Гиббс тақсимоти - бу термостат (муҳит) билан иссиқлик мувозанатидаги заррачаларнинг макроскопик термодинамик тизимининг ҳолатини тақсимлаш . Классик ҳолатда, тарқатиш зичлиги тенг бо'лади:

w(Х,а)=1Зэ−βҲ(Х,а),{\дисплайстйле w(Х,а)=\фраc{1}{З} э^{-\бета Ҳ(Х,а)},}

Бунда Х{\дисплайстйле Х} - о'рнатиш 6Н{\дисплайстйле 6Н} каноник о'згарувчилар Н{\дисплайстйле Н} зарралар ( 3Н{\дисплайстйле 3Н} координаталар ва 3Н{\дисплайстйле 3Н} импулслар), а{\дисплайстйле а} - ташқи параметрлар то'плами; Ҳ(Х,а){\дисплайстйле Ҳ(Х,а)} тизимнинг Гамилтонианидир, β{\дисплайстйле \бета}-тақсимот параметридир. Қиймати Θ=1β{\дисплайстйле \Тҳета=\фраc{1}{\бета}} тарқатиш модули деб аталади. Тарқатиш модули эканлигини ко'рсатиш мумкин Θ=кТ{\дисплайстйле \Тҳета=кТ}, бу ерда Т{\дисплайстйле Т}-мутлақ ҳарорат, к{\дисплайстйле к}-Болцман доимийси. З{\дисплайстйле З}-нормаллаштириш шарти асосида аниқланган параметрдир ∫(Х)w(Х,а)дХ=1{\дисплайстйле \инт_{(Х)}w(Х,а)дХ=1}, бундан келиб чиқади

З=∫(Х)э−βҲ(Х,а)дХ.{\дисплайстйле З=\инт_{(Х)} э^{-\бета Ҳ(Х,а)}дХ.}

З{\дисплайстйле З}-ҳолат интеграли деб аталади.

Гиббс тақсимотининг қуйидаги параметрлари ко'пинча қўлланади:

w(Х,а)=эΨ(Θ,а)−Ҳ(Х,а)Θ,{\дисплайстйле w(Х,а)=э^{\фраc {\Пси (\Тҳета,а) - Ҳ(Х,а)}{\Тҳета}},}

бу ерда Ψ(Θ,а)=−Θлн⁡З(Θ,а){\дисплайстйле \Пси (\Тҳета,а) = -\Тҳета \лн З (\Тҳета,а)} тизимнинг эркин энергияси деб аталадиган нарсадир.

Квант ҳолатида энергия даражаларининг ҳисобланган то'плами қабул қилинади ва тақсимот зичлиги о'рнига тизимнинг у ёки бу ҳолатда бо'лиш эҳтимоли ҳисобга олинади:

Wи=эΨ−ЭиΘ.{\дисплайстйле W_и=э^{\фраc {\Пси - Э_и}{\Тҳета}}.}

Нормализация шарти шаклга эга ∑и=0∞Wи=1{\дисплайстйле \сум_{и=0}^{\инфтй}W_и=1}, шунинг учун

З=∑и=0∞э−ЭиΘ,{\дисплайстйле З=\сум_{и=0}^{\инфтй}э^{-\фраc { Э_и}{\Тҳета}},}

ҳолатларнинг интегралига о'хшаш ва ҳолатлар йиг'индиси ёки бо'линиш функцияси деб аталади.

Адабиёт

  • Базаров И. П., Геворкян Э. В., Николаэв П. Н. Термодинамика ва статистик физика. Мувозанат тизимлари назарияси. - М.: МГУ, 1986. - 312 б.
  • Квасников ИА Термодинамика ва статистик физика. Мувозанат тизимлари назарияси. Статистик физика. - 2-жилд. - М .: УРСС, 2002. - 430 б.
  • Кубо Р. Статистик механика. — М.: Мир, 1967. — 452 б.
  • Сивухин ДВ Умумий физика курси. - 5 т.да. - Т. ИИ. Термодинамика ва молекуляр физика. - М.: ФИЗМАТЛИТ, 2005 йил.
  • Терлецкий Я.П. Статистик физика. - 2-нашр. - М .: Олий мактаб, 1973. - 277 п.
  • Ноздрев В. Ф., Сенкевич А. А. Статистик физика курси. - 2-нашр. - М .: Олий мактаб, 1969. - 288 б.

Ҳаволалар

Ушбу мақола Мирзо Улуг'бек номидаги О'збекистон Миллий университети Физика факултети томонидан Wикита'лим лойиҳаси доирасида яратилди.