Gurs konslageri
Гурс конслагери Франсиядаги конслагердир. Лагер Пиренейнинг г'арбий чеккасидаги Франсиянинг Гурс қишлог'и ҳудудида жойлашган. Дастлаб Испания фуқаролик уруши охирида Франсияга оқиб келган Испаниядан келган қочқинлар лагери сифатида 1939-йилда Франсия ҳукумати томонидан ташкил этилган.
Тарихи
Лагер 1939-йилнинг 15-мартидан 25-апрелига қадар барпо этилган бўлиб, дастлаб Испания фуқаролар урушининг республикачилар томонида бўлган собиқ иштирокчилари учун мўлжалланган. Улар мағлубиятга учраганидан кейин қочқин сифатида Франсия чегарасини кесиб ўтган.
1940-йил бошида Иккинчи жаҳон уруши бошланганидан кейин Германиядан келган яҳудий қочқинлар франсуз ҳукумати томонидан лагерга жойлаштирилди.
1940-йилнинг 10-майида Белгия ишғол қилинганидан сўнг, асосан яҳудий ҳисобланган элликта оила Германия томонидан Франсияга сургун қилинган ва Гурс лагерига жойлаштирилган.
Вичи режими даврида Франсия фуқаролигига эга бо'лмаган яҳудийлар билан бир қаторда режимга мухолиф сифатида ко'рилганлар ҳам лагерга қамалган.
Германиядан яҳудийларнинг биринчи депортацияси Гаулеитер Баден, Роберт Вагнер, шунингдек, Гаулеитер Жозеф Бюркел ташаббуси билан амалга оширилган. 1940-йил 22-октабрда Гестапо ва Франсия ҳукумати ёрдами билан Баден, Пфалз ва Саардан 6538 нафар немис яҳудийлари Гурсга[1] депортация қилинди. Маннҳеим (2335 киши), Гейделберг (1380 киши), Карлсруэ (900 киши), Баден-Баден (106 киши), Фрайбург ва Констанздан поездлар ташкил этилган ва олиб келинган.
Марказий архивлар сақланиб қолган ва бу ерда депортация қилинган яҳудийларнинг аниқ рақамлари мавжуд. Маннҳеимда асосий темир ё'л стансиясида ва Фрайбургда вивили ко'пригида ёдгорликлар о'рнатилди.

Жабрланган ҳудудларда, Баден жанубидаги ко'плаб жамоаларда яҳудийларнинг депортация қилинишининг 70 йиллиги муносабати билан хотира тадбирлари ва ко'ргазмалар о'тказилади[2].
1944-йилда Франсия немис босқинидан озод қилингандан кейин лагерга немис ҳарбий асирлари, шунингдек, франсуз мухолифатчилари жойлаштирилди.
Маҳкумлар учун шароитлар
Маҳбуслар ба'зан яланг'оч ерда ухлашлари керак эди, кейинчалик уларга то'шак о'рнига сомон билан то'лдирилган қопда ухлашларига рухсат берилди. Баракда оилалар ажратилган. Очлик, касаллик ва ҳалокатли антисанитария туфайли кунига ўртача етти киши ҳалок бўлган.
Манбалар
- ↑ Петер Штайнбах (Петер Стеинбач): «Страдания — слишком тяжелые и слишком много. О важности массовой депортации немецких евреев юго-запад» (Дас Леиден — зу счwер унд зу виэл. Зур Бедеутунг дер Массендепортатион сüдwестдеуцчер Жуден. Ин: Трибüне — Зеицчрифт зум Верстäнднис дес Жудентумс". 49. Жг. Ҳефт 195. 3. Қуартал 2010, С. 109—120; Зеитунг Дер Соннтаг им Маркгрäфлерланд, 24. Октобер 2010, С. 2, Аус дер Регион, Ҳанс Чристоф Wагнер: Реден геген дас Вергессен)
- ↑ „мусеум-оффенбург.де, Саммлунг Элсбетҳ Кассер: ГУРС. Эин Интерниэрунгслагер — Сüдфранкреич 1939—1943 — Ақуарелле, Зеичнунген унд Фотографиэн“ (де). мусеум-оффенбург.де. Қаралди: 2026-йил 11-июн.
Ҳаволалар
- Cамп де Гурс Архивная копия(Франсузча) )
- Камп де Гурс(олм.) )
- Франсия депортация лагерлари Дранcй ва Гурс Архивная копия(ингл.) )