Guido Imbens
Гуидо Wилҳелмус Имбенс (1963-йил 3-сентябрда туғилган) — голландиялик-америкалик иқтисодчи, унинг тадқиқотлари эконометрика ва статистикага оид. У Стенфорд университети қошидаги Стенфорд олий бизнес мактабида иқтисодиёт бўйича амалий эконометрика профессори лавозимида 2012-йилдан буён дарс бериб келмоқда[1]. 2021-йилда Имбенс Жошуа Ангрист билан биргаликда сабаб ва натижа ўртасидаги боғлиқликни аниқлаш бўйича қилган илмий ишлари учун иқтисодиёт фанлари бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлдилар[2].
|
Имбенс 2025-йилда | |
| Туғилган |
1963-йил 3-сентябр Нидерландия |
|---|---|
| Олийгоҳ | Станфорд Университети |
| Соҳа | Иқтисодчи |
| Мукофотлар | Иқтисодиёт бўйича Нобел мукофоти (2021) |
Ҳаёти
Гуидо Имбенс 1963-йил 3-сентабр куни Гелдроп шаҳрида, Нидерландия ҳудудида туғилган. У илм-фанга қизиқадиган, тартибли муҳитда улғайган. Болалигида Имбенс шахматни жуда яхши кўрарди. Шу билан биргаликда математик фикрлашга мойиллиги сезилиб турарди. 2021 йилги интервюсида Имбенс ўзининг эконометрикага бўлган иштиёқини болалигидаги ўйинга бўлган қизиқиши билан боғлади[3]. Ўрта мактабда Имбенс голландиялик иқтисодчи Жан Тинбергеннинг ишлари билан танишди. Тинбергеннинг ишидан таъсирланган Имбенс Эрасмус Роттердам университетида эконометрика бўйича ўқишни танлади, у ерда Тинберген эконометрика бўйича дарс берган. Имбенс 1983-йилда Роттердам Эрасмус университетида эконометрика бўйича нбакалавр даражасини тамомлаган. Кейинчалик у 1986-йилда Буюк Британиянинг Кингстон-Ҳулл шаҳридаги Халл университетида иқтисод ва эконометрика бўйича магистрлик даражасини олди[4]. Гуидо Имбенс 2002-йилдан бери иқтисодчи Сусан Атҳей билан турмуш қурган. Сусан Атҳей ҳам Станфорд бизнес мактабидада дарс беради ва у ерда технология иқтисодиёти бўйича профессор ҳисобланади. Қизиқарли томони шундаки, Имбенс ва Атҳей тўйида куёвнинг энг яқин дўсти Жошуа Ангрист бўлган. Орадан 19 йил ўтиб, айнан шу инсон билан Имбенс биргаликда иқтисодиёт бўйича Нобел мукофотини қўлга киритган.
Фаолияти
Имбенс Тилбург университети (1989–1990), Гарвард университети (1990–97, 2007–12), Лос-Анжелесдаги Калифорния университети (1997–2001) ва Берклидаги Калифорния университетида (2001–2007) дарс берган. Имбенс фаолияти асосан эcонометрика соҳасига ихтисослашган бўлиб, бу йўналишда у сабаб ва натижа ўртасидаги боғлиқликни аниқлаш учун махсус усулларни ўрганди. 2019-йилда у иқтисодиёт соҳасидаги „Эcонометрика“ журналининг бош муҳаррири этиб тайинланди[5].

Иқтисодиёт бўйича Нобел Мемориал мукофоти
Имбенс ҳамкасблари иқтисодчилар Девид Кард ва Жошуа Ангрист билан бирга иқтисодий фанлар бўйича 2021-йилги мукофотга сабаб-оқибат муносабатларини таҳлил қилиш методологиясига қўшган муҳим ҳиссалари учун сазовор бўлишган. Мукофотни эълон қилган Швеция қироллик фанлар академияси ўз баёнотида айтиб ўтади: улар меҳнат бозори ҳақида янги тушунчалар берди ҳамда табиий тажрибалар орқали сабаб ва натижа ҳақида қандай хулосалар чиқариш мумкинлигини кўрсатиб берди[6]. Уларнинг ёндашуви кейинчалик бошқа соҳаларга ҳам кенг тарқалиб, эмпирик тадқиқотларни тубдан ўзгартирди[7].
Манбалар
- ↑ „Тҳе Вита оф Гуидо Wилҳелмус Имбенс“. Станфорд Градуате Счоол оф Бусинесс wебсите (2013-йил 1-сентябр). 2021-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 11-октябр.
- ↑ „Тҳе Сверигес Риксбанк Призе ин Эcономиc Сcиэнcес ин Меморй оф Алфред Нобел 2021“. нобелпризе.орг (2021-йил 11-октябр). 2021-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Смиалек, Жеанна. „Тҳе Нобел ин эcономиcс гоэс то тҳреэ wҳо финд эхперименц ин реал лифе.“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2021-йил 11-октябр). 2021-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 11-октябр.
- ↑ „А Нобел призе фор ан эcономиcс револутион : Тҳе Индиcатор фром Планет Моней“ (эн). НПР.орг. Қаралди: 2022-йил 3-апрел.
- ↑ „Эдиториал Боард | Тҳе Эcонометриc Соcиэтй“. www.эcонометриcсоcиэтй.орг. Қаралди: 2022-йил 11-октябр.
- ↑ „Тҳе Сверигес Риксбанк Призе ин Эcономиc Сcиэнcес ин Меморй оф Алфред Нобел 2021“ (эн-УС). НобелПризе.орг. 2021-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 11-октябр.
- ↑ Роял Сwедиш Аcадемй оф Сcиэнcес (2021-йил 11-октябр). „Тҳе Призе ин Эcономиc Сcиэнcес 2021“. Пресс-релиз.