Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Global shahar

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Ню-Ёрк (юқори) ва Лондон (қуйи) - Глобализатион анд Wорлд Cитиэс Ресеарч Нетwорк томонидан Алпҳа++ категориясида рейтингланган ягона икки шаҳардир. Ҳар иккала шаҳар ҳам етакчи молиявий, тижорий ва маданий марказлар сифатида э'тироф этилади.

Глобал шаҳар, шунингдек, дунё шаҳри, алфа шаҳар ёки дунё маркази деб ҳам аталади, бу глобал иқтисодий тармоқдаги асосий тугун сифатида хизмат қилувчи шаҳардир. Бу тушунча география ва шаҳарсозлик тадқиқотларидан келиб чиқиб, глобаллашувнинг молия, савдо ва маданият устидан турли даражадаги таъсирга эга бўлган стратегик географик жойларга нисбатан айтилади[1]. Глобал шаҳар халқаро тизимдаги энг мураккаб ва муҳим марказни ифодалайди, бу бошқа шаҳарларга боғланганлиги билан глобал ижтимоий-иқтисодий масалалар устидан тўғридан-тўғри ва аниқ таъсирга эга[2].

Глобал шаҳар мезонлари манбадан-манбага қараб фарқ қилади[3]. Умумий хусусиятларга юқори даражадаги шаҳарсозлик, катта аҳоли сони, йирик кўп трансмиллий компанияларнинг мавжудлиги, таъсири катта ва глобаллашган молиявий сектор, яхши ривожланган ва халқаро бозорга интеграциялашган транспорт инфратузилмаси, маҳаллий ёки миллий иқтисодий устунлик, юқори сифатли таълим ва тадқиқот институтлари ҳамда ғоялар, инновациялар ёки маданий маҳсулотларнинг глобал таъсири киради. Кўпчилик индекслар ва тадқиқотлар асосида энг одатий мисоллар Ню-Ёрк шаҳри, Лондон, Париж ва Токио ҳисобланади.

Келиб чиқиши ва терминология

'Глобал шаҳар' атамаси социолог Саскиа Сассеннинг 1991-йилда нашр этилган "Тҳе Глобал Cитй: Неw Ёрк, Лондон, Токё" китоби сабабли оммалашган[4]. Бунгача тахминан бир хил хусусиятларга эга бўлган шаҳар марказлари учун бошқа атамалар ишлатилган. „Дунё шаҳри“ атамаси, глобал савдода фаол иштирок этадиган шаҳарни англатган, ушбу атама биринчи марта 1886-йил май ойида "Тҳе Иллустратед Лондон Неwс" томонидан Ливерпул ҳақидаги мақолада ишлатилинган[5]. Британиялик социолог ва географ Патриcк Геддес бу атамани 1915-йилда ишлатган[6]. „Мегашаҳар“ атамаси ХИХ аср охири ёки ХХ аср бошларида кенг қўлланила бошлаган, энг қадимги мисол 1904-йилда Техас университети томонидан нашр этилган манбада учрайди[7]. ХХИ асрда бу атамалар одатда шаҳарнинг молиявий қудрати ва юқори технологияли инфратузилмасига қараб фойдаланилади[8][9].

Мезонлар

Манҳаттан, Ню-Ёрк шаҳрининг марказий ҳудуди, Алпҳа++ глобал шаҳар бўлиб, у ерда глобал шаҳарларга хос бир нечта элементлар мавжуд[10], масалан, дунё миқёсида таъсирчан иқтисодий (Ню-Ёрк фонд биржаси) ва маданий (Броадwай) марказлар, халқаро сиёсий ташкилотларнинг бош қароргоҳлари (БМТ бош қароргоҳи), дунёга машҳур музейлар (Мет Мусеум, МОМА, Гуггенҳеим Мусеум) ва бутун дунёга танилган диққатга сазовор жойлар (Тимес Сқуаре, Эмпире Стате Буилдинг, Cентрал Парк).

Рақобатчи гуруҳлар жаҳон шаҳарларини таснифлаш ва баҳолаш ҳамда уларни бошқа шаҳарлардан ажратиб кўрсатиш учун турли усулларни ишлаб чиққан[6]. Етакчи жаҳон шаҳарлари борасида келишув мавжуд бўлса-да[11], танланган мезонлар қайси шаҳарларнинг киритилиши ёки чиқарилишига таъсир қилади[6]. Танлаш мезонлари мезон қийматига асосланган бўлиши мумкин (масалан, агар ишлаб чиқариш ва хизмат сектори энг катта сектор бўлса, унда Х шаҳар жаҳон шаҳри ҳисобланади)[6] ёки белгиланган кўрсаткичга асосланган бўлиши мумкин (агар Х шаҳарнинг ишлаб чиқариш-хизмат сектори Н та бошқа шаҳарларнинг биргаликдаги ишлаб чиқариш-хизмат секторидан катта бўлса, унда Х шаҳар жаҳон шаҳри ҳисобланади)[6]. Мезонлар ўзгарувчан ва мослашувчан бўлишига қарамай, жаҳон шаҳарлари учун одатий хусусиятлар қуйидагилардан иборат[12]:

  • Турли хил халқаро молиявий хизматларни тақдим этиш[13], хусусан, молия, суғурта, кўчмас мулк, банк иши, бухгалтерия ва маркетингда; ва молиявий бош қароргоҳлар, фонд биржаси ва бошқа йирик молиявий институтларни бирлаштирган;
  • Трансмиллий корпорацияларнинг бош қароргоҳлари;
  • Катта ҳудуддаги савдо ва иқтисодий ҳукмронлик;
  • Катта ишлаб чиқариш марказлари ва контейнер ташиш имкониятларига эга портлар;
  • Кундалик ва глобал даражада муҳим қарорлар қабул қилиш қудрати;
  • Бизнес, иқтисодиёт ва маданиятда янги ғоялар ва инновациялар марказлари;
  • Рақамли ва бошқа оммавий ахборот воситалари ва глобал тармоқлар учун алоқа марказлари;
  • Миллий минтақадаги халқаро аҳамиятга эга бўлган ҳукмронлик;
  • Хизматлар сектори ва ахборот секторида ишлайдиган аҳолининг юқори фоизи;
  • Юқори сифатли таълим муассасалари, шу жумладан машҳур университетлар ва тадқиқот марказлари; ва халқаро талабаларни жалб қилиш имконияти[14];
  • Мамлакатдаги энг яхши юридик, тиббий ва кўнгилочар имкониятларни таклиф қиладиган кўп функсияли инфратузилма;
  • Тил, маданият, дин ва мафкуралар хилма-хиллиги юқори бўлиши.

Умумий рейтинглар

Глобал шаҳар рейтинглари кўп[15]. Ню-Ёрк шаҳри, Лондон, Токио ва Париж каби шаҳарлар энг кўп тилга олинади[16][17].

ГаWC тадқиқоти

Жон Беаверсток, Ричард Г. Смит ва Питер Ж. Тейлор „Глобаллашув ва Жаҳон Шаҳарлари Тадқиқот Тармоғи“ (ГаWC)ни ташкил этишган. Улар жаҳон шаҳарларини тўртта „ривожланган ишлаб чиқариш хизматлари“ бўйича баҳолашади: бухгалтерия, реклама, банк/молия ва қонунчилик[11]. Гарчи муаллифлар „шаҳар рейтингларига қизиқиш ГаWC лойиҳаси руҳига қарши“ эканини таъкидласа-да[18] ГаWC учта глобал шаҳар даражасини ва бир нечта остки рейтингларни ишлаб чиққан[19]. 2004-йилги рейтинглар бир нечта янги кўрсаткичларни ўз ичига қўшди, шаҳар иқтисодиётига сиёсий ва маданий омиллардан кўра кўпроқ ургу' беришни давом эттирди. 2008-йилги рўйхат, 1998-йилги версияга ўхшаш, Алфа жаҳон шаҳарлари (тўртта суб-категория билан), Бета жаҳон шаҳарлари (учта суб-категория билан), Гамма жаҳон шаҳарлари (учта суб-категория билан) га бўлган. 2022-йилги нашрда энг яхши учта таснифдаги шаҳарлар қуйидагилардир[20]:

Алфа ++

Алфа +

Алфа

Глобал Cитиэс Индех (Кеарней)

2008-йилда Фореигн Полиcй журнали, А. Т. Кеарнейконсултация фирмаси ва Чиcаго Cоунcил он Глобал Аффаирс билан ҳамкорликда, Саскиа Сассен, Wитолд Рйбcзйнски ва бошқа мутахассисларнинг маслаҳатлари асосида жаҳон шаҳарларининг рейтингини эълон қилди[21]. Фореигн Полиcй шуни таъкидлади: „Дунёнинг энг йирик, энг ўзаро боғланган шаҳарлар глобал кун тартибини белгилашга, трансмиллий хавф-хатарларга дош беришга ва глобал интеграция марказлари бўлиб хизмат қилишга ёрдам беради. Улар ўз мамлакатларининг ўсиш двигателлари ва ўша минтақанинг ресурсларига кириш эшиклари ҳисобланади[22].“ Рейтинг 27 кўрсаткич асосида беш ўлчовда амалга оширилган: бизнес фаолияти, инсон капитали, ахборот алмашинуви, маданий тажриба ва сиёсий иштирок[23]. 2015-йилдан бери у алоҳида индекс билан эълон қилинади, бу шаҳарнинг тўрт ўлчов бўйича 13 кўрсаткичдаги ўзгаришлар тезлиги асосида салоҳиятини прогноз қилувчи Глобал Cитиэс Оутлоок ҳисобланади: шахсий фаровонлик, иқтисодиёт, инновация ва бошқарув. 2023-йилдаги энг юқори рейтингли шаҳарлар қуйидагилардир[24]:

  1. Amerika Qoʻshma Shtatlari Ню-Ёрк
  2. Birlashgan Qirollik Лондон
  3. Fransiya Париж
  4. Yaponiya Токио
  5. Xitoy Пекин
  6. Belgiya Брюссел
  7. Singapur Сингапур
  8. Amerika Qoʻshma Shtatlari Лос Ангелес
  9. Avstraliya Мелбурн
  10. Gonkong Ҳонг Конг

Глобал Cитиэс Индех (Охфорд Эcономиcс)

Охфорд Эcономиcс консалтинг фирмаси 2024-йилда Глобал Cитиэс Индех-ни чиқарди, дунёнинг энг катта 1000 шаҳрини 27 кўрсаткич бўйича беш тоифада (иқтисодиёт, инсон капитали, ҳаёт сифати, атроф-муҳит ва бошқарув) баҳолаб, иқтисодий омилларга кўпроқ аҳамият берган. 2024-йилда энг юқори рейтингга эга шаҳарлар қуйидагилардир[25]:

  1. Amerika Qoʻshma Shtatlari Ню-Ёрк
  2. Birlashgan Qirollik Лондон
  3. Amerika Qoʻshma Shtatlari Сан Жосе
  4. Yaponiya Токио
  5. Fransiya Париж
  6. Amerika Qoʻshma Shtatlari Сеаттле
  7. Amerika Qoʻshma Shtatlari Лос Ангелес
  8. Amerika Qoʻshma Shtatlari Сан Франcисcо
  9. Avstraliya Мелбурн
  10. Shvetsiya Сюрих

Глобал Эcономиc Поwер Индех

Глобал Эcономиc Поwер Индех иқтисодий қудратнинг уч ўлчовини акс эттирган ҳолда 2012-йилда жорий этилди[26]. 2015-йилда Тҳе Атлантиc журнали Ричард Флорида томонидан тузилган иккинчи Глобал Эcономиc Поwер Индех-ни эълон қилди (Мартин Просперитй Институте томонидан чоп этилган шу номдаги рўйхатдан фарқли ўлароқ[27]). Бу рўйхат бешта бошқа рўйхатга асосланган шаҳар композит рейтингини ўз ичига олади[27][28] . 2015-йилдаги энг юқори рейтингли шаҳарлар қуйидагилардир:

  1. Amerika Qoʻshma Shtatlari Ню-Ёрк
  2. Birlashgan Qirollik Лондон
  3. Yaponiya Токио
  4. Gonkong Ҳонг Конг
  5. Fransiya Париж
  6. Singapur Сингапур
  7. Amerika Qoʻshma Shtatlari Лос Ангелес
  8. Janubiy Koreya Сеул
  9. Avstriya Вена
  10. Shvetsiya Стокголм & Kanada Торонто

Глобал Поwер Cитй Индех

Токиода жойлашган Мори Мемориал Фоундатионнинг Институте фор Урбан Стратегиэс 2008-йилда глобал шаҳарлар бўйича тадқиқот ўтказди. Шаҳарлар иқтисодиёт, тадқиқот ва ривожланиш, маданий алоқалар, яшаш қулайлиги, атроф-муҳит ва кириш имконияти бўйича олтита тоифада баҳоланди, улардан 70 та индивидуал кўрсаткичлар мавжуд. 2023-йилдаги энг яхши 10 шаҳар субектив категориялар, жумладан, менежер, тадқиқотчи, санъаткор, меҳмон ва резидент бўйича ҳам баҳоланди[29][30]. Энг яхши 10 шаҳар қуйидагилардир[29]:

  1. Birlashgan Qirollik Лондон
  2. Amerika Qoʻshma Shtatlari Ню-Ёрк
  3. Yaponiya Токио
  4. Fransiya Париж
  5. Singapur Сингапур
  6. Niderlandiya Амстердам
  7. Janubiy Koreya Сеул
  8. Birlashgan Arab Amirliklari Дубай
  9. Avstraliya Мелбурн
  10. Germaniya Берлин

Молиявий рейтинглар

Глобал Финанcиал Cентрес Индех

Молиявий марказ сифатидаги куч глобал шаҳар рейтингининг энг муҳим кўрсаткичларидан бирига айланди. 2024-йил ҳолатига кўра[31], Чина Девелопмент Институте ва З/Ен таҳлилий фирмаси томонидан тузилган Глобал Финанcиал Cентрес Индех бўйича энг яхши ўнта молиявий марказ қуйидагилардир[32]:

  1. Amerika Qoʻshma Shtatlari Ню-Ёрк
  2. Birlashgan Qirollik Лондон
  3. Singapur Сингапур
  4. Gonkong Ҳонг Конг
  5. Amerika Qoʻshma Shtatlari Сан Франcисcо
  6. Xitoy Шанхай
  7. Shveysariya Женева
  8. Amerika Qoʻshma Shtatlari Лос Ангелес
  9. Amerika Qoʻshma Shtatlari Чикаго
  10. Janubiy Koreya Сеул

Тҳе Wеалтҳ Репорт

Кўчмас мулк агенти Книгҳт Франк ЛЛП ва Cити Привате Банк томонидан чоп этилган Тҳе Wеалтҳ Репорт „Глобал Cитиэс Сурвей“ ни ўз ичига олади, унда 25 миллион АҚШ долларидан ортиқ инвестиция қилинадиган активларга эга юқори даромадли шахслар учун энг муҳим шаҳарлар баҳоланди. Мезонлар иқтисодий фаолият, сиёсий қудрат, билим ва таъсир, ва ҳаёт сифати ҳисобланади[33][34]. 2022-йилда юқори даромадли шахслар учун энг муҳим шаҳарлар қуйидагилардир[35]:

  1. Birlashgan Qirollik Лондон
  1. Fransiya Париж & Amerika Qoʻshma Shtatlari Ню-Ёрк
  1. Amerika Qoʻshma Shtatlari Лос Ангелес
  1. Yaponiya Токио
  1. Amerika Qoʻshma Shtatlari Чикаго
  1. Singapur Сингапур
  1. Gonkong Ҳонг Конг
  1. Kanada Торонто
  1. Xitoy Пекин

Ижтимоий рейтинг

Дунёнинг энг кўтилга олинадиган шаҳарлари

Лондонда жойлашган ИНГ Медиа фирмаси томонидан ижтимоий тармоқлар ва онлайн янгиликлар орқали 250 шаҳарни умумий онлайн эслатмалар бўйича рейтинги тузилган. Рақамли эслатмаларнинг бешдан бир қисми Токио, Ню-Ёрк, Лондон ва Париж тўгри келади[36]. 2019-йил нашрида энг яхши шаҳарлар қуйидагилардир[37]:

  1. Yaponiya Токио
  2. Amerika Qoʻshma Shtatlari Ню-Ёрк
  3. Birlashgan Qirollik Лондон
  4. Fransiya Париж
  5. Ispaniya Мадрид
  6. Birlashgan Arab Amirliklari Дубай
  7. Italiya Рим
  8. Ispaniya Барселона
  9. Janubiy Koreya Сеул
  10. Yaponiya Осака

Манбалар

  1. ↑ Ленорманд, Махиме; Гонçалвес, Бруно; Тугорес, Антòниа; Рамасcо, Жосé Ж. (2015). "Ҳуман диффусион анд cитй инфлуэнcе". Жоурнал оф тҳе Роял Соcиэтй Интерфаcе 12 (109): 20150473. дои:10.1098/рсиф.2015.0473. ПМИД 26179991. ПМC 4535413. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=4535413. 
  2. ↑ Сассен, Саскиа (Жулй 2001). „Тҳе глобал cитй: стратегиc сите/неw фронтиэр“. Семинар Магазине. № 503. 18 Оcтобер 2006да асл нусхадан архивланди.
  3. ↑ „глобал cитй“ (эн). Британниcа. 2022-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-октябр.
  4. ↑ Сассен, Саскиа. Тҳе Глобал Cитй: Неw Ёрк, Лондон, Токё. 1991. Принcетон Университй Пресс. ИСБН 0-691-07063-6. (Wайбаcк Мачине сайтида 16 Марч 2015 санасида архивланган).
  5. ↑ Белчем, Жоҳн „Тҳе Эмпире ин Оне Cитй? Ливерпоол'с Инcонвениэнт Империал Паст“. Ревиэwс ин Ҳисторй (2009-йил 18-декабр). 2012-йил 23-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 9-май.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Доэл, М., & Ҳуббард, П., (2002), „Такинг Wорлд Cитиэс Литераллй: Маркетинг тҳе Cитй ин а Глобал Спаcе оф флоwс“, Cитй, вол. 6, но. 3, пп. 351–368. Субсcриптион реқуиред.
  7. ↑ Ҳемисфиле: Перспеcтивес он Политиcал анд Эcономиc Трендс ин тҳе Америcас (эн). Институте оф тҳе Америcас, 1994. 
  8. ↑ „Асиан Cитиэс Пай Ҳидден Приcе фор Глобал Статус“. Тҳе Дипломат (2015-йил 15-феврал). 2016-йил 1-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-январ.
  9. ↑ „Тҳе Wорлд'с Мост Инфлуэнтиал Cитиэс“. Форбес (2014-йил 14-август). 2017-йил 5-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 29-август.
  10. ↑ „Wҳат аре тҳе чараcтеристиcс оф wорлд cитиэс анд мегаcитиэс, анд ҳоw ҳас тҳеир дистрибутион чангед синcе 1950? – ҲБК Портал“ (эн-ГБ). 2022-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-ноябр.
  11. ↑ 11,0 11,1 ГаWC Ресеарч Буллетин 5 (Wайбаcк Мачине сайтида 8 Аугуст 2011 санасида архивланган), ГаWC, Лоугҳбороугҳ Университй, 28 Жулй 1999
  12. ↑ Пашлей, Росемарй. „ҲСC Геограпҳй“. Пасcал Пресс, 2000, п.164
  13. ↑ Ж. В. Беаверстоcк, Wорлд Cитй Нетwоркс 'Фром Белоw' (Wайбаcк Мачине сайтида 8 Марч 2006 санасида архивланган), ГаWC, Лоугҳбороугҳ Университй, 29 Септембер 2010
  14. ↑ К. ЎCоннор, Интернатионал Студенц анд Глобал Cитиэс (Wайбаcк Мачине сайтида 5 Фебруарй 2006 санасида архивланган), ГаWC, Лоугҳбороугҳ Университй, 17 Фебруарй 2005
  15. ↑ „Деcодинг Cитй Перформанcе“ (эн). Жлл.cо.ук (2019-йил 2-апрел). 2019-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 16-октябр.
  16. ↑ „Стругглинг Гианц“ (эн). Университй оф Миннесота Пресс. 2021-йил 17-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 31-декабр.
  17. ↑ Абраҳамсон, Марк. Глобал cитиэс, 1ст, Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 2004 — 4-бет. ИСБН 978-0195142044. Қаралди: 2021-йил 9-январ (2021-йил 11-январда асл нусхадан архивланган). 
  18. ↑ Тайлор, П.Ж. „Меасуринг тҳе Wорлд Cитй Нетwорк: Неw Ресулц анд Девелопменц“. 2018-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 1-ноябр.
  19. ↑ "Тҳе Wорлд Аccординг то ГаWC (Wайбаcк Мачине сайтида 30 Новембер 2012 санасида архивланган)". ГаWC. Ретриэвед 21 Новембер 2012.
  20. ↑ „Тҳе Wорлд Аccординг то ГаWC 2022“. Тwиттер. Глобализатион анд Wорлд Cитиэс. Қаралди: 2022-йил 24-май.
  21. ↑ „2012 Глобал Cитиэс Индех анд Эмергинг Cитиэс Оутлоок“ (ПДФ). 2013-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 9-май.
  22. ↑ "Тҳе 2008 Глобал Cитиэс Индех". Фореигн Полиcй (Новембер/Деcембер 2008). 21 Оcтобер 2008. Арчивед фром тҳе оригинал он 2010-01-07. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20100107184223/ҳттп://www.фореигнполиcй.cом/сторй/cмс.пҳп?сторй_ид=4509. Қаралди: 31 Оcтобер 2008. Глобал шаҳар]]
  23. ↑ „Реад @АТКеарней: Уна Cуэстиóн де Таленто: Cóмо эл Cапитал Ҳумано Детерминарá лос Прóхимос Лíдерес Мундиалес“ (эн-УС). Аткеарней.cом. 2019-йил 20-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 16-октябр.
  24. ↑ „Тҳе дистрибутед геограпҳй оф оппортунитй: тҳе 2023 Глобал Cитиэс Репорт“. Кеарней. Қаралди: 2024-йил 9-март.
  25. ↑ Миллсон, Алех „Неw Ёрк, Лондон Топ Охфорд Эcономиcс Ранкинг оф 1,000 Глобал Cитиэс“. Блоомберг (2024-йил 21-май). Қаралди: 2024-йил 21-май.
  26. ↑ „Wҳат Ис тҳе Wорлд'с Мост Эcономиcаллй Поwерфул Cитй?“. Тҳе Атлантиc (2015-йил 10-март). 2015-йил 10-мартда асл нусхадан архивланган.
  27. ↑ 27,0 27,1 Ричард Флорида. „Соррй, Лондон: Неw Ёрк Ис тҳе Wорлд'с Мост Эcономиcаллй Поwерфул Cитй“. Тҳе Атлантиc Монтҳлй Гроуп (2015-йил 3-март). — „Оур неw ранкинг пуц тҳе Биг Аппле фирмлй он топ.“. 2015-йил 14-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-март.
  28. ↑ „Тҳе Топ 10 мост поwерфул cитиэс ин тҳе wорлд“. Яҳоо! Индиа Финанcе (2012-йил 11-май). 2013-йил 18-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 19-июн.
  29. ↑ 29,0 29,1 „Глобал Поwер Cитй Индех 2023“. Тҳе Мори Мемориал Фоундатион. 2023-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 9-ноябр.
  30. ↑ Иноуэ, Юкана „Токё ремаинс тҳирд ин глобал поwер индех деспите доwнтурн“ (эн). Тҳе Жапан Тимес (2023-йил 9-ноябр). Қаралди: 2024-йил 9-июл.
  31. ↑ „Тҳе Глобал Финанcиал Cентрес Индех 35“.
  32. ↑ „ГФCИ 34 Ранк“. 2023-йил 28-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 28-сентябр.
  33. ↑ „Тҳе Wеалтҳ Репорт 2015“. Книгҳт Франк ЛЛП. 2015-йил 18-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 18-июн.
  34. ↑ „Глобал Cитиэс Сурвей“. 2015-йил 23-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 18-июн.
  35. ↑ „Книгҳт Франк: Cитй Wеалтҳ Индех“. 2023-йил 20-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 20-июн.
  36. ↑ „Токё wорлд'с мост талкед абоут cитй онлине“ (эн-ГБ). Фдиинтеллигенcе.cом. 2020-йил 1-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 1-феврал.
  37. ↑ „Тҳе Wорлд'с Мост Талкед Абоут Cитиэс“ (эн-УС). ИНГ Медиа - Пропертй ПР | Арчитеcтуре ПР | Стратегиc cоммуниcатионс фор тҳе БУИЛТ ЭНВИРОНМЕНТ. 2019-йил 23-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 23-декабр.

Ташқи ҳаволалар

Викиомборда „Глобал Cитй“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Global_shahar" dan olindi