Girsutizm

Гирсутизм (лот. ҳирсутус – жунли) – аёлларда соқол-мўйлов ўсиши, баданини эркакларникига ўхшаб жун босиши. Асосан андрогенларнинг қонга кўп чиқарилиши ёки унга нисбатан тўқималарнинг ўта сезгирлиги натижасида вужудга келади. Буйрак усти безларининг пуст қавати, гипофизнияг олдинги бўлаги зарарланганда, тухумдон ўсмасида, климакс билан боғлиқ бузилишларда, шунингдек, бош миянинг айрим яллиғланишлари, тери касалликлари ва ҳоказода кузатилади. Сомом аёлларда (уларнинг гавда тузилишларига боғлиқ ҳолда), баъзи қизларда (балоғатга етиш даврида) ҳам учрайди. Г. баъзан ирсий бўлиб, бир оиланинг қиз-аёлларида кузатилади. Г.нинг товуш, скелет ва мускулларнинг худди эркакларникига ўхшаб кетиши билан бирга кечиши виршизмга хос. Даво асосан касалликка сабаб бўлган омилни бартараф этишдан иборат.

Барбара Ванбеcк Г. Сcоттнинг гравюрасида тасвирланган

Бунга андроген гормонлари даражасининг ошиши сабаб бўлиши мумкин. Соч миқдори ва жойлашуви Ферриман-Галлwей бали билан ўлчанади. Бу гипертрикоздан фарқ қилади, яъни тананинг ҳар қандай жойида ортиқча соч ўсиши мумкин бўлади.

Муолажалар таркибида эстроген ва прогестин, антиандрогенлар ёки инсулин сенсибилизаторларини ўз ичига олган туғилишни назорат қилиш таблеткалари бўлиши мумкин.

Гирсутизм барча этник гуруҳлардаги аёлларнинг 5-15 фоизига таъсир қилади.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил