Green Day
Греэн Дай (Яшил Кун) — 1988-йили Оукленд (Калифорния)да ташкил топган рок-гуруҳ.
| Греэн Дай | |
|---|---|
|
| |
| Умумий маълумот | |
| Келиб чиқиши | Оакланд, Cалифорниа |
| Мамлакат |
|
| Фаолият йиллари | 1986-бугун |
| Жанр | панк-рок, поп-панк |
| Лейбл |
Скене! Реcордс (1990) Лоокоут! Реcордс (1989-1994) Реприсе Реcордс(1994-бугун) |
| Таркиб |
Билли Жоэ Армстронг Майкл Причард Тре Кул |
| Вебсайт | www.греэндай.cом |
Жанрлар — панк-рок, панк-поп, алтернатива.
Греэн Дай о'зининг Америcан Идиот номли оҳирги албоми билан Греммининг 5 номинациясида га'лабага эришди, шу жумладан "Энг яхши рок-албом" номинациясида ҳам. Бундан ташқари улар ВМА, ЭМА, АМАларда ҳам жуда кўп мукофотларни қо'лга киритдилар. Юқорида санаб о'тилган барча тақдимотлар 2005-йилда бо'либ о'тган.
Тарих
Гуруҳнинг ташкил топиши (1986—1992)
Гуруҳ 1989-йил Калифорнияда мактабдош до'стлар - Билли Жоэ Армстронг, Майкл Раян Причард ва Элем Собранте (ҳақиқий исми - Жон Алан Киффмаер) томонидан асос солинган ва илк даврларида "Сwеэт чилдрен" деб номланган. Киффмаер гуруҳни коллежга о'қиш учун тарк этганида, Билли ва Майкка Френк Эдвин Райт Учинчи қо'шилади. У кўпроқ Тре Кул исми билан машҳур, шундан со'нг гуруҳ о'зининг қо'шиқларидан бири шарафига номини о'згартиради.
Иштирокчиларнинг таржимаи ҳоли
Биллиэ Жоэ Армстронг
(вокал, гитара. шунингдек, лаб гармоникаси, мандолина, барабанлар, пианинони чала олади.): 1972-йил 17-февралда (бу кун Америкада Миллий Аҳлат Куни деб номланади) кантри мусиқасининг муҳлиси бўлган официант қиз ва бўш вақтида жаз мусиқачиси бўлган ҳайдовчи оиласида туғилади. Билли - 6 боланинг ичида энг кичиги, аммо ўша вақтнинг ўзида машҳур бўлишга интилган: "мен болалигимданоқ ким бўлмоқчи бўлганимни билардим - рок-юлдуз". Ва бекорга эмас, беш ёшида у ўзининг қобилиятини намоён этади: "Лоок фор лове" қўшиғини ёзади ва касалҳоналарда беморларни кўнглини кўтариб айтиб юради. Биллига биринчи гитарани онаси совға қилган - бу ҳаворанг "Стратокастер" бўлиб, уни севиб "Блуэ" деб атайди. Армстронгнинг болалиги енгил бўлмаган, аммо онаси болалар илиқлик ва меҳрни олишларига ҳаракат қилган, аҳир отасининг ўлимидан сўнг (Билли 10 ёш бўлган) онаси катта оилани боқиш учун икки киши ўрнига ишлаши керак бўлган. Ўзининг энг яқин дўсти Майк Придчарт (бас-гитара) билан у мактаб ошхонасида, 14 ёшлигида танишган. Улар бирга дарсларни қолдиришни, о'тни чекиб сота бошлашди, бу учун Биллига Тwо Долларс Биллиэ деб лақам қўйишган, уларни бирга мактаблардан ҳайдашган, улар бирга Биллининг хонасида Оззи Озборн ва Лед Зеппелин'нинг ёзувларини тинглашган. 1987-йили улар Сwеэт Чилдрен номли гуруҳни тузишади, аммо Тре Cоол'нинг келиши билан улар номлигини Греэн Дай'га ўзгартирадилар. 1990-йили гринларнинг Америка бо'йлаб консертларидан бирида Билли ўзининг бўлажак турмуш ўртоғи Адиэ билан тасодифан учрашади. Навбатдаги консертдан сўнг Адиэ унинг олдига келиб, уларнинг логотиплари туширилган товарларни қаерда сотиб олиш мумкинлигини сўради, у эса бу бошларида дредлари бор қизни бир қарашдаёқ севиб қолади. Сўнг у Америка бўйлаб турнега улар билан чиқади, 1994-йил 2-июлда эса уларнинг тўйи бўлиб ўтади. Тўй камтарона ўтади, улар ҳаттоки, маросимдан аввал бир қадаҳ вискини дадиллик учун ичишади. Тўйга энг яхши совғани Эдриэн қилди - эртаси куни ҳомиладор эканлигини айтди. 1995-йил марта, биринчи ўғиллиги Жосепҳ Марcиано, 1998-йил сентябрда эса иккинчи ўғиллиги - Жаcоб Дангер туғилади. Билли Жоэ Аделине Реcордс мустақил лейблининг асосчи ва бошлиқларидан биридир. Гитарани чалиш ҳақида Билли Жоэ - унинг овози асосан жиринглатиш ҳисобига пайдо бўлади, дейди: "Мен бош бармоғимни ишлатаман: ярмига медиатор ва ярмига бош бармоқни, шунинг учун менда симларга қаттиқ ишлов берилади. Яна, мен билагимни эмас, елкамни қимирлатаман ва симларга ҳақиқатдан ҳам қаттиқ ураман!".
Керплунк ва Доокиэ (1992—1994)
"Керплунк!" оралиқ албомининг сезиларли муваффақияти билан гуруҳ машҳур продюссерлар ва овоз ёзиш студияларининг диққатини жалб этди. Тез орада Греэн Дай мусиқий индустриянинг монстрларидан бири - "Реприсе" лейбли билан шартнома имзолашади. Ва 1994-йилда уларнинг эпоҳал ижоди - "Доокиэ" албоми чиқади. Америка чартларининг чўққисига яшин тезлигида чиққан "Wҳен И cоме ароунд" сингли у ерда 7 ҳафта ушланиб туради. АҚСҲнинг ўзида албоминг беш миллиондан ортиқ нушаси сотилди, Греэн Дай эса машҳур "Wоодстоcк-94" фестивалининг дастур кулминациясига айландилар. Бундай блицкригни ҳамма ҳам уддалавермаган.

Албомда жуда зўр, ҳар хил, юзинчи марта ҳам эшица жонга тегмайдиган тароналар бор. Ажойиб, ёш ТҲЕ WҲО ва СТООГЕСларнинг урфларини қўлловчи про-британ "Лонгвиэw". Озгина гранжли, аммо сокин "Ше" - аввал секин, сўнг эса бирданига ҳар хил овозлар билан БАД РЕЛИГИОН каби уриниш беришади. Ажойиб клипга эга бўлган "Баскет Cасе" синглини ҳамма бирданига яхши кўриб қолади. Ўзлиги буни ҳоҳламасдан, Греэн Дай янги оқимни яратишади, унинг номи оксюморон бўлади. Поп-панк уларнинг юзи остида яшай бошлади. Улар турли хил жинниликлар қилиб, яланғоч ҳолда саҳнага чиқиб, журналистларни ҳақоратлаб, ўзлари ва тингловчиларни аҳлатга буркаб, курашишга ҳаракат қилишган. Аммо, кеч бўлганди, омма уларнинг эпатажидан бахтиёр эди. Буни қабул қилиш керак бўлди. Ва албом йўлининг логик ва қувончли финали бўлиб унинг "Энг яхши алтернатив ижро" учун "Гремми" мукофотини олиши эди.
Нимрод ва Wарнинг (1997—2000)
Кейинги ижодлиги - "Нимрод" (1996) бесцеллер бўлади. Дастлабки кунлардаёқ 80 минг нушада сотилган. Бу албомни ҳамма ёқтириб қолганга ўхшайди, айниқса "Ҳитчин’ А Риде" таронаси учун. Бу қўшиқ панк - бу нозик ва бадиий мусиқа учун конспиратив ном эканлигини исботлади, скрипка у учун тўсиқ эмас, америка фолки эса - фақатгина жиловланиш қўшади. Албатта мусиқа инглиз алтернатив попни эслатарди (патриотлар айтадигандек, "брит-поп"), аммо бундан янада таʻсирлироқ, ёруғ ва жозибага эга бўлади (Биллининг ўзи, қўшиқ унга СТРАЙ CАТС нео-рокабилларини эслатишини тан олди). Кейинги сингл "Тиме Оф Ёур Лифе" номли чиройли баллада бўлиб, кўздан ёшни чиқариб юборар эди. Ғамгин скрипка, акустик гитара, асрлик қайғу, ўтмишнинг оғир босими ва келажакнинг албатта келиши. Ва ҳеч ким гуруҳни йўналиш бир хиллигида айблай олмайди ва қандайдир штампни қўя олмайди.
2000-йилнинг оҳирида гуруҳ "Wарнинг" номли янги албомни чиқарди. Ёзувдан сўнг гуруҳ ўзининг биринчи дунё бўйлаб турнесига чиқади. "Wарнинг"ни эшитаётганингда тушунасан, Греэн Дай қандайдир умуман бошқа мусиқага эга эканлигини тушунасан. Яʻни худди олдингидай, аммо анча кенгроқ ва профессионалроқ. Улар чиройли тароналар яратиш принсипини тушундилар ва яхши рок албомни яратишга муваффақ бўлдилар. "Блоод Сех Боозе" бемалол ўша пайт блюз-пункерларининг мадҳияси бўлиши мумкин эди. "Чурч Он Сундай" гармония ва наволари билан БЕАCҲ БОЙС гуруҳининг "Дон’т Wоррй Бабй"сини эслатади. "Фашион Виcтим" - умуман қандайдир мод-рок. "Cастаwай" - илк Диланнинг ситаталари билан ёш Игги Поп. "Wаитинг" БЛУРни эслатиши мумкин, яна унда эски қўшиқчи Петула Кларкнинг репертуаридан ситатани тинглаш мумкин. Ҳеч нимага ўхшамайдиган мадҳиявий "Миноритй" хит ролида. "Ҳолд Он" - лаб гармоникали жуда зўр фолк-блюз. "Маcй Дай Параде" - гўзал ва майин гитарали брит-поп. "Жаcкасс" ашуласида Билли Жоэ: "Ҳамма ҳазилларни яхши кўради, аммо ҳеч ким ахмоқларни ёқтирмайди", - деб, кинояли ҳафалик билан куйлайди. Оҳир-оқибат Греэн Дай қуйидаги мукофотларни қўлга киритган: энг яхши албом ("Wарнинг"), энг яхши панк-рок/ска албом ("Wарнинг"), энг яхши гуруҳ (Греэн Дай), энг яхши эркак яккаҳони (Билли Жоэ Армстронг), энг яхши басчи (Майк Дернт), энг яхши барабанчи (Тре Кул), энг яхши қўшиқлар муаллифи (Б.Ж.Армстронг).
Америcан Идиот (2004)
Навбатдаги албом гуруҳнинг бутун мавжудлик пайти учун энг муваффақиятли ва революцион бўлади. Шундай қилиб, гуруҳ "Cигареттес анд Валентинес" деб номламоқчи бўлган янги албом учун янги материал ёзиш учун студияга киради. "Нимрод" ва "Wарнинг" албомларига ўхшаш 20та трекни тугатувидан сўнг, улар студиядан ўғирланади. Гуруҳ албатта тушкунликка тушиб, ўғирланган албомни тиклашни ҳоҳламайди, унинг ўрнига аввалгидан ҳам яхши тароналар ёзишга сўз беради. Бундан ташқари гуруҳ анча вақт айрим келишмовчиликларни бартараф этишга ҳаракат қилган, улар Дернт ва Кулнинг Армстронгни - "гуруҳ миллатчиси" эканлигида айблаб, гуруҳнинг бошқа иштирокчиларидан диққатни позерлик билан қаратади, дейишади. Гуруҳ ичида демократия ўрнатилганидан сўнг, ижодит шлюзларни шундай очишдики, ҳар ким қандайдир янгиликни таклиф этиши мумкин эди - энг кўп бу Греэн Дайнинг янги албом учун яратилаётган икки 9-минутлик трекида намоён бўлди. Тўлиқ тугатилган албом, "Америcан Идиот" Биллбоард чартларида биринчи ўринда дебютланиб (бу гуруҳ ижодининг ҳақиқий рекорди бўлди), албомнинг худди шундай номли сингли билан қўлланган. Албом "панк-рок опера" деб эʻлон қилинди, ёки аниқроғи қалбаки "Қишлоқ Исо"сининг саёҳатини кузатувчи "консепсия албоми". Албом давомида, "Исо" наркотикларга қизиқади, уларни тайёрлаб, ўзини "Авлиё Жимми"("Ст.Жиммй") деб ататйди; "Wҳацернаме" исмли қизни севиб қолади (сўзма-сўз таржима қилинганда "қандайдир-исм"); яшашга ўрганади ва инсондек катта бўлади. Албомнинг оҳиргисидан битта олдинги қўшиғида ("Ҳомеcоминг"), Ав.Жимми жонига суиқасд қилганида, шеʻрлар Жимми Исонинг образи бўлишини назарда тутади (Ш.:"Жиммй диэд тодай/ Ҳе блеw ҳис браинс оут инто тҳе бай/ Ин тҳе стате оф минд, ит’с мй оwн привате суиcиде"). "Леттербомб" таронасидан бошқа мисол буни деярли исботлайди (Ш.:"Ёу’ре нот тҳе Жесус оф Субурбиа, тҳе Ст. Жиммй ис а фигмент оф, ёур фатҳер’с раге анд ёур мотҳер’с лове"). Албом шунингдек, урушга қарши, Жорж Бушнинг сиёсати ва Ироққа ҳужумга қарши аллегория деб сифатланиши мумкин. Аммо, "Wаке Ме Уп Wҳен Септембер Эндс" қўшиғи операнинг бош мавзусидан четланиб, Билли Жонинг отаси ҳақида сўзлайди, у Армстронг 10 ёш бўлган пайтида рак туфайли вафот этган бўлади. Америкалик Ахмоқ билан шунингдек, имиждаги ўзгаришлар қайд этилади. Ўтмишда улар сочларини ҳар хил рангларга бўяшарди (қизилдан яшил ва пуштигача) ва ҳилма-хил кийимда пайдо бўлишарди, ҳозир эса улар озғин галстуклар билан қора кўйлакларни кия бошлашди ва сочларини платина ва қора каби оддийроқ ранглага бўяшни бошлашди. Шунингдек, Тре ва Билли Жоэ кўз учун қаламни ишлата бошлашди. Бутун тур давомида Билли Жо гитаранинг камарида бир нечта юрак шаклидаги қўл гранаталарини олиб юрди. Америкалик Ахмоқ 2005-йилда "энг яхши рок-албом" номинациясида Граммй олади ва бошқа 5 номинацияда иштирок этади. "Америcан Идиот" қўшиғи "Мадден НФЛ 2005" видеоўйинида ва "Ҳолидай" Билли Жоэ Армстронг қаҳрамон бўлган "Тонй Ҳаwк’с Америcан Wастеланд" ўйинида кўрсатилади. Бутун 2005-йилни гуруҳ албомни реклама қилиб турнеда ўтказади. Бу тур Wарнинг ва Шенаниганс'нинг кўрсатувларининг баʻзи театраллигини давом эттиради. Шунингдек, улар Қуээн гуруҳининг "Wе Аре тҳе Чампионс", Тҳе Ислей Бротҳерс'нинг "Шоут", Тҳе Рамонес'нинг "Оуцидер" ва Бен Э. Кинг'нинг "Станд Бй Ме" тароналарини кавер-версияларини ижро этишди. Америкалик Ахмоқ учун турнеда улар Милтон Кейнес Натионал Боwл'даги (Англия) икки феерик консертни ёзиб олдилар, икки кун ичида у ерда 130 000га яқин инсон бўлди. Бу ёзулар 2005-йил 15-ноябр "Буллет ин а Библе" номли жонли CД&ДВД қилиб чиқарилди. Дунё бўйлаб 200-йил саёҳатлиги Сидней ва Мелбурнда (Австралия) 14 ва 17 декабрда бўлиб ўтади. 2006-йил 10-январда Греэн Дай Пеопле’с Чоиcе Аwард билан севимли гуруҳ сифатида тақдирланади. Шунингдек, 2005-й. Австралиянинг Трипле Ж’с Ҳоттест 100да "Жесус Оф Субурбиа" қўшиғи чарт тарихидаги (№61) энг узун ашула - 9 дақиқа ва 8 сония - деб қайд қилинади. 2006-йил Греэн Дай Кидс Чоиcе Аwардс Блимпс'да энг севимли мусиқий гуруҳ ва энг севимли тарона (Wаке Ме Уп Wҳен Септембер Эндс) номинациясида ғолиб чиқади.

Дискография
Студиявий албомлар
- 1990: 39/смоотҳ
- 1991: 1,039/Смоотҳед Оут Слаппй Ҳоурс
- 1992: Керплунк!
- 1994: Доокиэ
- 1995: Инсомниаc
- 1997: нимрод.
- 2000: Wарнинг
- 2002: Шенаниганс
- 2004: Америcан Идиот
- 2009: 21ст Cентурй Бреакдоwн
- 2012: ¡Уно!
- 2012: ¡Дос!
- 2012: ¡Трé!
- 2016: Револутион Радио
- 2020: Фатҳер оф Алл Мотҳерфуcкерс
- 2024: Савиорс
Сингллар
- 1989: 1,000 Ҳоурс
- 1990: Слаппй ЭП
- 1990: Сwеэт Чилдрен
- 1994: Лонгвиэw
- 1994: Баскет Cасе
- 1994: Wелcоме То Парадисе
- 1994: Wҳен И cоме ароунд
- 1995: Ше
- 1995: Ж.А.Р.
- 1995: Геэк Стинк Бреатҳ
- 1995: Стуcк Wитҳ Ме Пт.1
- 1995: Стуcк Wитҳ Ме Пт.2 (Ливе)
- 1995: Браин Стеw /Жадед
- 1996: Wалкинг Cонтрадиcтион
- 1997: Ҳитчин' А Риде
- 1997: Гоод Ридданcе (Тиме оф ёур лифе)
- 1998: Редундант
- 1998: Ниcе Гуйс Финиш Ласт
- 2000: Миноритй
- 2001: Wарнинг
- 2001: Wаитинг
- 2001: Маcй’с Дай Параде
- 2002: Попроcкс & Cоке
- 2004: Америcан Идиот
- 2004: Боулевард Оф Брокен Дреамс
- 2004: Ҳолидай
- 2005: Wаке Ме Уп Wҳен Септембер Эндс
- 2005: Жесус оф Субурбиа
- 2009: Кноw Ёур Энемй
ДВД
- 2001: Интернатионал Супервидеос
- 2002: Пого Парадисе
- 2005: Буллет Ин А Библе
- 2005: Субурбиа Бомб
- 2005: Америcан Идиот:Тҳе Ултимате Cритиcал Ревиэw
- 2006: Буллет ин а Библе
Ҳаволалар
- Греэн Дай'нинг расмий сайти
- Греэн Дай Руссиан Эдитион (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-08-31 санасида архивланган)
- Греэн Дай Руссиан Идиот Cлуб (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-08-04 санасида архивланган)
- Греэн Дай Ф.О.Д. (Спаниш Сите)
- Греэн Дай'нинг матнлари (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-09-02 санасида архивланган)
- Мусиc Либрарй'да Греэн Дай ҳақида маʻлумот (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-11-04 санасида архивланган)
- Сиcилсубурбиа - Италиан Фан Сите (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-17 санасида архивланган)