Grave of the Fireflies sahifasining manbasini koʻrish

{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Grave of the Fireflies
| tasvir               = Hotaru no haka title.jpg
| izoh                 = 
| rejissyor            = [[Isao Takahata]]
| prodyuser            = Toru Hara
| ssenariy_muallifi    = Isao Takahata
| rollarda             = {{Plainlist|
* {{ill|Tsutomu Tatsumi|ja|辰巳努}}
* {{ill|Ayano Shiraishi|ja|白石綾乃}}
* {{ill|Yoshiko Shinohara (ovoz aktrisasi)|lt=Yoshiko Shinohara|ja|志乃原良子}}
* {{ill|Akemi Yamaguchi|ja|山口朱美}}
}}
| operator             = Nobuo Koyama
| montajyor            = [[Takeshi Seyama]]
| bastakor             = [[Michio Mamiya]]
| studiya              = [[Studio Ghibli]]<br />[[Shinchosha]]
| distribyutor         = [[Toho]]
| premyera             = {{premyera sanasi|df=y|1988|04|16}}
| davomiylik           = 89 daqiqa
| mamlakat             = Yaponiya
| til                  = Yapon
| daromad              = {{Plainlist|
* 1.7 milliard yen (Yaponiya)
* {{US$|516,962|long=no}} (AQSh)}}
}}{{Nixongo|'''''Grave of the Fireflies'''''|火垂るの墓|Hotaru no Haka|tarjimasi: "Yonarqoʻngʻizlar qabri" }} — 1967-yili yozilgan [[Akiyuki Nosaka|Akiyuki Nosakaning]] qisqa hikoyasiga asoslangan, 1988-yili yaratilgan yapon animatsion [[urush]] va [[tragediya]] filmi<ref>{{Kitob manbasi|last=Camp|first=Brian|title=Anime Classics Zettai!|url=https://books.google.com/books?id=PLc22hQhZGwC&dq=grave+of+the+fireflies+%22tragedy%22&pg=PT121|isbn=9781611725193|date=August 2007}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Steiff|first=Josef|title=Anime and Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=5x2xu6veHDoC&dq=grave+of+the+fireflies+%22tragedy%22&pg=PT205|isbn=9780812697131|date=10 April 2010}}</ref>. Filmga [[Isao Takahata]] rejissyorlik qilgan va [[Studio Ghibli]] studiyasi tomonidan [[Shinchosha|Shinchosha Publishing]] kompaniyasi uchun animatsiyalashtirilgan<ref name="bcdb">{{Veb manbasi|url=http://www.bcdb.com/cartoon/20738-Hotaru_No_Haka.html|sarlavha=Hotaru no haka|ish=[[The Big Cartoon DataBase]]|qaralgan sana=13-may 2012-yil}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.

Filmda qahramonlarga {{Tillararo havola|Tsutomu Tatsumi|ja|辰巳努}}, {{Tillararo havola|Ayano Shiraishi|ja|白石綾乃}}, {{Tillararo havola|Yoshiko Shinohara (voice actress)|lt=Yoshiko Shinohara|ja|志乃原良子}} va {{Tillararo havola|Akemi Yamaguchi|ja|山口朱美}} ovoz beradi. Umumjahon eʼtirofiga sazovor boʻlgan ''"Grave of the Fireflies"'' barcha davrlarning eng buyuk urush filmlaridan biri va yapon animatsiyasining asosiy asari sifatida tan olingan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Ebert|ism=Roger|sarlavha=Grave of the Fireflies movie review (1988) {{!}} Roger Ebert|url=https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-grave-of-the-fireflies-1988|qaralgan sana=24-noyabr 2020-yil|ish=rogerebert.com/
| til               = inglizcha}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The 50 best World War II movies|url=https://www.timeout.com/london/film/50-best-world-war-ii-movies|qaralgan sana=24-noyabr 2020-yil|ish=Time Out London|til=inglizcha}}</ref>.

== Syujeti ==
Urush paytida yetim boʻlib qolgan Seita va Setsuko Yokokavaning ruhlari bir-biri bilan [[Kobe]] shahrida qayta uchrashadi. Ular [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushida]] bombardimon qilingan Kobedan qanday omon qolganliklari haqida hikoya qilishadi.
[[Fayl:Akitani_Pond_Grave_of_the_Fireflies_秋谷池（兵庫県西脇市黒田庄町喜多字秋谷口）_火垂るの墓_DSCF3656.jpg|alt=Akitani Pond: Where Seita and Setsuko lived alone together|left|thumb|223x223px| Akitani hovuzi: Seita va Setsuko jon saqlagan joy]]
1945-yil iyun oyida Amerikaning [[Boeing B-29 Superfortress]] [[Bombardimonchi|bombardimonchilari]] guruhi Kobe shahrining katta qismini yoʻq qiladi. Seita va Setsuko portlashdan omon qolgan boʻlsalar-da, ularning onasi ogʻir yaralanib vafot etadi. Seita oʻz onasining oʻlimini Setsukodan yashiradi, keyinchalik akasi bu xabarni yashirishga urunishiga qaramay, Setsuko xabar haqida bilib oladi. Seita va Setsuko uzoqdagi xolasining oldiga koʻchib oʻtadi. Urush jadallashib, qochqinlar soni ortib borayotgani sababli Seitaning xolasi uning onasining ipak [[Kimono|kimonosini]] guruch sotib olish uchun sotishga koʻndiradi. Seita onasining bankdagi pulining bir qismini kerakli narsalarni sotib olish uchun ishlatadi, lekin xolasi ularga ovqat berishni kamaytiradi va ularni ovqatga loyiq emas deb hisoblaydi.

Seita va Setsuko chidab boʻlmas haqoratdan keyin xolalasining uyini tark etadilar va ular tashlandiq bomba boshpanasiga koʻchib oʻtadilar. Ular yorugʻlik sifatida boshpanaga yonarqoʻngʻizlarni tutib, qoʻyib yuborishadi. Ertasi kuni Setsuko hasharotlar nobud boʻlganini bilib dahshatga tushadi.

Bolalarning guruchlari tugashi bilan, Seita dehqonlardan har xil poliz ekinlarini oʻgʻirlay boshlaydi va havo hujumlari paytida uylarni talon-taroj qiladi, buning uchun uni bir fermer kaltaklab, politsiyaga yuboradi. Ofitser Seita ochlik tufayli oʻgʻirlik qilayotganini tushunadi va uni qoʻyib yuboradi. Setsuko kasal boʻlib qolganda, shifokor uning [[Och qolish|ochlikdan]] azob chekayotganini tushuntiradi. Umidsiz Seita onasining bank hisobidagi oxirgi pulini yechib oladi. Soʻng u Yaponiya taslim boʻlganini va uning otasi, Yaponiya Imperator dengiz floti kapitani, katta ehtimol bilan vafot etganini bilib, xafa boʻladi. Seita Setsukoga ovqat olib, qaytib keladi, lekin uni jonsarak holatda koʻradi. Seita ovqat tayyorlab Setsukoni chaqirgani boshpanaga kirganida u vafot etgan boʻladi. Seita Setsukoning jasadini va uning qoʻgʻirchogʻini somon qutisiga solib yondiradi. U otasining fotosurati bilan birga singlisining kulini konfet qutisida olib yuradi.

Oʻsha sentyabr oyida Seita [[Sannomiya]] poyezd stantsiyasida boshqa och qolgan odamlar qurshovida [[Ochlik|ochlikdan]] vafot etadi. Amerikaliklar kelishidan oldin jasadlarni olib tashlash vazifasi yuklangan bir farrosh Seitaning konfet qutisini topib oladi va qutini dalaga uloqtiradi. Setsukoning kuli qutidan yoyilib uning ruhi Seitaning ruhi bilan koʻrishadi. Ular arvohlar poyezdiga chiqishadi va sayohat davomida Seitaning oʻlimiga olib kelgan voqealarga nazar tashlaydilar. Ularning ruhlari baxtli va sog-salomat manzilga yetib boradi. Yonarqoʻngʻizlar ularning atrofida aylanadi va aka-singil hozirgi kundagi Kobega qaraydigan tepalikdagi skameykada dam olishadi.

== Ovoz bergan aktyorlar ==
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Qahramon
! rowspan="2" | Yapon
! colspan="2" | Ingliz
|-
! <small>Skypilot Entertainment/ CPM (1998)</small>
! <small>Toho / Seraphim / Sentai (2012)</small>
|-
! {{Nixongo|Seita Yokokava|横川 清太}}
| {{Tillararo havola|Tsutomu Tatsumi|ja|辰巳努}}
| [[J. Robert Spenser|J. Robert Spencer]]
| [[Adam Gibbs]]
|-
! {{Nixongo|Setsuko Yokokava|横川 節子}}
| {{Tillararo havola|Ayano Shiraishi|ja|白石綾乃}}
| [[Korin Orr|Corinne Orr]]
| [[Emili Neves|Emily Neves]]
|-
! {{Nixongo|Mrs. Yokokava|横川 さん}}
| {{Tillararo havola|Yoshiko Shinohara (voice actress)|lt=Yoshiko Shinohara|ja|志乃原良子}}
| [[Veronika Teylor|Veronica Taylor]]
| [[Shelley Kalen-Qora|Shelley Calene-Black]]
|-
! Seita va Setsukoning xolasi
| {{Tillararo havola|Akemi Yamaguchi|ja|山口朱美}}
| Amy Jones
| Marcy Bannor
|-
! Seita va Setsukoning amakivachchasi
| Kazumi Nozaki
| [[Shennon Konli|Shannon Conley]]
|nomaʼlum
|-
! Doktor
| Xirosi Kavaguchi
| Dan Green
| [[Devid Vald|David Wald]]
|-
|}

=== Mukofotlar ===
{| class="wikitable"
!Yil
! Mukofot
! Turi
! Qabul qiluvchi
! Natija
|-
| 1989
| [[Blue Ribbon Awards]]
| Maxsus mukofot
| rowspan="3" |Isao Takahata 
| {{Gʻolib}}
|-
| rowspan="2" | 1994
| rowspan="2" | Chikago xalqaro bolalar filmlari festivali
| Animatsiya hakamlari hay’ati mukofoti
|{{Gʻolib}}
|-
| Bola huquqlari mukofoti
| {{Gʻolib}}
|-
|}
{{Portal|Anime and manga|1980s|World War II|Japan
}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
{{Portal|Anime va manga
}}
* {{IMDbda film|0095327|Grave of the Fireflies|Hotaru no haka (Grave of the Fireflies)}}
* {{Bcdb title|20738|Hotaru no haka (Grave of the Fireflies)}}
{{Studio Ghibli}}
[[Turkum:1988-yil filmlari]]