Gotika ustuni

Готика устуни (юнонча: Στήλη των Γότθων) — ИИИ-ИВ -асрларга оид Рим зафар устуни. Туркиянинг Истанбул шаҳридаги Гулҳане паркида жойлашган. Шаҳарнинг сақланиб қолган энг қадимги меъморий ёдгорлиги (эҳтимол, Константинопол ташкил этилишидан олдинроқ ўрнатилган).

18,5 метрли Проконез мармар устунининг номи Коринф ордери қўндирилган, унинг тагидаги (ҳозир деярли ўқиб бўлмайдиган) лотин ёзувидан келиб чиққан бўлиб, бу римликларнинг готлар устидан қозонган ғалабасини абадийлаштиради: ФОРТУНАЭ РЕДУCИ ОБ ДЕВИCТУС ГОТҲОС („ Готлар устидан ғалаба қозониш билан фуртуна бизга қайтди“). Бу ёзув бир вақтлар лотин тилидаги эски ёзув ўрнига алмаштирилган. Устуннинг яратилган санаси ва асл бағишланиши аниқ белгиланмаган.

Катта эҳтимол билан, устун Клавдий ИИ Гоцкийнинг (тахм. 268-270) ёки Буюк Константиннинг (тахм. 306-337) ғалабалари шарафига қурилган; иккала император ҳам готика қабилалари устидан қозонилган ғалабалар билан ажралиб турарди. Византия тарихчиси Никифор Григорнинг (1295-1360) ёзишича, устунга бир вақтлар Византиянинг ярим афсонавий асосчиси Мегарлик Византнинг ҳайкали ўрнатилган. Бошқа манбаларда йўқолган маъбуда Тюҳе ҳайкали ҳақида гапирилади.

Шаҳар афсонасининг таъкидлашича, устун тахминий яратилган санадан анча эски ва юнонлар томонидан Афина меҳроби ёнида шаҳарнинг барпо этилишига тўсқинлик қилишга уринган Фракия қабилалари устидан қозонилган ғалаба шарафига ўрнатилган. Григоранинг сўзларига кўра, Комненос сулоласи ағдарилишидан олдин, устун „силкина бошлади ва бир неча кун давомида титраб турди, шунда ҳамма уни кўриш учун югурди“.

Устундан тахминан эллик метр узоқликда ВИ-асрда император Жустин ИИ томонидан етим болаларни тарбиялаш учун асос солинган Авлиё Пол болалар уйининг қолдиқларини кўриш мумкин. Болалар уйи ХИИ-асрда, Комнени уни қайта тиклаганида, энг юқори чўққига чиқди. Кейин бу ерда кексалар, заифлар ва кўрлар ҳам яшаган.