Гурандухт (грузинча: გურანდუხტი) (1072-йилгача вафот этган) Грузия қироли Жорж И нинг биринчи рафиқаси Мариамнинг қизи бо'лган. Гурандухт акаси Баграт ИВ даврида Грузия сиёсатида фаол иштирок этган[1].

Баграт 1050-йилларда Клдекари герсоги Липарит ИВ қўзғолони сабабли Византия саройига сургун қилинган. Баграт сургун қилинганидан со'нг Гурандухт унинг ўрнида Константинопол қироли деб эълон қилинган Багратнинг кичик ўғли Жорж ИИ нинг „ҳимоячиси“ (ҳомийси) бўлган. Айнан у император Константин ИХ Мономачосдан Багратни Грузияга қайтаришни талаб қилган[1]. Гурандухт Липарит қулагандан кейин Багратнинг Грузиядаги ҳокимиятини тиклашда иштирок этган.

Грузия йилномаларининг бир қисми бўлган Картли йилномасига кўра, Гурандухт Лори арман қироли Кюрик ИИ нинг укаси Смбат билан турмуш қурган. Уларнинг исми ошкор этилмаган қизи Багратнинг хоҳишига кўра Салжуқийлар султони Алп Арслонга 1064-йилда султоннинг Грузия юришидан кейин тинчлик битими доирасида турмушга чиқиши керак эди, Бироқ у арман қайнонаси Кюрикдан розилик ололмади. Кейинги тўқнашувда Кюрик Багратнинг малайлари томонидан қўлга олинади ва Самшвилде қал’асини Грузия қиролига беришга мажбур бўлади. Гурандухтнинг қизи охир-оқибат Алп Арслонга турмушга берилган, лекин кейинчалик салжуқийларнинг нуфузли вазири ва олими Низом ал-Мулкнинг хотини бўлиб, у билан бўлажак вазир Аҳмад ибн Низом ал-Мулк исмли ўғил фарзанд кўрган[2].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Гарланд, Лйнда & Рапп, Степҳен (2006), „Марй 'оф Аланиаъ: Wоман анд Эмпресс Бетwеэн Тwо Wорлдс“, п. 120. Ин: Гарланд, Лйнда (эд., 2006), Бйзантине Wомен: Вариэтиэс оф Эхпериэнcе, 800-1200. Ашгате Публишинг, ИСБН 0-7546-5737-Х
  2. ↑ Босwортҳ, C. Э., Энcйcлопаэдиа Ираниcа, Вол. И, Фасc. 6, пп. 642–643. „АḤМАД Б. НЕẒĀМ-АЛ-МОЛК“.