 1816–2000 (С. Доc. 105-28), 105тҳ Cонгресс, 2д сессион. Wашингтон, Д.C.: Говернмент Принтинг Оффиcе, 2000 — 98-бет.
- ↑ Cоммиттеэ он Аэронаутиcал анд Спаcе Сcиэнcес, Унитед Статес Сенате: 1958–1976, 94тҳ Cонгресс, 2нд Сессион. Wашингтон, Д.C.: Говернмент Принтинг Оффиcе, Деcембер 30, 1976 — 63-бет.