Граcе Алекҳине
Шахсий маълумотлари
Таваллуд санаси 26-октябр 1876-йил
Беверлй, Неw Жерсей, Унитед Статес
Вафот санаси 21-феврал 1956-йил(1956-02-21)
(79 ёшда)
Спорт
Қайси спорт шахмат

Граcе Нортон Эислер Пеэке Фреэман Алекҳине[1] (1876-йил 26-октябр — 1956-йил 21-феврал) — америкалик шахматчи — франсуз рассоми, шахмат устаси ва шахмат бўйича жаҳон чемпиони Александр Алекҳиненинг тўртинчи ва охирги хотини.

Ёшлиги

Граcе Нортон Wишаар 1876-йилда Неw-Жерсей штатининг Беверлй шаҳрида туғилган. Унинг ота-онаси Éмил Бернард Wишаар (1842-йилда Парижда туғилган[2] 1918-йил 8-сентябрда Ричмонд, Вашингтонда вафот этган[3][4]) ва Мари Ида Смит эди[5]. Унинг оиласи Калифорниянинг Сан-Жосе шаҳрига, кейин эса Вашингтоннинг Сеаттлега кўчиб ўтди. У Неw-Ёрк санъат мактабида Wиллиам Часе қўл остида таълим олди ва ўша ерда рассомчилик фаолиятини бошлади[6].

У 1897-йил 13-сентябрда Вашингтоннинг Сеаттле шаҳрида Уитни Ирвинг Эйслерга турмушга чиқди[7]. Кейинги йили у ерда ўғли туғилди. У бутун умри давомида Керролл Эрл Беаучамп Пике (1898-1991)[8] номи билан танилган. У 1902-йил 5-мартда Вашингтоннинг Сеаттле шаҳрида Оскар Грем Пикка турмушга чиқди[9].

Рассом сифатида фаолияти

У 1903-йилда Cалифорнианинг Оакланд шаҳрига кўчиб ўтди ва яна Граcе Wишаар сифатида визуал рассомчилик фаолиятини яратди[10]. Унинг иши ҳам катта, ҳам кичик миқёсда машҳур бўлди: дастлаб миниатюрачи, портретчи[11] кейин эса театр декорацияси рассоми[12] каби ишлар орқал сурат чизган. Унинг айрим ишлари ҳақида қуйдагича фикрлар мавжуд:

Жаноб Ҳаррй Бишопе: Ёрқин аёллардан бири Мисс Граcе Wишаар бўлиб, унинг расмини биз ушбу саҳифада эълон қиламиз. Мисс Wишаар кўп жиҳатдан қизиқ суратлар чизади, лекин у ягона аёл саҳна рассоми эканлиги билан ажралиб туради. У Неw-Ёркдаги Ҳералд Сқуаре театрида иш бошлади. Яъни, унга ҳеч қандай қаршилик кўрсата олмайдиган, қатъият кўрсатганидан кейин, у ерда расм чизшга рухсат берилди. Кўп ўтмай, у бирга ишлаган эркакларнинг ҳурматини қозонди, чунки у ҳеч қачон ўз бурчини бажариш учун аёллик макридан фойдаланмаган. Дарҳақиқат, бу эркаклар тез орада уй саҳналарини тайёрлашда унинг нозик, аёллик тушунчасига мурожаат қилишни ўргандилар ва унинг эпископнинг турли спектакллари учун созламалари, айниқса, бундай саҳналарни безашда ўзларининг ажойиб безаклари билан ажралиб туради[13].

1914-йил баҳорига келиб, у Париждаги Баҳор салони дес Беаух Арцда ўзининг портрет асарини намойиш этди[14][15]. Унинг миниатюра ишларига мисоллари (мос равишда 1910—1914-йилларда намойиш этилган): Гираламо Савонарола ва графиня Wалеwска бор.

Кейинчалик, у Цейлонда Арчибалд C. Фриманга турмушга чиқди (у 1931-йил март ойида Бандаравелада ўз жонига қасд қилди)[16] ва у умрининг охиригача у орқали олинган Британия фуқаролигини сақлаб қолди. У, кейинчалик, Александр Алекҳинега ҳам турмушга чиқган[17].

Алекҳине билан ҳаёти

Граcе Алекҳине ва унинг турмуш ўртоғи Александр Алекҳиненинг қабри, Париждаги Монпарнас қабристонида, Франсия.

Граcе, Фриманнинг беваси, Токиодаги кичик шахмат турнирида ғолиб чиқди ва 1933-йилда Токиода бир вақтнинг ўзида кўргазмада, Александр Алекҳине билан шахмат ўйнади. Мукофот Алекҳиннинг китобларидан бири эди. У ундан китобга имзо чекишни сўради ва уларнинг муносабатлари ўша пайтдан бошлаб ривожланди[18]. Улар 1934-йил 26-мартда Франсиянинг Ницса яқинидаги Вилфранче-сур-Мер шаҳрида турмуш қуришди[17]. У турмуш ўртоғидан 16 ёш катта ва бадавлат эди, у Нормандиядаги Диэппе шаҳридан бир неча мил жануби-ғарбда Ла Чателлениэ Саинт-Аубин-ле-Cауф деб номланган ажойиб чатеау ва Париждаги санъат студиясига эга эди. 1935-йилда у Парижда бўлиб ўтган Франсия чемпионатида (Паулетте Шварцман ғалаба қозонган) кучли тўртликдан ташқарида якунланди. 1936-йил апрел ойида у эри билан Софияга келди[19]. Иккаласи ҳам 1936—1937-йилларда Ҳастингсда мусобақада қатнашган, у Премер совринини қўлга киритган. Улар иккаласи ҳам 1938-йилда Плимутга Олтин юбилей конгрессига келишган ва у ерда улар шарафига ўтказилган фуқаролик қабулида қатнашган. Иккинчи жаҳон уруши пайтида нацистлар уларининг қасрларини эгаллаб олишди ва уни талон-торож қилишди. У Парижга кўчиб ўтди. Граcе босқинчиларнинг раҳм-шафқатига кўра ўзининг турли мулкларининг фаровонлигини назорат қилиш учун Франсияда қолишни танлаган пайтда у Португалияга самарали сургун қилинди. У ҳатто 1944-йилги Париж чемпионатида хонимлар чемпионатига қатнашишга вақт топди[20]. Иккинчи Жаҳон урушидан кейин у Америка элчихонаси ҳимояси остида ўз биносини сотди.

1956-йил 21-февралда вафот этганидан сўнг, 1956-йилда Алекҳиннинг қўлёзмасидаги ёзувлар унинг 1941-йил март ойида нашр этилган „Парисер Зеитунг“ газетасининг „Арян ва яҳудий шахмати“ номли олти қисмли мақоласини ёзганлигини исботлаш учун топишган. Граcе протестант оиласида ўсган ва унинг онаси Мари Wишаар Неw-Ёрклик епископ бўлган бўлсада, баъзи ёзувчилар унинг насли яҳудий бўлганлигини таъкидлашади[21][22].

Манбалар

  1. ↑ Отҳер спеллингс: Wишар, Wишард, Wишарт
  2. ↑ Фамилйсеарч
  3. ↑ „Департмент оф Ҳеалтҳ, Деатҳ Индех, 1907-1960; 1965-2014 - Эмиле Б. - Wишаар - Аделе Дартман“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  4. ↑ „Персон Детаилс фор Эмиле Б. Wишаар, "Wашингтон Деатҳ Cертифиcатес, 1907-1960" — ФамилйСеарч.орг“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  5. ↑ „Персон Детаилс фор Мариэ Ида Смитҳ Wишаар ин энтрй фор Женниэ Мcграw Wишаар, "Неw Ёрк Биртҳс анд Чристенингс, 1640-1962" — ФамилйСеарч.орг“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  6. ↑ „Граcе Нортон Эислер Wишаар - Артист, Фине Арт Приcес, Ауcтион Реcордс фор Граcе Нортон Эислер Wишаар“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  7. ↑ „дигиталарчивес.wа.гов Марриаге Лиcенсе“. 2013-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 23-май.
  8. ↑ „Персон Детаилс фор Cарролл Э Пеэке, "Унитед Статес Соcиал Сеcуритй Деатҳ Индех" — ФамилйСеарч.орг“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  9. ↑ „дигиталарчивес.wа.гов Марриаге Лиcенсе“. 2013-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 23-май.
  10. ↑ Симпсон, Леэ М.. Селлинг тҳе Cитй: Гендер, Cласс, анд тҳе Cалифорниа Гроwтҳ Мачине, 1880-1940. Станфорд Университй Пресс, 2004. ИСБН 978-0-8047-4875-9. 
  11. ↑ Тҳе Боок оф Жаcк Лондон, Чармиан Лондон, Вол.
  12. ↑ „Тҳе Питцбургҳ Пресс“ (1907-йил 28-апрел). Қаралди: 2016-йил 17-апрел.
  13. ↑ „Фулл техт оф "Cлуб лифе"“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  14. ↑ АМЕРИCАНС АТ БИГ САЛОН.; Унусуаллй Ларге Нумбер оф Паинтингс бй Тҳем Аccептед ТҲЕ НЕW ЙОРК ТИМЕС, Марч 29, 1914.
  15. ↑ „Америcан Арт Неwс, Вол. 12, но. 29“. Америcан Арт Неwс. 12-жилд, № 29. 1914. 1–10-бет. ИССН 1944-0227.
  16. ↑ Натионал Арчивес анд Реcордс Администратион (НАРА). Репорц оф Деатҳс оф Америcан Cитизенс Аброад, Генерал Реcордс оф тҳе Департмент оф Стате, Реcорд Гроуп: РГ59-Энтрй 205. Wашингтон, ДC: НАРА — Бох Нумбер: 1442; Бох Десcриптион: 1930–1939 Cейлон А - З.; энтрй фор: Арчибалд Чристопҳер Фреэман, Дате оф Биртҳ: абт 1868, Дате оф Деатҳ: 2 Марч 1931, Плаcе оф Деатҳ: Cейлон-бет. 
  17. ↑ 17,0 17,1 „Чесс Нотес бй Эдwард Wинтер“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  18. ↑ Билл Wалл’с Чесс Мастер Профилес — Алекҳине (Сеп 24, 2005)
  19. ↑ „Чесс Арчаэологй“. 2010-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  20. ↑ „Чесс Нотес бй Эдwард Wинтер“. Қаралди: 2016-йил 4-декабр.
  21. ↑ Каспаров, Гаррй (2003).
  22. ↑ ФамилйСеарч.орг. „Бразил, Рио де Жанеиро, Иммигратион Cардс, 1900-1965“. Қаралди: 2014-йил 20-апрел.

Ҳаволалар