Деформацияланган Гуане бош суяги

Гуане Жанубий Америка халқи бўлиб, асосан Сантандер ҳудудида ва Бояcа шимолида, ҳозирги марказий Колумбиянинг иккала департаментида яшаган. Улар пахта,ананас ва бошқа экинлар етиштирувчи деҳқонлар, пахта тўқимачилигида ишлаган моҳир ҳунармандлар эди. Гуане халқи Чиcамоча дарёсининг шимолида, жанубдаги Велездан Сантандер пойтахтигача чўзилган ҳудудда Чиcамоча канёни атрофида яшаган; Шимолда эса Букараманга[1] ҳудудида истиқомат қилишган. Бошқа манбаларга кўра, уларнинг ҳудуди шимолдан узоққа чўзилмаган. Сантандернинг Баричара штатидаги коррегимиэнто Гуане халқининг пойтахти бўлган.

Этимологияси

Гуане сўзи халқнинг чибча тилида „дарахт“ ёки „баргнинг пастки қисми“, „юбка“ каби маъноларни билдиради[2][3].

Тавсифи

Гуанлар ўз қуролларини, шу жумладан ўқ ва найзаларни ясадилар. Улар ўсимликларни шарқдаги Читареро ва ўз ҳудудларининг жанубидаги Муисcа билан қозон учун алмаштирдилар. Гуанеснинг мантия ясалиши Колумбиягача бўлган Колумбияда яхши маълум эди. Пахтадан тикилган мантиялар милодий ХИ асрга тегишли[4]. Гуане, асосан, тамаки етиштириш билан шуғулланиб, фикадан маҳсулотлар ясаган[1].

Майя ва дунёдаги бошқа кўплаб сивилизациялар сингари, Гуане ҳам ўз фарзандларининг бош суягини атайлаб деформация қилган[5].

1586-йилда ҳали ҳам бир оз Гуане одамлари қолган эди, аммо бу санадан кейин бошқа маълумотномалар топилмади; шунга қарамай, маҳаллий архивлар улар бутунлай йўқолмаганлигини кўрсатди. Улар испан мустамлакачилари билан қаттиқ аралашиб кетишди, чунки Гуане Европа хусусиятларига ва жуда енгил терига эга эди[6].

Муисcа, У’wа ва Лаче сингари, Гуане ҳам чибчан тилида гаплашарди. Улар Муисcа динидаги хабарчи Худо Бочикага сажда қилишарди[7].Гуана ўз қўшниси бўлган маҳаллий гуруҳлар билан савдо қилган; бу ҳудудлар Шарқда Лаче, шимоли-шарқда У’ва, жанубда Музо ва жануби-шарқда Муисcа халқлари эди.

Гуане томонидан ишлаб чиқарилган тош санъати Чиcамоча канёни атрофида ва Меса де лос Сантос, Сантандерда топилган[7].

Гуан халқи попорос ёрдамида кокани калцитли донлар билан бирга чайнаган[7].

Гуане ҳудудига тегишли муниципалитетлар

Гуанелар марказий ва жанубий Сантандер ҳудудида, Чиcамоча канёни атрофида ва Бояканинг кичик бир қисмида яшаган.

Исм Бўлим Баландлик (м)



</бр> шаҳар маркази
Харита
Гуане Сантандер 1336
Аратока Сантандер 1800
Кабрера Сантандер 980
Короморо Сантандер 1518
Курити Сантандер 1409
Энcино Сантандер 1850
Гуапота Сантандер 1534
Гуэпса



</бр> (Муисcа ва Яригуи билан биргаликда)
Сантандер 1540
Иордания Сантандер 425
Моготес Сантандер 1700
Окамонте Сантандер 1398
Оиба Сантандер 1420
Палмар Сантандер 1200
Парамо Сантандер 1200
Пинчоте Сантандер 1131
Сан Гил Сантандер 1117
Сан-Хоакин Сантандер 1950
Лос Сантос Сантандер 1310
Суаита Сантандер 1700
Валле де Сан-Хосе Сантандер 1250
Вилянуэва Сантандер 1450
Сан-Хосе де Паре Бояка 1545
Сантана Бояка 1550

Яна қаранг

  • Муисcа
  • Гуаннинг забт этилиши
  • Музо, У’wа
  • Гуаюпе, Лаче, Яригуи

Ҳаволалар

Ҳаволалар