Gurzuvon

Гурзувон, Гурзивон, Журзувон — Афғонистоннинг шим.да жойлашган ўрта асрлардаги тарихий шаҳар ва вилоят. Х асрда Гурзувон — маҳаллий хукмдорларнинг ёзги қароргоҳи. Гурзувон шаҳри тоғлар орасида жойлашганлиги туфайли иқлими жуда соғлом ва мусаффо бўлган. ХИИ асрда мустаҳкам қалъага эга Гурзувон ва унинг атрофидаги тоғ довонлари Маккани эслатган. Х асрда Гурзувонда кўплаб миқдорда яхши "набиз", яъни вино ичимлиги тайёрланган. Муҳаммад Хоразмшоҳнинг (ХИИИ аср боши) Гурзувонда ўз зарбхонаси бўлган. Гурзувонда Ғурийларнмнг "малик" унвонига эга бўлган ноиблари туришган. Улардан бири — Ҳусайн Ҳармил ғурийлар қўшинининг илғорига қўмондонлик қилган. ХВ—ХВИИИ аср биринчи ярмида Гурзувонга кўплаб йирик қишлоқлар тобе бўлган. Ўрта Осиёга Шапбонийхон қўшинлари бостириб кирганда (1503) Ҳусайн Бойқаро ўғли Бадиуззамон мирзога Гурзувонни мустаҳкамлаш зарурлиги ҳақида нома юборган. Нодир Муҳаммадхон даврида (1631) Г.Абдулазиз султонга тегишли мулк (иқто) бўлган.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
• Ахмедов Б., История Балха, Т., 1982; Камалиддинов Ш. С, Историческая география Южного Согда и Тоҳаристана по арабоязимним источникам ИХ — начала ХИИИ вв., Т., 1996.