Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Gidratlar

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Гидратлар (юнонча: ҳйдор — сув) — оддий ва мураккаб моддалар (тузлар, кислоталар, асослар ва органик бирикмалар)нинг гидратланиши натижасида ҳосил бўладиган қаттиқ, суюқ ёки газ ҳолидаги моддалар. Гидратлар таркибидаги сув молекулалар шаклида бўлади. Кимёвий формулаларда сув айрим ёзилади, мас, МгCл2-6Ҳ2О ёки [Мг(Ҳ2О)6Cл2ж. Ҳароратни ошириб ёки атрофдаги буғ босимини камайтириб, гидратлардаги сувни йўқотиш мумкин. Баъзи табиий минераллар (гипс, кизерит, карналлит ва ҳоказо) гидратлардан иборат. Магний хлорид МгCл2 2, 4, 6, 8 ва 12 молекула сувли кристалл огидратлар ҳосил қилади. Сувли эритмаларда гидратлар ҳолида кристалланган тузлар, кислоталар ва асослар кристаллогидратлар дебаталади, улардаги сув эса кристаллизация суви деб юритилади. Кристаллогидратлар кимёвий индивидуал моддалар сифатида намоём бўлади.

Коллоид ҳолидаги зарраларнинг гидратланиши натижасида адсорбсион гидратлар вужудга келади. Уларнинг таркиби ўзгарувчан бўлиб, буғ босими ва температурасига боғлиқ, мас, силикат кислота гелида 25% гача сув бўлиши мумкин. Баъзи моддалар (мас, сеолитлар, протеинлар) кристаллари ҳам бир қадар сув молекулаларини юта олади. Гидроксидлар, спиртлар ва углеводлар гидратлар эмас, чунки уларда сув молекулалари ўрнига элемент ёки гидроксил гуруҳ (Н ва ОН) бўлади.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил