Гептан, C7Ҳ16 — тўйинган углеводород. Мол. м. 100,21.9 та изомери малум. Нормал Г. CҲ3(CҲ2)5—CҲ3 кучсиз ўзига хос ҳидли рангсиз суюқлик. Суюқланиш температураси — 90,61°, қайнаш температураси 98,43°, сувда эримайди, эфир ва органик эритувчиларда яхши эрийди. Тўйинган углеводородларнинг барча кимёвий хоссаларига эга. Ҳаво билан портловчи аралашма ҳосил қилади. Нефтнинг бензин фраксиялари ва газ конденсатлари таркибида бўлади, каталитик реформинг жараёнида изомерланиб изогептанларга ва дегидроцилланиб толуолга айланади. Г.ни бензин фраксияларидан сеолитларда абсорбсиялаб ажратиб олиш мумкин. Карбюратор ёқилғиларининг детонацион барқарорлигини аниқлашда эталон сифатида қўлланади (Г.нинг октан сони 0 га тенг деб қабул қилинган). Изомерларидан 2,2,3-триметилбутан (триптан) амалий аҳамиятга эга бўлиб, мотор ёқилғиларига қўшимча сифатида ишлатилади.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил