Georgiy Lazuryevskiy
| Георгий Лазуревский Василевич | |
|---|---|
| Таваллуди |
6-май 1906-йил Тошкент |
| Вафоти |
20-сентябр 1987-йил |
| Фуқаролиги |
|
| Илмий даражаси | Фан доктори |
| Илмий унвони | профессор |
Георгий Василевич Лазуревский (1906-йил 6-май, Тошкент, Туркистон ўлкаси, Россия империяси – 1987-йил 20-сентябр[1]) – совет олими, табиий бирикмалар кимёси бўйича мутахассис, Молдавия ССР Фанлар академиясининг биринчи аъзоларидан бири.
Биография ва мартабаси
Георгий Лазуревский 1906-йилда Туркистонда туғилган. Тошкентдаги Ўрта Осиё университетида (ҳозирги Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети) таҳсил олган ва уни 1930-йилда тугатган. Сўнгра 1953-йилгача шу ерда ишлашда давом этган[1].
1953–1959-йилларда Кишинёв университетида ишлади, моҳиятан органик ва биоорганик кимё Молдавия мактабининг асосчиси бўлди[2]. 1950-йилларнинг охирида Молдавия ССР Фанлар академиясининг Кимё институтини ташкил этишда қатнашган. 1959-йилда у ерда табиий бирикмалар кимёси лабораториясини ташкил этди ва 1959-йилдан 1975-йилгача стероидлар ва изопреноидлар кимёси лабораторияларига бўлингунга қадар (кейинчалик эфир мойлари кимёси лабораторияларига айлантирилди) раҳбарлик қилди[2]. 1991-йилда ўсиш регуляторлари кимёси лабораторияси яна терпеноидлар кимёси лабораторияси билан бирлашди[3], 1961–1965-йилларда эса институтга раҳбарлик қилди[1].
1961-йил август ойи бошида Молдавия ССР Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган[4]. 1963–1969-йилларда академиянинг бош илмий котиби, 1968–1972-йилларда унинг вице-президенти лавозимида фаолият юрутган.
Профессор Лазуревскийнинг асосий ишлари ўсимликнинг иккиламчи метаболитлари, айниқса, терпеноидлар, стероидлар ва алкалоидларнинг тузилишини ўрганишга бағишланган. Саратон касаллигини даволаш учун бирикмаларни излашда у стероид гликозидларнинг тузилиши ва уларнинг антитумор фаоллиги ўртасидаги боғлиқликни кўрсатди.
2006-йил 11-майда АСМ Кимё институти биносида академик Лазуревскийнинг 100 йиллигига бағишланган ёдгорлик лавҳаси очилди[5].
Мукофотлари
Георгий Лазуревский Меҳнат Қизил Байроқ ордени ва Ҳурмат Белгиси ордени билан тақдирланган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Лазурьевский, Георгий Васильевич“, Большая русская биографическая энциклопедия (электронное издание), Версия 3.0, М.: Бизнессофт, ИДДК, 2007.
- ↑ 2,0 2,1 „Архивированная копия“. 2017-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 25-март.
- ↑ „Лабораторул Чимиа Терпеноиделор“ (мд). Институтул де Чимиэ ал Аcадемиэи де Şтиинţэ а Молдовеи. 2017-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 25-март.
- ↑ Мембрии Аcадемиэи де Şтиинţэ а Молдовеи: Диcţионар (1961—2006) / Ч.: Î.Э. П. Şтиинţа, 2006
- ↑ „Булетинул А.Ş.М №2. Cалендар ул эвениментелор (иануариэ -септембриэ 2006)“ (мд). Аcадемиа де Şтиинţэ а Молдовеи. 2014-йил 30-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 25-март.
- Г. В. Лазуревский томонидан нашр этилган нашрлар. Россия давлат кутубхонаси каталогида.