Gidrostatik tortish

Гидростатик тортиш - суюқликлар ва қаттиқ жисмлар зичлигини ўлчаш усули. Архимед қонунига асосланган. Қаттиқ жисмни икки марта —дастлаб ҳавода, сўнгра зичлиги маълум бўлган суюқлик ичида (одатда, дистилланган сувда) ўлчаш (тортиш) орқали шу жисмнинг зичлиги аниқланади. Биринчи ўлчашда жисм массаси аниқланади, ҳар иккала тортиш натижаларига кўра эса унинг ҳажми топилади. Суюқликнинг зичлигини аниқлаш учун унинг ичига массаси ва ҳажми аниқ бўлган бирор жисмни (одатда, шиша қалқовучни) тушириб, махсус тарозида тортиб кўрилади. Қандай аниқдикда ўлчаш зарурлигига қараб, Г. т. техник, аналитик ёки намуна (эталон) тарозида амалга оширилади. Оммавий ўлчашларда аниқлиги кичикроқ, лекин ишлатиш учун қулай гидростатик тарозидан (конструксиясини немис кимёгари К. Ф. Моп 1849 йилда таклиф қилган) фойдаланилади.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил