Глеб Никанорович Чердансев (1885-йил 4-август, Омск, Россия империяси – 1958-йил 5-декабр, Москва, РСФСР) – иқтисодчи ва географ олим, Ўзбекистон Фанлар академияси академик (1956), иқтисод фанлари доктори (1936). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1955). Петербург Политехника институтини тугатган (1909). Одессада (1910—1915), Туркистон ўлкасининг турли бошқармаларида (1915—1917) ишлаган. Туркистон халқ университетнинг ректори (1918). ТуркАССР Давлат план қўмитаси раиси ўринбосари (1922—1923), ХХСР Давлат план қўмитаси раиси (1923). Москва Геодезия, аэрофотосёмка ва харитаграфия муҳандислари институти профессор (1924—1958). Асосий илмий фаолияти Ўрта Осиё энергетикаси, қишлоқ хўжалиги ва ирригация, молиясавдо ишлари, меҳнат ва транспорт воситалари, иқтисодий раёнлаштириш масалаларини ўрганишга қаратилган. Тошкентдаги кўчалардан бири Чердансев номи билан аталган.

Глеб Чердансев
Таваллуди 4-август 1885-йил
Омск, Россия империяси
Вафоти 5-декабр 1958-йил(1958-12-05)
(73 ёшда)
Москва, РСФСР
Истиқомат жойлари Тошкент
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР
Соҳаси География, харитаграфия, иқтисодиёт
Иш жойлари Тошкент университети, СССР Давлат план қўмитаси
Таълими Петербург политехника институти
Машҳур ишлари Тошкент университетининг биринчи ректори
Мукофотлари
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган фан арбоби

Таржимаи ҳоли

Глеб Никанорович Чердансев 1885-йил 4-августда Россия империясининг Омск шаҳрида туғилган[1].

Тошкент гимназиясини, кейин 1909-йилда Петербург политехника институтининг иқтисод факултетини тамомлаган.

1914-йилдан Туркистон ўлкаси қишлоқ хўжалиги ва давлат мулки бошқармасида ишлаган. 1918-йилда Тошкент халқ университетини ташкил этишда фаол қатнашган, унинг биринчи ректори бўлган. Шунингдек, у университетнинг ижтимоий фанлар факултетини бошқарган, 1924-йилдан САГУ профессори.

Глеб Никонорович Чердансев Президиум аъзоси ва Давлат план комитети раисининг ўринбосари[1], Хоразм Халқ Совет Республикаси Давлат план комитети раиси бўлган[1]. 1921—1923-йилларда Туркистон Автоном Совет Социалистик Республикаси Давлат план комитети раисининг ўринбосари[1], Ўрта Осиё республикаларини иқтисодий бирлаштириш бўйича қуйи қўмитага раҳбарлик қилган. 1923-йилда Бухоро Халқ Совет Республикаси Давлат план комитетининг раиси[1].

1924—1929-йилларда СССР Давлат план комитетида ишлаган. Шу билан бирга, у Москва геодезия институтида ўқитувчилик билан шуғулланган (1930-йилдан – Москва геодезия институти (МГИ), 1936-йилдан – Москва геодезия, аэрография ва картография муҳандислари институти (МИИГАиК))[2]. 1937—1940-йилларда МИИГАиКда хариталарни тузиш ва таҳрирлаш бўлимини бошқарган. Г. Н. Чердансев картография мутахассислиги учун иқтисодий география курсини ишлаб чиққан, аспирантларга раҳбарлик қилган, кенг кўламли ўқув ва услубий ишларни олиб борган. Унинг мамлакатнинг кўзга кўринган иқтисодий географ олимларидан бири сифатидаги илмий-тадқиқот ва амалий фаолияти илмий ишларнинг ривожланишига, аспирантларни ижтимоий-иқтисодий картография бўйича тайёрлашга катта таъсир кўрсатган. Улуғ Ватан уруши йилларида институтни Тошкентга эвакуация қилинган МИИГАиК ректори лавозимида ишлаган.

Илмий даражалари ва унвонлари

1924-йилдан Москва ер тадқиқот институти профессори. 1936-йилда диссертация ҳимоя қилмасдан (ишлар тўплами асосида) иқтисод фанлари доктори илмий даражаси берилган. 1943-йилдан Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг мухбир аъзоси, 1956-йилдан эса ҳақиқий аъзоси (академик)[1]. 1955-йилда Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби фахрий унвони берилган[1].

Глеб Чердансев 1958-йил 5-декабрда Москвада вафот этган. У Новодевичи қабристонига дафн қилинган.

Адабиётлар

  • Водное право Туркестана в его настояшем и проектах ближайшего будушего, Т., 1921; Среднеазиацкий экономический раён, Т., 1922; К истории экономических исследований в Каракалпакской АССР, Т., 1950.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „ЧЕРДАНЦЕВ“ (ру). натион.геоман.ру. Қаралди: 29-ноябр 2023-йил.
  2. ↑ Чердансев Г. Н. // Кадиров Ш. Х. Российско-туркменский исторический словар. – Т. 2. – Берген: Б-ка алманаха „Туркмени“, 2001