Giacomo Puccini

Гиаcомо Пуccини (талаффузи: Жакомо Пуччини; 1858-йил 22-декабр Лукка, Флоренсия — 1924-йил 29-ноябр Брюссел, Миланда дафн этилган) — композитор, италян мумтоз операсининг сўнгги вакили. Юёшидан черковда органчи бўлган, пианиночи сифатида консертларга қатнашган. Милан консерваториясини тугатган (1883). Жами 12 опера, шунингдек, симфоник, хор, камер, диний асарлар яратган. Дунёга машҳур „Манон Лес-ко“ (1892), „Богема“ (1895), „Тоска“ (1899), „Батерфляй хоним“ („Чиочиосан“, 1903) опералари лирик куйланиши гўзаллиги ва эҳтирослиги билан тингловчини забт этади. П. Ж. Верди анъаналарини ривожлантириб замона-вий операда етакчи ўрин эгаллаган, ўзига хос, ўзгаришларга бой ариозо-речитативли услуб яратган. П.нинг эстетик карашлари веризм (италян санъатидаги реалистик йўналиш) таъсирида шаклланди. У оддий инсонлар ҳаётини ўткир драматик ҳолатларда, эҳтирослар тўқнашувида ҳаққоний ифодалашга интилди.

Гиаcомо Пуccини

Оила ва таълим

Пуccини 1858 йилда Италиянинг Лукка шаҳрида Гиакомо Антонио Доменико Мишел Сеcондо Мария Пуccини туғилган. У Мишел Пуccини (1813-1864) ва Албина Маги (1830-1884)нинг тўққиз фарзандининг олтинчиси эди. Пуccини оиласи Луккада маҳаллий мусиқий сулола сифатида Пуccинининг катта бобоси томонидан асос солинган — шунингдек, Джакомо (1712-1781) Бу биринчи Жакомо Пуччини Лукадаги Сан Мартино Каттедралесининг маэстро ди капелласи эди. Унинг ўрнига унинг ўғли Антонио Пуccини, кейин эса Антонионинг ўғли Доменико ва Домениконинг ўғли Мишел (ушбу мақола мавзусининг отаси) ўринбосар бўлди. Бу одамларнинг ҳар бири Болонияда мусиқа таҳсил олган, баъзилари эса бошқа жойларда қўшимча мусиқий таълим олишган. Доменико Пуччини бир муддат Жованни Паисиэлло қўл остида таҳсил олди. Ҳар бири черков учун мусиқа басталаган. Бундан ташқари, Доменико бир нечта опера яратган, Мишел эса битта опера яратган. Пуccинининг отаси Мишел бутун Италиянинг шимолида обрўга эга эди ва унинг дафн маросими ўша пайтдаги машҳур бастакор Жованни Пачини реквием олиб борган оммавий мотам маросими эди.

Пуccини оиласи 124 йил давомида (1740-1864) Мишел вафот этганида маэстро ди cапелла лавозимини эгаллаганлиги сабабли, Мишелнинг ўғли Жакомо ҳам ёши етганида бу лавозимни эгаллаши кутилган эди. Бироқ, Мишел Пуччини 1864 йилда вафот этганида, унинг ўғли Жакомо бор-йўғи олти ёшда эди ва шунинг учун отасининг ишини эгаллашга қодир эмас эди. Болалигида у Cаттедрале ди Сан Мартино мусиқий ҳаётида ўғил болалар хори аъзоси ва кейинчалик ўринбосар органчи сифатида қатнашган.

Пуccини Луккадаги Сан-Мишел семинариясида, кейин эса соборнинг семинариясида умумий таълим олди. Пуccинининг амакиларидан бири Фортунато Маги унинг мусиқий таълимини бошқарган. Пуccини 1880 йилда Лукка шаҳридаги Пачини мусиқа мактабининг дипломини олди, у ерда амакиси Фортунато билан, кейинроқ Алфредо Каталани билан бирга ўқиган Карло Ангелони билан бирга ўқиди. Қиролича Маргеританинг гранти ва бошқа амакиси Николас Серунинг ёрдами Пуccини учун Милан консерваториясида ўқишни давом эттириши учун зарур бўлган маблағни тақдим этди. Антонио Баззини. Пуccини консерваторияда уч йил давомида Пиэтро Масcагни билан бир хонада ўқиди. 1880 йилда, 21 ёшида Пуccини ўзининг „Масса“ асарини ёзди, бу унинг оиласи ўзининг туғилган Лукка шаҳридаги черков мусиқаси билан узоқ вақт алоқаси чўққисини англатади.

Никоҳ ва муносабатлар

1884 йилнинг кузида Пуccини Лукка шаҳрида Элвира Гемигнани (нéэ Бонтури, 1860-1930) исмли турмуш қурган аёл билан муносабатларни бошлади. Элвиранинг турмуш ўртоғи Нарcисо Гемигнани „тавба қилмайдиган аёл“ эди ва Элвиранинг никоҳи бахтли эмас эди. Элвира Пуccини томонидан ҳомиладор бўлди ва уларнинг ўғли Антонио (1886-1946) Монзада туғилди. Ҳомиладорлиги кўзга ташланиши билан Элвира Луккани тарк этди ва ғийбатдан қочиш учун бошқа жойда туғди. Элвира, Антонио ва Элвиранинг Нарсисонинг қизи Фоска (1880-1968) кўп ўтмай Пуccини билан яшай бошлади. Нарcисо Нарcисо ишқий муносабатда бўлган аёлнинг эри томонидан ўлдирилган ва 1903 йил 26 февралда Пуccини автоҳалокатидан бир кун ўтиб вафот этган. Шундан кейингина, 1904 йил бошида Пуccини ва Элвира турмуш қуришлари ва Антониони қонунийлаштиришлари мумкин эди.

Пуccини ва Элвира ўртасидаги никоҳ ҳам хиёнат туфайли безовта эди, чунки Пуccинининг ўзи Мария Жерица, Эмми Дестинн, Cесира Феррани ва Хариклеа Даркли каби таниқли қўшиқчилар билан тез-тез алоқада бўлган. 1906 йилда Будапештда „Мадама Буттерфлй“ нинг очилиш маросимида қатнашаётганда, Пуччини венгер бастакори Эрвин Лендвайнинг синглиси Бланке Лендвайни севиб қолади (унинг дўсти ва кўп йиллар давомида ҳимоячиси). Бланке ва Пуccини 1911-йилгача немис аристократи баронесса Жозефина фон Стангел билан ишқий муносабатларини бошлаган ва олти йил давом этган севги мактубларини алмашишган.

1909-йилда Пуccинининг рафиқаси Элвира Пуccинилар оиласида хизмат қилувчи Дориа Манфредини бастакор билан ишқий муносабатда бўлганликда оммавий равишда айблади. Омма олдида зинокорликда айбланган Дориа Манфреди ўз жонига қасд қилди. Аммо отопси Дориа бокира бўлиб вафот этганини аниқлаб, унга қарши қўйилган айбловларни рад этди. Элвира Пуccини туҳмат учун жиноий жавобгарликка тортилди ва беш ойдан ортиқ муддатга қамоқ жазосига ҳукм қилинди, бироқ Пуccини томонидан Манфредилар оиласига тўлангани Элвирани жазони ўташдан сақлаб қолди. Баъзи мусиқа танқидчилари ва Пуccини ижодининг таржимонлари бу воқеанинг Пуccинига психологик таъсири унинг кейинги фаолиятида композицияларни якунлаш қобилиятига халақит берган, шунингдек, қул қиз Лиу (Турандотдан) каби қаҳрамонларининг ривожланишига таъсир қилган деб тахмин қилишди. ўз жонига қасд қилиш натижасида фожиали тарзда вафот этган.

2007 йилда Манфреди оиласининг авлоди Надия Манфредидан топилган ҳужжатларга кўра, Пуccини аслида Дориянинг амакиваччаси Жулиа Манфреди билан ишқий муносабатда бўлган. Ушбу ҳужжатлар топилган пайтдаги матбуот хабарларига кўра, Надия Манфреди Жулиадан туғилган ўғли Антонио Манфреди Пуccинининг невараси бўлган.

Ўлим

Тосcано сигаретлари ва сигареталари занжири чекувчи, Пуccини 1923 йил охирида сурункали томоқ оғриғидан шикоят қила бошлади. Томоқ саратони ташхиси унинг шифокорларига Брюсселда таклиф қилинадиган янги ва экспериментал радиация терапиясини тавсия қилишига олиб келди. Пуccини ва унинг рафиқаси саратон қанчалик жиддий эканлигини ҳеч қачон билишмаган, чунки бу янгилик фақат ўғлига маълум бўлган.

Пуccини 1924 йил 29 ноябрда Брюсселда 65 ёшида даволанишдан кейинги асоратлардан вафот этди; назорациз қон кетиш операциядан кейинги кун юрак хуружига олиб келди. Унинг ўлими ҳақидаги хабар Римга „Боҳеме“ спектакли пайтида этиб келди. Опера дарҳол тўхтатилди ва оркестр ҳайратда қолган томошабинлар учун Шопиннинг дафн маросимини ижро этди. У Миланда, Тосканини оиласи қабрига дафн этилган, аммо бу ҳар доим вақтинчалик чора сифатида мўлжалланган эди. 1926 йилда унинг ўғли отасининг қолдиқларини Торре дел Лагодаги Пуccини вилласи ичидаги махсус яратилган ибодатхонага топширишни ташкил қилди.[1]

Манбалар

ҳттпс://эн.wикипедиа.орг/wики/Гиаcомо_Пуccини