Gerasim Izmaylov

Герасим Григоревич Измайлов (Герасим Григорьевич Измайлов (рус тили); 1745— 1795-йилдан кейин) — Американинг Россия томонидан мустамлака қилинишида ва Аласкада Россия Америкаси мустамлакаларининг асос солинишида иштирок этган рус навигатори ва денгизчиси. У Алеут оролларининг биринчи батафсил хариталарини тузган.

Ҳаёти

Якуцк шаҳрида туғилган Измайлов Иркуцкдаги навигация мактабида таҳсил олган. У ўзининг бутун умрлик ҳамроҳига айланган Дмитрий Бочаров билан бирга таҳсил кўрган. 1771-йил апрел ойида иккаласи ҳам Камчаткадаги Болшерецкда юз берган Бенёвскй исёнига аралашиб қолишган. Измайлов исёнчилардан қочишга ҳаракат қилган, бироқ қамчиланганидан сўнг, Курил оролларининг кимсасиз оролларидан бири бўлган Симушир оролида ташлаб кетилган. Бир йил давомида у ясак (мўйна солиғи) йиғувчилар томонидан қутқарилгунга қадар „денгиз тароқчалари, ўтлар ва илдизлар“ билан кун кечирган. Бенёвскй билан алоқалари туфайли у Иркуцкда тергов қилинган, аммо охир-оқибат 1774-йилда унга қўйилган барча айбловлар олиб ташланган.

1775-йилда Измайлов „Муқаддас Павел“ (Святой Павел) кемасига қўмондонликни қабул қилиб, Алеут ороллари қирғоқларини харитага туширишга киришган. 1778-йил октябрда Уналяскага ташрифи чоғида у капитан Жамес Cоок билан танишган. Cоок унга Камчатка расмийларига тақдим этиладиган тавсиянома эвазига октант асбобини совға қилган. Шунингдек, Кук руслар томонидан Британия Адмираллигига етказилиши учун Шимолий Американинг ғарбий қирғоқлари яқинда чизилган харитасини Измайловга топширган. Измайлов Кукда катта таассурот қолдирган ва у шундай деб ёзган:

Бу „жаноб Измайлов“ ўзи ишлаётган лавозимдан кўра ҳаётда юқорироқ мавқега эга бўлишга лойиқ қобилиятларга эга бўлиб кўринди, у астрономия ва математиканинг бошқа зарур қисмларини анча яхши биларди. Мен унга Гедли октантини совға қилдим очиғи, бу у ҳаётида биринчи марта кўрган асбоб бўлса ҳам, жуда қисқа вақт ичида ушбу асбоб бажариши мумкин бўлган аксарият функсиялар билан танишиб олди

1783–1785-йилларда Измайлов ва Григорй Шеликҳов Охоцкдан Кодиак оролига ўзларининг тарихий саёҳатларини амалга ошириб, у ерда Америкадаги биринчи рус турар жойига асос солишган. 1789-йилда Измайлов Кенаи ярим оролини тадқиқ қилган ва харитага туширган биринчи инсон бўлган. Уч йил ўтгач, у Александр Баранов қўл остида иш бошлаган ва унга тлингитларнинг денгиздан қилган ҳужумига дош беришда ёрдам берган.

Уналаскада қишлаган Измайлов Авлиё Павел оролига ташриф буюрган ва у ерда 1791-йилдан бери бедарак йўқолган рус кемаси экипажини топиб олган. У уларни 1794-йил июнда Охоцкка қайтариб олиб келган. У охирги марта 1795-йилда, Руҳоний Лоасаф бошчилигидаги православ миссионерлари гуруҳига Аласкагача ҳамроҳлик қилганида асирга олинган.

Адабиётлар

• Биограпҳиcал Диcтионарй оф тҳе Руссиан Фар Эаст анд Руссиан Америcа
• Постников, Алексеĭ Владимирович. Эхплоринг анд Маппинг Аласка: Тҳе Руссиан Америcа Эра, 1741-1867 (эн). Университй оф Аласка Пресс, 15 Жуне 2015. ИСБН 978-1-60223-251-8.