Gordon Moore
Гордон Эарле Мооре (талаффузи: Гордон Эрл Мур; 1929-йил 3-январ — 2023-йил 24-март) америкалик ишбилармон ва муҳандисдир. 1968-йили Роберт Нойcе билан биргаликда Интел корпорациясига асос солган. Бундан ташқари, Мооре қонунини ишлаб чиққан[1][2][3][4][5].
| Гордон Мооре | |
|---|---|
|
Мооре 2004-йилда | |
| Таваллуди |
3-январ 1929-йил Сан-Франсиско, Калифорния, АҚШ |
| Вафоти |
24-март 2023-йил (94 ёшда) Гавайи, АҚШ |
| Фуқаролиги |
|
| Иш жойлари |
Интел Гордон ва Беттй Мооре Жамғармаси Калифорния технология институти Жоҳнс Ҳопкинс университети Амалий физика лабораторияси |
| Институтлар |
Беркелей университети (Калифорния) (бакалавр) Калифорния технология институти (ПҳД) |
| Тезис сарлавҳаси |
И. Инфраред Студиэс оф Нитроус Аcид, Тҳе Члораминес анд Нитроген Диохиде ИИ. Обсерватионс Cонcернинг тҳе Пҳоточемиcал Деcомпоситион оф Нитриc Охиде (1954) |
| Машҳур ишлари |
Интел Мооре қонуни Гордон ва Беттй Мооре Жамғармаси |
2023-йилнинг февралига кўра, Мооренинг бойлиги $7 миллиардга баҳоланган[6].
Таълими
Мооре Калифорниянинг Сан-Франсиско шаҳрида дунёга келган. Болалиги Песcадеро шаҳрида ўтган. Калифорниядаги Беркелей университетига ўқишини кўчиришидан олдин Сан Жосе давлат университетида икки йил таҳсил олган[7]. Беркелей университетида 1950-йили кимё бўйича бакалаврлик даражасини олган[8].
1950-йилнинг сентябрида Мооре Калифорния технология институтида ўқишни бошлаган[9]. 1954-йилда эса уни тамомлаб, ПҳД (фалсафа доктори) даражасини олган[10][8][11].
1953-йилдан 1956-йилгача Жоҳнс Ҳопкинс университетининг Амалий физика лабораториясида ишлаган[8].
Фаолияти
Фаирчилд Семиcондуcтор Лабораторй
Мооре Массачусетц технология институти ва Калифорния технология институти битирувчиси Wиллиам Шоcклей раҳбарлиги остида Беcкман Инструменц ширкатининг „Шоcклей Семиcондуcтор Лабораторй“ лабораториясида маълум муддат ишлаган. Бироқ, Шоcклей билан келишмовчиликлар ортидан Мооре, Жулиус Бланк, Виcтор Гринич, Жеан Ҳоэрни, Эугене Клеинер, Жай Ласт, Роберт Нойcе ва Шелдон Роберцдан иборат муҳандислар жамоаси — „маккор саккизлик“ „Шоcклей Семиcондуcтор Лабораторй“ лабораториясидан кетишган ва Фаирчилд Семиcондуcтор корпорациясига асос солишган[12][13].
Мооре қонуни
1965-йили Мооре Фаирчилд Семиcондуcтор корпорациясида ресеарч анд девелопмент (Р&Д) директори бўлиб ишлай бошлаган. 1965-йилнинг 19-апрелида „Элеcтрониcс“ журналида чоп этилган мақолада Мооре интеграл схемадаги компонентлар (транзисторлар, резисторлар, диодлар ёки конденсаторлар) сони ҳар йили икки баробар ортиб боришини кузатиб, бу ўсиш сурати кейинги ўн йилда ҳам давом этишини тахмин қилган[14]. 1975-йилга келиб эса интеграл схемадаги компонентлар сони ҳар йилда эмас, балки ҳар икки йилда икки баробар ортишини таъкидлаган[15]. Cарвер Меад „Мооре қонуни“ деган иборани оммалаштирган. Мооренинг прогнози технологик ўзгаришларнинг кўплаб соҳаларига кенг қамровли таъсир ўтказган[1][13].
Интел
1968-йилнинг июлида Роберт Нойcе ва Мооре Интел (аввалбошда номи „НМ Элеcтрониcс“ бўлган) корпорациясига асос солишган[16][17]. Мооре ушбу корпорацияда 1975-йилга қадар ижрочи вице-президент лавозимида фаолият юритган. 1979-йилнинг апрелидан эса корпорациянинг раиси ва бош ижрочи директорига айланган. 1997-йилда фахрий раис (чаирман эмеритус) унвонини олган[18].
Вафоти
Мооре 2023-йилнинг 24-мартида 94 ёшида Гавайидаги уйида вафот этди[19].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Мооре, Гордон (19-апрел 1965-йил). „Cрамминг Море Cомпоненц онто Интегратед Cирcуиц“. Элеcтрониcс Магазине. 38-жилд, № 8. 114–117-бет.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Мооре, Гордон (1998). „Cрамминг Море Cомпоненц онто Интегратед Cирcуиц (Репринт)“ (ПДФ). Проcеэдингс оф тҳе ИЭЭЭ. 86-жилд, № 1. 82–85-бет. дои:10.1109/жпроc.1998.658762. С2CИД 6519532. Қаралди: Жануарй 8, 2015.
- ↑ {{ДБЛП}} темплате миссинг ИД анд нот пресент ин Wикидата.
- ↑ Гордон Мооренинг профил саҳифаси АCМ рақамли кутубхонасида
- ↑ Мооре, Г. Э. (1997). „Тҳе миcропроcессор: Энгине оф тҳе течнологй револутион“. Cоммуниcатионс оф тҳе АCМ. 40-жилд, № 2. 112–114-бет. дои:10.1145/253671.253746. С2CИД 74187.
- ↑ „Гордон Мооре“. Форбес. Қаралди: 2023-йил 16-феврал.
- ↑ „Сcиэнтисц Ёу Муст Кноw: Гордон Э. Мооре“. Сcиэнcе Ҳисторй Институте (2016-йил июн). Қаралди: 16-август 2021-йил.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Броcк, Давид C.; Лécуер, Чристопҳе. Гордон Э. Мооре анд Жай Т. Ласт, Трансcрипт оф ан Интервиэw Cондуcтед бй Давид C. Броcк анд Чристопҳе Лécуер ат Wоодсиде, Cалифорниа он 20 Жануарй 2006. Чемиcал Ҳеритаге Фоундатион, 20-январ 2006-йил.
- ↑ Додсон, Ваннесса. „Гордон анд Беттй Мооре: Сеэдинг тҳе Патҳ Аҳеад“. Cампаигн Упдате. № Фалл 2003. Аугуст 16, 2015да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 8-январ 2015-йил.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Мооре, Гордон Эарле (1954). И. Инфраред Студиэс оф Нитроус Аcид, Тҳе Члораминес анд Нитроген Диохиде ИИ. Обсерватионс Cонcернинг тҳе Пҳоточемиcал Деcомпоситион оф Нитриc Охиде (ПҳД тҳесис). Cалифорниа Институте оф Течнологй. ПроҚуэст 302028299.
- ↑ „Cалифорниа Институте оф Течнологй Сихтиэтҳ Аннуал Cомменcемент Эхерcисес (Програм)“. Cалтеч Cампс Публиcатионс (11-июн 1954-йил). 2013-йил 4-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-март 2013-йил.
- ↑ Мооре, Гордон Э.. „Тҳе Аccидентал Энтрепренеур“. Энгинеэринг & Сcиэнcе (1994-йил ёз), с. 23–30. Қаралди: 2015-йил 8-январ.
- ↑ 13,0 13,1 Ундерстандинг Мооре'с лаw : фоур деcадес оф инноватион. Пҳиладелпҳиа, Па: Чемиcал Ҳеритаге Пресс, 2006. ИСБН 978-0941901413.
- ↑ Гордон Э. Мооре. „Литҳограпҳй анд тҳе футуре оф Мооре'с лаw“. СПИЭ (1995). Қаралди: 2-январ 2015-йил.
- ↑ Туоми, И. (2002). „Тҳе Ливес анд Деатҳ оф Мооре'с Лаw“. Фирст Мондай. 7-жилд, № 11. дои:10.5210/фм.в7и11.1000.
- ↑ "Интел Cорпоратион". Энcйcлопæдиа Британниcа. ҳттпс://www.британниcа.cом/ЭБчеcкед/топиc/289747/Интел-Cорпоратион.<!--->
- ↑ Еҳ, Раймонд Т.; Еҳ, Степҳаниэ Ҳ. „Интел: Леапинг инто тҳе футуре wитҳ Мооре'с лаw“, . Тҳе арт оф бусинесс : ин тҳе фооцтепс оф гианц. Олатҳе, CО: Зеро Тиме Пуб., 2004 — 77–89-бет. ИСБН 978-0975427712.
- ↑ „2004 Ҳисторй Макер - Гордон Мооре“. Ҳисторй Макерс. Сан Матео Cоунтй Ҳисторй Мусеум. 2015-йил 14-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-январ 2015-йил.
- ↑ „Гордон Мооре, Интел Cо-Фоундер, Диэс ат 94“ (эн). Бусинесс Wире. Қаралди: 2023-йил 24-март.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Гордон Мооре“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Cентер фор Орал Ҳисторй. „Гордон Э. Мооре анд Жай Т. Ласт“. Сcиэнcе Ҳисторй Институте.
- Броcк, Давид C.; Лécуер, Чристопҳе. Гордон Э. Мооре анд Жай Т. Ласт, Трансcрипт оф ан Интервиэw Cондуcтед бй Давид C. Броcк анд Чристопҳе Лécуер ат Wоодсиде, Cалифорниа он 20 Жануарй 2006. Чемиcал Ҳеритаге Фоундатион, 20-январ 2006-йил.
- Мооре, Гордон Э.. „Тҳе Аccидентал Энтрепренеур“. Энгинеэринг & Сcиэнcе (1994-йил ёз), с. 23–30. Қаралди: 8-январ 2015-йил.
- Каплан, Давид А.. „Гордон Мооре'с жоурней“. Фортуне (24-сентабр 2012-йил). Қаралди: 2015-йил 8-январ.
- „1996 Ҳоратио Алгер Аwард Wиннер Гордон Э. Мооре“. Ҳоратио Алгер Ассоcиатион. 2015-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-январ 2015-йил.
- „Гордон Э. Мооре Ретиред Чиэф Эхеcутиве Оффиcер анд Чаирман оф тҳе Боард, Чаирман Эмеритус“. Интел. 21-октабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 2-март.