Gruaja Shqiptare
Груажа Шқиптаре – Албанияда 1928-йилдан 1939-йилга қадар фаолият юритган аёллар ташкилоти[1]. Бу ташкилот давлат томонидан қўллаб-қувватланган аёллар ҳуқуқлари ташкилоти ҳисобланиб, аёллар ҳуқуқлари бўйича ҳукумат сиёсатини илгари суриш вазифасини бажарган.
Тарихи
Умуммиллий Груажа Шқиптаре ташкилоти тузилишидан аввал шу ном остида бир нечта маҳаллий аёллар ҳуқуқлари ташкилотлари фаолият юритган. Албанияда аёллар ҳуқуқлари ҳаракати бир нечта шаҳарлик зиёли аёллар, хусусан, Севасти Қириази ва Парашқеви Қириази раҳбарлигида бошланган эди, бироқ бу ҳаракат Биринчи жаҳон уруши сабабли тўхтаб қолган. Урушдан сўнг, Албания мустақилликка эришгач, аёллар ҳаракати қайта жонланди. 1920-йилда шкодерлик Мариэ Çоба „Груажа Шқиптаре“ номли маҳаллий аёллар ташкилотини тузди. Кейинчалик шу ном остида Корçë, Влора ва Тирана шаҳарларида ҳам бир нечта мустақил маҳаллий ташкилотлар ташкил этилди[2]. Гарчи бу ташкилотлар бир хил номда бўлса-да, улар бир-биридан мустақил бўлиб, алоҳида-алоҳида фаолият юритган.
Албания қироли Зог И Албания устидан назоратни ўз қўлига олгач, барча сиёсий ташкилотлар, жумладан, маҳаллий Груажа Шқиптаре аёллар ташкилотлари ҳам тарқатиб юборилди. 1928-йил октябр ойида[3] эса барча маҳаллий ташкилотларни бирлаштириш мақсадида умуммиллий аёллар ташкилоти тузилди ва унга илгари машҳур бўлган Груажа Шқиптаре номи берилди. Бу умуммиллий ташкилот илгари тарқатиб юборилган барча ташкилотларни ўз ичига олди, шунингдек, унда янги бўлимларни ҳам ташкил этилди. Гарчи бу ташкилотнинг асосий вазифаси Қироли Зог И сиёсатини амалга ошириш бўлса-да, бу сиёсат аслида радикал ва илғор давлат феминизми эди. 1928-йилги Фуқаролик кодекси орқали аёлларга тенг мерос олиш, ажрашиш, таълим олиш ва меҳнат қилиш ҳуқуқлари таъминланди, шунингдек, мажбурий никоҳлар, ҳарамлар ва ҳижоб тақиқлаб қўйилди. Ташкилот қиролича она Садиже Топтани ҳомийлигида фаолият юритган, унинг раиси эса шаҳзода Сениже Зогу бўлган.
Манбалар
- ↑ Биограпҳиcал диcтионарй оф wоменъс мовеменц анд феминисмс ин Cентрал, Эастерн, анд Соутҳ Эастерн Эуропе: 19тҳ анд 20тҳ cентуриэс. Г – Референcе, Информатион анд Интердисcиплинарй Субжеcц Сериэс. Cентрал Эуропеан Университй Пресс. ИСБН 963-7326-39-1.
- ↑ Мусаж, Фатмира; Ничолсон, Берйл (Жануарй 2011). "Wомен Аcтивисц ин Албаниа Фоллоwинг Индепенденcе анд Wорлд Wар И". Wомен'с Мовеменц анд Фемале Аcтивисц, 1918-1923: 179–196. дои:10.1163/эж.9789004191723.и-432.49. ИСБН 9789004182769. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/26503252.
- ↑ Ингрид Шарп. Афтерматҳс оф Wар: Wомен'с Мовеменц анд Фемале Аcтивисц, 1918-1923. БРИЛЛ, 14 Фебруарй 2011 — 191-бет. ИСБН 978-90-04-18276-9.