Гордон Рожер Алехандер Бучанан Паркс (1912-йил 30-ноябр – 2006-йил 7-март) америкалик фотограф, бастакор, ёзувчи ва кинорежиссор бўлиб, 1940-1970-йилларда АҚСҲ фотожурналистикада, айниқса фуқаролик ҳуқуқлари, қашшоқлик каби мавзуларда о`зининг қарашлари билан анча яхши танилган.

Гордон Паркс
Таваллуди
Гордон Рогер Алехандер Бучанан Паркс

30-ноябр 1912-йил
Вафоти 7-март 2006-йил(2006-03-07)
(93 ёшда)
Манҳаттан, Неw Ёрк Cитй, У.С.
Болалари Гордон Паркс, Жр.
Давид Паркс
Леслиэ Cампбелл Паркс
Тони Паркс-Парсонс
Мукофотлари

НААCП Имаге Аwард (2003)
ПГА Осcар Мичеаух Аwард (1993)[1]

Натионал Медал оф Арц (1988)
Спингарн Медал (1972)

Паркс йирик кинофилмларни суратга олган ва режиссорлик қилган. У "блаксплоитатион "жанрини яратган. У 1940-йиллардаги камбағал америкаликларнинг ажойиб суратлари (федерал ҳукумат лойиҳаси учун олинган), Лифе журнали учун ишланган фотоиншолари ва 1971-йилги "Шафт" филмининг режиссори сифатида яхши эсга олинади. Паркс шунингдек, ёзувчи, шоир ва бастакор ҳам бо`лган[2][3][4][5].

Ёшлик

Паркс 1912-йил 30-ноябрда Канзас штатининг Форт Скотт шаҳрида туг`илган. Ота-онасининг исмлари Эндрю Жексон Паркс ва Сара Росс бо`лган[2] У оилада 15та фарзанднинг энг кичиги бо`лган[6].. Унинг отаси деҳқон бўлиб, маккажўхори, лавлаги, шолғом, картошка, кўкат, помидор етиштирар ва уларнинг бир нечта ўрдаклари, товуқлари ва чўчқалари ҳам бо`лган кичик фермаси бо`лган[7].

У бошланг`ич та`лимни ихтисослаштирилган мактабда олган. Шаҳар ирққа ажратилган мактабларнинг яратилиши учун жуда кичиклик қилганлиги сабабли, у о`рта мактабни оқ ва қора танлилар бирга о`қийдиган мактабда о`рта та`лимни олган. Шундай бо`лса-да қора танли талабаларга спорт билан шуғулланиш ёки мактабдаги ижтимоий тадбирларга боришга рухсат берилмаган, [8] аммо улар олий ма'лумотга интилишларини ривожлантиришдан қайтарилмаган.


Йигирма саккиз ёшида Паркс олган ишчи муҳожирларининг суратлари барчанинг э`тиборини о`зига қаратди.

У биринчи фотоаппарати Воигтлäндер Бриллантни Сиэтлдаги (Вашингтон) ломбард [9] дан 12,50 долларга сотиб олган. Паркснинг фотосуратлари намойиш этилиб, омманинг э`тиборига тушгач, уни Миннесота штати Сент-Пол шаҳридаги, Френк Мерфига тегишли бўлган аёллар кийимлари дўконига фотограф сифатида ишга таклиф қилишади ва у фаолиятини шу ерда давом эттиради. Ушбу фотосуратлар бокс бўйича оғир вазн тоифасидаги чемпион Жо Луининг рафиқаси Марва Луиснинг э'тиборини тортган. У Паркс ва унинг рафиқаси Салли Алвисни 1940-йилда Чикагога кўчиб ўтишга ундайди[10]. У ерда Паркс аёлларининг портрет фотосуратларини тайёрлашга ихтисослашган о`з бизнесини бошлаган. Паркснинг Чикагодаги фотографик иши, унинг 1942-йилда Юлий Розенвалд стипендиясини олишга олиб келган ва унга ойига 200 доллар иш ҳақи тўланадиган ишга таклиф қилишади[11]. Ўз навбатида, Рой Стрйкер ҳомийлигидаги [12] мамлакатнинг ижтимоий шароитларини тасвирлаб берувчи Фарм Сеcуритй Администратион (ФСА) га қўшилган[13].

Кейинги бир неча йил ичида Паркс жуда ко`плаб иш жойини алмаштирган, мустақил портрет ва мода фотографияси билан шуғулланган. У шаҳарнинг жанубий томонидаги қора гетто хроникасини ёзишни бошлайди ва 1941-йилда ушбу фотосуратлар кўргазмаси туфайли ФСА фотография бўйича стипендияни қўлга киритган

Манбалар

  1. ↑ „Гордон Паркс, ИМДб“. ИМДб (2009-йил 1-май). Қаралди: 2010-йил 6-октябр.
  2. ↑ 2,0 2,1 Грундберг, Андй. „Гордон Паркс, а Мастер оф тҳе Cамера, Диэс ат 93“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2006-йил 8-март). Қаралди: 2019-йил 3-март.
  3. ↑ Аллен, Эрин, "Гордон Паркс Ремемберед", ин Либрарй оф Cонгресс блог, Новембер 30, 2012. Ретриэвед Жануарй 2, 2016.
  4. ↑ Эллис, Донна, "Гордон Паркс Паперс: А Финдинг Аид то тҳе Cоллеcтион ин тҳе Либрарй оф Cонгресс,", wитҳ чронологй, Манусcрипт Дивисион, Либрарй оф Cонгресс, 2011, рев. Септембер 2011. Ретриэвед Жануарй 2, 2016.
  5. ↑ „Р. Ретриэвед Жануарй 2, 2016.“. 2013-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-декабр.
  6. ↑ Зара, Жанелле. „'Ҳе'с инспиред со манй оф ус': ҳоw Гордон Паркс чангед пҳотограпҳй“ (эн). Тҳе Гуардиан (2021-йил 16-ноябр). Қаралди: 2021-йил 19-ноябр.
  7. ↑ Паркс,1990, п. 6.
  8. ↑ Паркс, 1990, пп. 1–2.
  9. ↑ „Гордон Паркс' биг сcоре“. Рогер Эберт (1972-йил 2-июл). Қаралди: 2022-йил 18-январ.
  10. ↑ Паркс, 1990, п. 77.
  11. ↑ „Гордон Паркс фаcц, информатион, пиcтурес | Энcйcлопедиа.cом артиcлес абоут Гордон Паркс“. www.энcйcлопедиа.cом. Қаралди: 2018-йил 5-апрел.
  12. ↑ „Артист – Тҳе Гордон Паркс Фоундатион“. гордонпарксфоундатион.орг. Қаралди: 2018-йил 5-апрел.
  13. ↑ Москоwитз, "Гордон Паркс: А Ман фор Алл Сеасонс," Тҳе Жоурнал оф Блаcкс ин Ҳигҳер Эдуcатион, 2003.