Гулчеҳра Сулаймоний (тожикча Гулчеҳра Сулаймоний; 1-январ 1928-йил, Бухоро — 5-апрел 2003-йил) — тожик ва совет шоираси, СССР Ёзувчилар уюшмаси аъзоси (1957-йилдан), Рудакий номидаги Тожикистон Давлат мукофоти лауреати (1977-йил).

Гулчеҳра Сулаймоний
Таваллуди 1-январ 1928-йил
Вафоти 5-апрел 2003-йил
Душанбе, Тожикистон
Ижод қилган тиллари тожик тили
Фуқаролиги СССР, Тожикистон
Фаолият йиллари 1945—2003
Дебют 1977-йил

Биографияси

Пейрав Сулаймонийнинг қизи, шоира, ан'анавий тожик ше'рий ўлчовларининг ислоҳотчиси.

1943-йилда Бухоро аёллар педагогика билим юртини, кейин 1947-йилда Бухоро педагогика институтини тамомлаган. Бир муддат шаҳардаги умумта’лим мактабларида дарс берди. Бир йил ўтгач, у Душанбега кўчиб ўтди ва у ерда педагогика мактабида тожик тили ва адабиётидан дарс берди. Кейин у давлат нашриётида ишлади. 1951-йилда “Пионери Тожикистон” (ҳозирги “Анбоз”) болалар нашриётига, 1952-йилда “Маш’ал” журналига бўлим мудири этиб тайинланди. 1954-йилдан Тожикистон Давлат нашриётининг болалар адабиёти бўлимини бошқарган. 1960—1970-йилларда “Садои Шарқ” адабий журналида бўлим мудири, “Маориф” республика нашриётида болалар адабиёти бўлими мудири, ўн йилдан ортиқ вақт давомида нашриёт муҳаррири ўринбосари лавозимларида ишлаган. „Занони Тожикистон“ („Тожикистон аёллари“) ижтимоий-сиёсий журнали мудири бўлган. Гулчеҳра Сулаймоний 2003-йил 5-апрелда вафот этди ва „Сари Осиё“ қабристонига дафн этилди[1].

Ижоди

Гулчеҳра Сулаймоний ХХ асрнинг иккинчи ярмида тожик болалар шеъриятининг ривожланишида катта рол ўйнади. Г. Сулаймоний болалар шоири бўлиб, уни "Тожик Агния Барто" деб аташади — Тожикистоннинг бир неча авлодини ёддан биладиган болалар учун меҳр билан яхши ше'рлар ёзадиган шоира. Унинг 20 та ше'рий тўплами нашр этилган, улардан 15 таси болаларга бағишланган. 1976-йилда “Себи ҳубон” (“Олма Ҳубон”) ва “Чил кўкули бозигар” (“Қирқ ўйноқи ўрим”) ше’рий тўпламлари учун республика болалар ёзувчилари орасида Рудакий номли Давлат мукофотининг биринчи лауреати бўлди. Тинимсиз жамоат фаолияти ва тожик адабиёти ривожидаги улкан хизматлари учун у “Халқлар дўстлиги” ордени билан тақдирланган, шунингдек, „Тожикистон халқ шоири“ фахрий унвони билан тақдирланган. У дунёнинг турли халқларининг таниқли адиблари асарларидан туркум ше’рларни тожик тилига таржима қилиш билан шуғулланган ва тожик китобхонларини хорижий мамлакатлар халқларининг бадиий асарлари билан таништирган. Жумладан, унинг таржималарида Агния Барто, Самуил Маршак, Сергей Михалков, Эди Огнецвет, Силва Капутикян, Янина Дягутите, Хонумон Алибейли, Қуддус Муҳаммадий, Қаюм Тангриқулиев ва бошқа кўплаб ижодкорлар ше’рияти э’тироф этилган.

Мукофотлари

Танланган асарлари

  • “Имруз ид” (“Бугун байрам”, 1957),
  • "Ду беҳ олу" ("Икки олхўри кўчати", 1962),
  • "Наргис" (1966),
  • "Чархўфалак" ("Карусел", 1971),
  • "Аспак" ("Конек", 1972),
  • “Чил ко’кули бозигар” (“Қирқ о’йноқи о’рим”, 1973),
  • "Себи Ҳубон" ("Олма Ҳубон", 1974),
  • “Шаддай марҳон” (“Маржон ип”, 1976),
  • "Илҳом" ("Илҳом", 1977),
  • "Рангинкамон" ("Камалак", 1979),
  • “Ниҳол” (“Ниҳол”, 1979),
  • "Аёми гулу лола" ("Лолалар гуллаш вақти келди", 1982),
  • «Таронаҳои офтоби» («Қуёшли қўшиқлар», 1984),
  • "Куртай чакан" ("Кийим чакан", 1989),
  • "Сичарог" ("Ўттиз чироқ", 1989),
  • “Лолаҳои дасти ман” (“Қўлим лолалари”, 1998)
  • "Хазинаи Мадина" ("Мадина хазинаси"),
  • "Жўмаи сангин" ("Тош халат"),
  • "Қиссаи ҳирсак" ("Айиқнинг саргузаштлари"),
  • “Нарав, тирамоҳ” (“Куз, кетма”) ва бошқалар.

Унинг бир қатор ше’рий тўпламлари рус, украин, молдаван, ўзбек, беларус, қозоқ ва бошқа тилларга таржима қилиниб, Москва, Минск, Киев, Кишинёв, Олма-Ота, Тошкент ва бошқа шаҳарларда нашр этилган.

Манбалар

  1. ↑ Замок над могилой
  2. ↑ Сборник указов Президиума Верховного Совета СССР о награждении орденами и медалями СССР