Guru Nanak

Ҳаёти ва таълимлари

Гуру Нанак Дев та'лимотининг ўзига хос хусусияти унинг дунёвий мас’улиятдан воз кечмасдан, илоҳий иродасига мувофиқ ҳаёт кечиришга насиҳатидадир. Дарҳақиқат, бунда унинг ҳаёти жуда зўр намунадир. Ушбу китобда кўриб чиқилмоқда. Муаллиф, профессионал журналист, унинг ҳаёти ва таълимотларини қушнинг назари билан беради. Охир-оқибат бизни ўргатадиган динни ўрнатиш учун келган буюк намунали авлиё ҳар бир нарсадан устун, ҳаёт маълум бир „узоқ“ океан томон айланма саёҳат эмас маънавиятдир. Гуру Нанакнинг институционализациядаги сай-ҳаракатлари — Картарпурни ўз фаолиятининг марказига айлантириш ҳеч қандай монастир тартибини эмас, балки „Худога йўналтирилган“ жамиятни яратиш учун яратилган жирканч ижтимоий аномалияларни бартараф этишга қаратилган қатъий ижтимоий мажбурият ва унга таяниш учта устунли лангар (умумий таом), пангат (овқатланиш учун қатор бўлиб ўтириш) ва сангат (муқаддас йиғин). Муаллиф ўнлаб боблар орқали (муқаддима ва эпилогни ҳисобга олмаганда) ҳикоя қилади. „Гуру“ нинг туғилиши, унинг Сўзни тарқатиш учун Жанубий ва Ғарбий Осиё бўйлаб саёҳатлари, диний тузумнинг асослари, унинг бошқа диндаги муқаддас кишилар ва азизлар билан суҳбатлари ва унинг ижтимоий-иқтисодий ва гендер тенгсизликларини бекор қилиш ҳаракатлари. Ёзувчи баъзи илмий иккинчи даражали ҳагиографик Жанамсахи адабиётидан фойдаланган асарлар ва оғзаки анъаналар асосий манба сифатида. Унинг услуби содда ва тушунарли ва ёндашув кўпинча анекдот. Дарҳақиқат, у нафақат сикхларнинг оғзаки анъаналарини, балки қизиқарли нарсаларни ҳам қўллайди. Маҳаллий анекдотлар — мисол учун, бизга Сиккимда шол етиштириш битта „Нанак“ билан боғлиқ. Лама ва бу штатдаги 108 та кичик кўллар занжири най мал деб аталади, шубҳасиз. Гуру Нанакнинг мала бонcуклари (П.-47). Бундан ташқари, билувчи бу нарсадан завқланиши мумкин. ХВИИИ асрнинг нодир миниатюра расмларидан репродуксиялар, Гулерлар оиласи эскизлари ва ХИХ аср Жанамсаки серияси. Бироқ, агар ривоятнинг кўринадиган соддалиги мутахассис бўлмаганлар учун яхши янгилик бўлса ўқувчи, тарих фанининг беадаб талабаси унда ўзига хос хусусиятларни кашф этиши мумкин. Баъзи маълум фактлар билан зиддият. Шундай қилиб, бир нуқтада ёзувчи Гуру Нанак деб даъво қилади. Бҳакти ҳаракатининг маҳсули эмас эди ва Гурунинг бошқа бҳагатларга таъсири Худо ҳақидаги маълум бир концептуал эволюцияга олиб келди: Саргундан (кўринадиган шаклларда Худо)гача Ниргун (шаклсиз Худо); Буни ёзувчининг фикрича, фактлар тасдиқлайди. Бу бҳагатларнинг олдинги асарларида аввалги тушунчалар, иккинчиси эса уларнинг асарларида устунлик қилади. Бу оддий бўлмаган баъзи масалаларни ҳаддан ташқари соддалаштиришдир. Мафкуравий хабарларини тарғиб қилиш воситаларига — монотеистлар (Ниргунлар Бҳактас) ўртасида жуда кўп умумийлик бор эди, шунинг учун ҳам шундай бўлар эди. Улардан бирортаси бошқаларга таъсир қилган деб айтиш ғайриоддий. Агар бирор нарса бўлса, Кабир — бири Гуру Нанакнинг катта замондошлари, кўпинча Гуру Нанакга таъсир қилгани айтилади. Ўрнига — Нанак каби муаммосиз эклектик ва монотеист эди. Ўша пайтдаги Ниргуна бҳакталари учун — уларнинг кўплари „паст табақали“лар эди. Ҳиндуизмдан ҳам, исломдан ҳам мустақил йўлни босиб ўтиб, улар шундай ҳужум қилишади ва кўпинча „Сагуна Бҳактас“ дан кескин фарқ қилади. Тулсидалар — православ брахманизмининг баъзи элементлари, масалан каста иэрархияси. Панжоб учун ва хусусан Сикким, бу омилларга Хатрислар ўртасида ўсиб бораётган коррупция каби омилларни қўшинг — асосан Лодис фуқаролик маъмуриятида ҳамкорлик қилганлар истаги иқтисодий жиҳатдан қудратли, аммо ижтимоий жиҳатдан тобе бўлган Жат аҳолисининг юқорига ижтимоий ҳаракатчанлиги. Агар ёзувчи бироз сусайтирилиб тақдим этишга жур’ат этганида, катта фойда кўрган бўларди сиёсий-ижтимоий-иқтисодий масалаларга қаратилган жиддийроқ академик ҳиссаларнинг версияси ўрта аср Панжобининг ўзига хос хусусиятлари — Индубҳусан Банержидан, W. Ҳ. МcЛеод, Ж. С. Орқали. Греwал ва Сунита Пуригача — ўзига хос равшан услубда ёритилган. Тан олиш керакки Бобурнома да Гуру Нанак ҳақида алоҳида эслатма йўқ, маълум бир анъанага кўра, шундай Гуру Нанакнинг золим Лодисни қоралаши ва унинг хабари ҳал қилувчи рол ўйнади. Афғонлар га қарши сарсон Гуру билан учрашган Бобурни олиб келишда. Тўғри ёки йўқ, Ёзувчи Гуру ҳақида гапирганда, бу „эпизод“ га тўхталиб ўтиши мумкин эди. Бобур қўлида қамоққа олиш (52-53-бетлар), агар ҳамма анъаналар ёки Гуру ҳақидаги миш-мишлар „дин“ мавзуси атрофида айланган. Ушбу жамоа эволюциясида диний бўлмаган омилларнинг аҳамиятини ҳисобга олсак, бу флексия бўлмаган бўларди ва бундан ҳам кўпроқ ёзувчининг ўзи буни кўрсатишга қийналмоқда. Гурунинг ҳозирги сиёсий воқеаларга муносабати. Гуру ҳурматли давлат арбоби.

Адабиётлар

•Тегишли ҳужжатлар

СИХ РЕВИЭW 2020 йил апрел: Гуру Нанакнинг хабари қандай ва нима учун бузилган?
ХАРДЕВ СИНГҲ Вирк 3-ҚИСМ: УМУМИЙ ВА ТАРИХИЙ ТАДҚИҚОТЛАР-Б: ҚАДИМГИ ГУРБОНИЙ ҚЎЛЙАЗМАЛАРИНИ Ўрганиш (ПУРАТА… Гуриндер Сингх Манн Сикҳ дунёқараши

Ҳаволалар

гуру нанак дев - Академия Гоогле ҳттпс://счолар.гоогле.cом/счолар?