Прунус спеcиоса (Ошима олчаси). Турларнинг хусусиятлари ко'плаб навларнинг пайдо бо'лишига олиб келди.[1][2]
Прунус серрулата "Канзан" ёки "Секияма". Бу Европа ва Шимолий Америкадаги энг машҳур гилос дарахти навларидан биридир. Турлардан бири Британиянинг Гарден Мерит мукофоти учун танланган[3].
Ҳашимотодаги Сугимура бог'ида гилос гуллайди
Ячоуномори бог'и, Татебаяши, Гунма, Япония
Cherry blossoms in Seattle
Сиэтлда гилос гуллайди

Япон гилоси ёки сакураси сифатида ҳам танилган. Прунус ёки Прунус жинсидаги кўплаб дарахтларнинг гулидир. Улар Шарқий Осиёда, жумладан Хитой, Корея ва айниқса Японияда кенг тарқалган турлардир. Улар одатда манзарали гилос дарахтларига ишора қиладилар, уларни ейиш учун мева берадиган гилос дарахтлари билан адаштирмаслик керак.[4] У Япониянинг миллий гули ҳисобланади.[5]

Япон гилос дарахтининг ёввойи турлари асосан Шимолий яримшарда кенг тарқалган.[6][7][8] Европа ва Шимолий Америкадаги асосий таснифда декоратив мақсадлар учун гилос дарахтлари тахминан 400 турдан иборат бўлган Прунус жинсига таснифланади. Япония, Хитой ва Россиядаги асосий таснифда, аксинча, манзарали олча дарахтлари Прунус жинсидан ажратилган 100 га яқин турдан иборат бўлган Cерасус жинсига таснифланади ва Cерасус жинсига Прунус салиcина, Прунус кирмайди. персиcа (шафтоли), Прунус муме, Прунус граяна ва бошқалар. Бироқ, Европа ва Шимолий Америкада гилос гулларини кўриш учун мос келадиган кўплаб йирик гулларга эга ёввойи гилос дарахтлари кўп эмас эди. Уларнинг аксарияти бугунги одамлар тасаввур қиладиган гилос гулини кўриш учун одатий гилос дарахти шакллари ва гулларидан фарқ қилади.[7] Хитойнинг материк қисмида қадим замонлардан бери олхўри гулларини кўриш маданияти мавжуд бўлиб, гилос гулларининг кўплаб ёввойи турлари мавжуд эди, лекин уларнинг кўпчилиги кичик гулларга эга эди ва йирик гулли гилос гулларининг ёввойи турларининг тарқалиш майдони. ҳанами учун мос, кўпинча одамларнинг яшаш жойларидан узоқда жойлашган кичик бир ҳудуд билан чекланган.[9] Бошқа томондан, Японияда гилос гулини кўриш учун мос келадиган катта гулларни очадиган ва йирик дарахтларга айланиб кетадиган Прунус спеcиоса (Ошима олчаси) ва Прунус жамасакура (Ямазакура) мамлакатнинг анча кенг ҳудудида ва яқин атрофда тарқалган. одамларнинг яшаш жойлари. Шунинг учун гилос гулларини кўриш маданияти ва навларини ишлаб чиқариш Японияда тарихан ривожланган деб ҳисобланади.[9]

Гилос дарахтлари ўзгарувчан хусусиятга эга бўлгани сабабли, айниқса Японияда гилос гулларини кўриш учун кўплаб навлар яратилган. Ошима олчаси, Ямазакура, Прунус пендула ф. асcенденс (сйн, Прунус итосакура, Эдо ҳиган) ва бошқалар табиий равишда Японияда ўсади, мутацияга осон, айниқса, Японияда эндемик тур бўлган Ошима олчаси мутацияга учраб, икки гулли, тез ўсади, кўплаб йирик гулларга эга ва кучли ҳидга эга; шунинг учун Ошима олчаси ўзининг қулай хусусиятлари туфайли навлар асоси сифатида Сато-закура гуруҳи деб номланган кўплаб сакураларни ишлаб чиқарган. Ота-она турлари Ошима олчаси бўлган вакиллик навлари Ёшино олчаси ва Канзан ; Ёшино гилослари Осиё мамлакатларида, Канзан эса Ғарбий мамлакатларда фаол экилган.[1][2][3]

Европада ХИХ аср охиридан ХХ аср бошларигача инглиз Коллингвуд Инграм япон гилос гулларини йиғиб ўрганди ва турли хил безак навларини яратди ва гилос гулини кўриш маданияти тарқала бошлади. Қўшма Штатларда гилос гулларини томоша қилиш Япония 1912-йилда дўстлик белгиси сифатида гилос гулларини тақдим этганидан сўнг кенг тарқала бошлади.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Оригинс оф Жапанесе флоwеринг черрй (Прунус субгенус Cерасус) cултиварс ревеалед усинг нуcлеар ССР маркерс“. Шури Като, Асако Мацумото, Кенсуке Ёшимура, Тошио Кацуки этc.. Қаралди: 27-феврал 2021-йил. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "ожфc" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  2. ↑ 2,0 2,1 „Оригинс оф Жапанесе флоwеринг черрй (Прунус субгенус Cерасус) cултиварс ревеалед усинг нуcлеар ССР маркерс“. Форестрй анд Форест Продуcц Ресеарч Институте. (16-июн 2014-йил). 9-март 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-феврал 2021-йил. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "ожфcффрри" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  3. ↑ 3,0 3,1 Тошио Кацуки. (2018) Сакура но Кагаку (Сcиэнcе оф Черрй Блоссомс). пп.40–42 СБ Cреативе. ИСБН 978-4797389319 Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "кацуки201840" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  4. ↑ Тҳе ҳисторй анд cултурал сймболисм оф ботҳ тҳе севен wилд спеcиэс анд тҳе ҳундредс оф формс кноwн фор cентуриэс ас сато-закура, ор гарден черриэс анд информатион абоут гроwинг анд пропагатинг ис фоунд ин Куитерт. „Жапанесе Флоwеринг Черриэс“. Тимбер Пресс (6-март 2015-йил). 2021-йил 25-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-ноябр.
  5. ↑ Ҳоноcа. „Тҳе беаутй анд ҳисторй оф сакура, Жапан'с натионал флоwер“. Цунагу Жапа. Қаралди: 6-январ 2016-йил.
  6. ↑ „Аре черрй треэс нативе то cоунтриэс отҳер тҳан Жапан?“. Тҳе Флоwер Ассоcиатион оф Жапан. 5-август 2014-йилда асл нусхадан архивланган.
  7. ↑ 7,0 7,1 „Басиc кноwледге оф черрй блоссомс“. ЖАПАН Черрй Блоссом Ассоcиатион.
  8. ↑ „СТУДИЭС ОН ТҲЕ ҲИСТОРЙ ОФ ФЛОWЕРИНГ CҲЕРРЙ--《Жоурнал оф Нанжинг Форестрй Университй》1982年02期“. эн.cнки.cом.cн. 2022-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-апрел 2019-йил.
  9. ↑ 9,0 9,1 Тошио Кацуки. (2018) Сакура но Кагаку (Сcиэнcе оф Черрй Блоссомс). пп.160–161 СБ Cреативе. ИСБН 978-4797389319