Граcе Кодиндо (1960-йилда туғилган) – Чадлик акушер-гинеколог, у нафақат ўз мамлакатида, балки дунёнинг камбағал давлатларида ҳам репродуктив соғлиқни сақлаш соҳасини яхшилашга катта ҳисса қўшган[1][2]. У икки ББC ҳужжатли филмида намоён этилган: Деад Мумс Дон'т Cрй (2005), ҳомиладор ва туғруқ қилаётган аёллар ўлим даражасини камайтиришдаги са’й-ҳаракатларини ёритади, ҳамда Граcе Ундер Фире (2009), у Демоcратиc Републиc оф Cонгодаги репродуктив соғлиқни сақлаш дастурида иштирокини акс эттиради[3][4].

Граcе Кодиндо
Таваллуди
Граcе Кодиндо

1960-йил
Фуқаролиги  Чад
Таълими
Касби Акушер-гинеколог
Турмуш ўртоғи Амос Рéоуленгар (ажрашган)
Болалари 2
Отаси Жеан Кодиндо Демба
Мукофотлари
  • Чад «Қаҳрамонлик медали», 1997
  • ФИГО/Cолумбиа университети Маилман Счоол оф Публиc Ҳеалтҳ «Фавқулодда акушерлик хизматлари учун жамоат хизматидаги алоҳида мукофот», 2000
  • Милленниум Девелопмент Гоал Торч, Дания, 2009

Эрта ҳаёти ва таълими

Граcе Кодиндо 1960-йилда Добада, Чадданинг жанубида туғилган. У Жеан Кодиндо Демба, ҳукумат ходими, қизи ҳисобланади. Ота-онаси бошқа фарзандлари сингари уни ҳам мактабга юборган. Н'Джаменадаги Лйcéэ Фéлих Éбоуé ўрта мактабини тамомлагач, Канада ҳукумати томонидан тақдим этилган грант ёрдамида у Университé де Монтрéалга ўқишга кирди ва тиббиёт факултетида таҳсил олди[5].

Касбий фаолияти

Чадга қайтгач, у Амос Рéоуленгар билан турмуш қурган, у 1982-йилда Ҳиссене Ҳабре ҳукуматининг а’зоси бўлган. Улар бирга икки ўғлини дунёга келтирган, аммо 1990-йилларнинг охирларида ажрашишган. 1980-йилларнинг ўрталарида Кодиндо тўрт йил давомида Судан’да гинеколог сифатида тайёргарлик кўрган. 1990-йилда Франсия ҳукумати томонидан берилган грант ёрдамида у Чадда дунёдаги энг юқори бўлган чақалоқлар ўлим даражасини камайтиришга киришган — 100 000 туғруқ учун 800 ўлим ҳолати қайд этилган. Грант муддати тугагач ҳам, у кам ресурсларга эга шифохоналарда ишлашни давом эттирган. 1990-йилларда амалга оширган фидойилик ишлари Европа ва Шимолий Америкадаги мутахассислар томонидан э’тироф этилган[6].

Кодиндо Университй оф Н'Джаменада тиббиёт талабаларига дарс берган ва 1997–2006-йилларда ҳамкасби, Чаддан бўлган шифокор Мариам Браҳим билан бирга ишлаган. 1999-йилда улар болалар саломатлиги бўйича оммавий та’лим дастурини бошқарган[7]. Кодиндо аёлларда жинсий олатни кесиш амалиётига қарши курашган ва тиббий асоратлар хавфи ҳақида хабардорликни оширган. Шу са’й-ҳаракатлари учун 1997-йилда у Чадда «Қаҳрамонлик медали» билан тақдирланган ва 2000-йилда ФИГО/Cолумбиа университети Маилман Счоол оф Публиc Ҳеалтҳ «Фавқулодда акушерлик хизматлари учун жамоат хизматидаги алоҳида мукофот»га сазовор бўлган[8].

2005-йилда ББC «Деад Мумс Дон'т Cрй» ҳужжатли филмида Кодиндо ҳомиладор ва туғруқ қилаётган аёлларда ўлимни камайтириш бўйича са’й-ҳаракатлари акс этган.[9] Шу даврда Чаддаги ҳомиладор ва туғруқ қилаётган аёлларда ўлим эҳтимоли 9% ни ташкил қилган. Филм кенг намойиш этилган ва 2007-йил октабрида Кодиндо томонидан Неw Ёрк Университйда тақдимот сифатида ишлатилган[10].

Молиялаштириш туфайли, 2008-йил май ойида Кодиндо Европа Парламентига хабар бера олган: Чаддаги энг йирик туғруқхоналарда туғруқ пайтидаги ўлим 14% дан 2,3% гача камайган, ҳомиладорлик пайтидаги ўлим эса 23% дан 7,3% гача тушган[11]. Кодиндо ишига қизиқиш ортгани сабабли, уни Cолумбиа университети ва Мариэ Стопес Интернатионал томонидан ишга туширилган РАИСЕ ташаббусига таклиф қилишган[12].

2009-йилда у Демоcратиc Републиc оф Cонгодаги репродуктив соғлиқни сақлаш дастурида иштироки туфайли ББC иккинчи ҳужжатли филми «Граcе Ундер Фире» чиқарилган. Филм уруш зонасида яшовчи аёллар учун туғруқнинг қийинчиликларини ёритган. Кодиндо шундай деган: "Ушбу можаронинг энг катта қурбонлари жангчилар эмас – оддий аҳоли. Аёллар ва бололар энг кўп азоб чекади – уларнинг эҳтиёжи энг катта"[13]. Шу йили у бутун дунё бўйлаб аёлларга репродуктив соғлиқни сақлашни та’минлашга интилгани учун Дания ҳукумати томонидан Милленниум Девелопмент Гоал Торч билан тақдирланган[14].

Манбалар

  1. ↑ Марй Кимани. „Инвестинг ин тҳе ҳеалтҳ оф Африcа'с мотҳерс“. Унитед Натионс: Африcа Ренеwал (2008-йил 1-январ). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  2. ↑ Ничолас Д. Кристоф. „Террор Оф Чилдбиртҳ“. Неw Ёрк Тимес (2004-йил 20-март). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  3. ↑ „Деад Мумс Дон'т Cрй“. ББC (2005-йил 26-июн). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  4. ↑ „Гивинг биртҳ ин Cонго'с wар зоне“. ББC Неwс (2009-йил 8-сентябр). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  5. ↑ Акеампонг, Эммануэл Кwаку; Гатес, Ҳенрй Лоуис. Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй. Охфорд Университй Пресс, 2012 — 406–407-бет. ИСБН 978-0-19-538207-5. 
  6. ↑ Рич, Жеремй. Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй. Охфорд Университй Пресс, 2012 — 519–520-бет. ИСБН 978-0-19-538207-5. 
  7. ↑ Рич, Жеремй. Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй. Охфорд Университй Пресс, 2012 — 519–520-бет. ИСБН 978-0-19-538207-5. 
  8. ↑ „Редуcинг Матернал Морталитй ин Африcа: Wҳат Wе Кноw“. УCЛА: Африcан Студиэс Cентер (2012-йил 16-май). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  9. ↑ „Деад Мумс Дон'т Cрй“. ББC (2005-йил 26-июн). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  10. ↑ „'Деад Мумс Дон'т Cрй': Авертинг Матернал Деатҳ анд Дисабилитй ин Африcа, Оcт. 9“. НЙУ (2007-йил 20-сентябр). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  11. ↑ Рачел Cоннер. „Спотлигҳт: Лифе фор Африcан Мотҳерс“. Тҳе Гуардиан (2010-йил 28-декабр). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  12. ↑ Акеампонг, Эммануэл Кwаку; Гатес, Ҳенрй Лоуис. Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй. Охфорд Университй Пресс, 2012 — 406–407-бет. ИСБН 978-0-19-538207-5. 
  13. ↑ „Гивинг биртҳ ин Cонго'с wар зоне“. ББC Неwс (2009-йил 8-сентябр). Қаралди: 2020-йил 26-феврал.
  14. ↑ Сусанна Смитҳ. „Др. Граcе Кодиндо Аwардед Милленниум Девелопмент Гоал Торч“. Интернатионал Wомен'с Ҳеалтҳ Cоалитион (2009-йил 6-май). 2020-йил 26-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 26-феврал.

Ҳаволалар