Gustavo Kuerten
Густаво „Гуга“ Куэртен (1976-йил 10-сентябрда туғилган) — бразилиялик собиқ дунёнинг 1-рақамли теннисчиси. У Франсия Очиқ чемпионатининг яккалик баҳсларида уч марта (1997, 2000 ва 2001) ғолиб чиқди ва 2000-йилда Теннис Мастерс кубоги чемпиони бўлди. Фаолияти давомида у 20 та яккалик ва 8 та жуфтлик баҳсларида ғолиб чиққан.
| Густаво Куэртен | |
|---|---|
| Мамлакат |
 Бразилия |
| Истиқомат жойи | Флорианополис, Бразилия |
| Туғилиши |
1976-йил 10-сентябр Флорианополис, Бразилия |
| Бўйи | 1.91 м (6 фт 3 ин)[1] см |
| Профессионаллик | 1995 |
| Фаолияти тугаши | 25-май 2008 |
| Ишлатадиган қўли | Ўнг қўл |
| Олган жами пул мукофот(лар)и миқдори | $$14,807,000 |
| Инт. Теннис ҲоФ | 2012 (аъзолик саҳифаси) |
| Яккалик баҳслар | |
| Жами титуллари | 20 |
| Энг юқори позицияси | Но. 1 (4-декабр 2000) |
| „Катта дубулға“ турнири яккалик баҳслари натижалари | |
| Аустралиан Опен | 3Р (2004) |
| Френч Опен | W (1997, 2000, 2001) |
| Wимбледон | ҚФ (1999) |
| УС Опен | ҚФ (1999, 2001) |
| Бошқа турнирлар | |
| Тоур Финалс | W (2000) |
| Олймпиc Гамес | ҚФ (2000) |
| Жуфтлик баҳслари | |
| Жами титуллари | 8 |
| Энг юқори позицияси | Но. 38 (13-Октабр 1997) |
| „Катта дубулға“ турнири жуфтлик баҳслари натижалари | |
| Аустралиан Опен | ҚФ (1999) |
| Френч Опен | ҚФ (1998) |
| Wимбледон | 1Р (1999, 2000) |
| УС Опен | 1Р (1997, 2003, 2004, 2007) |
| Жамоа мусобақалари | |
| Давис Cуп | СФ (2000) |
Куэртен 2002 ва 2004 ва 2008-йиллар оралиғидаги жароҳатлар билан кўп муаммоларга дуч келди ва кўплаб турнирларда қатнаша олмади. Иккита жарроҳлик амалиёти ва бир нечта муваффақияциз уринишлардан сўнг, у 2008-йил май ойида юқори даражадаги теннисни тарк этди. У 2012-йилда Халқаро теннис шон-шараф залига киритилган.
2016-йилда Куэртендан Рио Олимпиадаси маш’алачиси бўлиш сўралган эди.
Профессионал фаолият
Жанубий Америкадаги ўсмир ўйинчи сифатида Гуга минтақадаги кўплаб муҳим турнирларда ғолиб чиқди. У кўпинча ўзидан юқори ёшдаги гуруҳда ичида ўйнади.
Икки йиллик профессионал фаолиятдан сўнг, Куэртен Бразилияда Фернандо Мелигенини ортда қолдириб, 2-рақамли ўйинчи даражасига кўтарилди ва у Бразилия Девис Кубоги жамоасида 1996-йилда Австрияни мағлуб этиш ва мусобақанинг биринчи дивизионига чиқишга ёрдам бериш орқали ўзининг энг юқори нуқтасига эришди.
1997-йилги Франсия Очиқ чемпионатидаги кутилмаган ғалабасидан сўнг — бу нафақат унинг АТП турниридаги илк ғалабаси[2], балки у профессионал рейтинг финалига биринчи марта чиққани ҳам — Куэртен ўзининг тўсатдан шон-шуҳратидан сўнг, бир ярим йилни қийинчилик билан ўтказди.1998-йил унинг фаолиятидаги жароҳатлар билан боғлиқ бўлмаган энг ёмон йил бўлди. Унинг Бразилияда теннис бўйича „элчиси“ бўлиши учун босим 1998-йилда Франсия Очиқ чемпионатида ўша пайтда номаълум Марат Сафинга эрта мағлубиятга учраганидан кейин яққол намоён бўлди. Бразилиядаги турнирнинг қолган қисмини ҳисобсиз қолдириб, уйига қайтди.
Жанубий Американинг кўплаб ўйинчилари сингари, унинг энг севимли майдони — қум. У учта „Катта Дубулға“ чемпионлигини қўлга киритди, уларнинг барчаси Франсия Очиқ чемпионатида, Ролан Гарроснинг қизил тупроқли кортларида ўйнади. У бу унвонларни 1997, 2000 ва 2001-йилларда қўлга киритган. Франсия Очиқ чемпионатидаги учта ғалабанинг ҳар бирида у чорак финалда россиялик Евгений Кафелниковни ва чемпионлик йўлида иккита кучли 10 нафар теннисчини мағлуб этди. Куэртен 2000-йилда дунёнинг 1-рақамли теннисчисига айланди.
Куэртен 1997-йилдан 2004-йилгача йилига камида бир марта чемпион бўлган. Бу серия 2005-йилда, жароҳатлар ва ўртачадан паст кўрсаткичлар уни турнирларда ғолиб чиқишга тўсқинлик қилди. У Бразилия терма жамоаси сафида Девис Кубогида ҳам доимий иштирокчи бўлган.
1997-йил: Биринчи 10 таликка кириш
Чалленгер чемпионлигини қўлга киритган Куэртен кутилмаганда 1997-йилда Франсия очиқ чемпионатида ғалаба қозонди, 1966-йилги АҚШ очиқ чемпионатида Мария Буэнодан кейин „Катта дубулға“ чемпионлигини қўлга киритган биринчи бразилиялик бўлди. Турнир унинг учинчи катта дубулғаси бўлиб, Мац Wиландер билан тенглашиб, очиқ даврдаги исталган ўйинчи учун рекорд ўрнатди. У кетма-кет ҳафталарда Чалленгер ва Катта Дубулға чемпионлигини қўлга киритган ягона теннисчи бўлиб қолмоқда. Олдинги тўртта Франсия Очиқ чемпионатининг собиқ чемпиони — Томас Мустер (1995) учинчи раундда беш сетда, чорак финалда Евгений Кафелников (1996) беш сетда ва Серги Бругуэра (1993, 1994) финалда ғалаба қозонди. учинчи энг паст рейтингдаги Катта дубулға чемпиони (66-ўрин) ва унинг ғалабаси унга профессионал теннисчилар уюшмаси 20талигига киришига олиб келди. Фақат Марк Эдмондсон (212-ўрин) ва Горан Иванишевич (125-ўрин) „Катта Дубулға“ турнирининг яккалик баҳсларида ғолибликни қўлга киритишда Куэртендан пастроқ бўлган[3].
У Франсия Очиқ чемпионати кубогини собиқ чемпионлар Бёрн Борг ва Гилермо Виласдан олди. Ғолиблик кубогини олиш учун саҳнага чақирилганда, Куэртен зина тепасида қўлини силкитишни кутиб турган болаликдаги кумири Боргга бир неча бор ҳурмат билан таъзим қилди. Кейинроқ, маросим чоғида Вилас Куэртеннинг қулоғига нимадир пичирлади, бу эса тадбир раиси нутқи чоғида кулгига сабаб бўлди. Кейинчалик Куэртен Вилас нима деганини ошкор қилишдан бош тортди ва буни қилиш мантиқий эмаслигини айтди, аммо журналистлар Виласнинг лабларини ўқий олишди ва у испан тилида шундай дегани маълум бўлди: — Тайёр бўл болам, тиззангизга аёллар ёмғир ёғади![4].
1999-йил: Топ 5 дебют
У 1999-йилда ўз авлодининг этакчи корт ўйинчиси сифатида ўзини намоён қилди ва у АТП рейтингининг барча тарихида йилни энг яхши 10 таликка киритган учта жанубий америкаликлардан бири бўлди. Апрел ойида у Монте-Карло Мастерс турнирида чилилик Марсело Риосни мағлуб этди. Май ойида у финалда Патрик Рафтерни мағлуб этиб, Рим Мастерс мусобақасида ғолиб чиқди. Июн ойида у Франсия Очиқ чемпионатида чорак финалга чиқди. Иккинчи ўрин эгаси Андрей Медведевга ютқазди. Уимблдонда у 1968-йилда Томаз Кочдан кейин чорак финалга чиққан биринчи бразилиялик бўлди. У чорак финалда Андре Агассидан мағлуб бўлган, бироқ ўша босқичгача бор-йўғи бир сетда мағлуб бўлган эди. Июл ойида у 1999-йилги Девис кубоги чорак финалида Бразилия ва Франсия ўртасидаги бешинчи сетда Себастян Гросжанни 9:7 ҳисобида мағлуб этди. Ўша ўйин 4 соат 43 дақиқа давом этди. У, шунингдек, бугунги кунда АТП Wорлд Тоур Финалс деб номланувчи АТП Теннис Мастерс Cуп турнирига йўлланмани қўлга киритган биринчи бразилиялик бўлди.
2000-йил: Жаҳонда № 1
Куэртен ўзининг 11-ўйинида Магнус Норманни (бир неча ҳафта олдин Рим Мастерс финалида мағлуб этган) мағлуб этиб, иккинчи Франсия Очиқ чемпионлигини қўлга киритди. Куэртен АТП рейтинги тарихида (1973-йилдан бери) йилни жаҳон 1-ўринида якунлаган биринчи жанубий америкалик бўлди[2][5]. Бу Португалиянинг Лиссабон шаҳрида бўлиб ўтган йилнинг сўнгги мусобақаси, теннис бўйича Мастерс кубоги (биринчи йили шу ном остида ўтказилган)да ёш йигит Марат Сафин билан яқин беллашув бўлди, Сафин 1-ўринни эгаллаган эди. Сафин йилни дунёнинг 1-рақами сифатида якунлаш учун 4 та имкониятга эга бўлишига қарамай, Куэртен барча имкониятларга қарши чиқди ва ёпиқ қаттиқ кортда Пит Сампрас ва Андре Агассини кетма-кет ўйинларда мағлуб этиб, йилни 1-ўринда якунлади[2] У йил якуни бўйича 1-ўринни эгаллаб, АҚСҲ ўйинчиларининг саккиз йиллик устунлигига якун ясади[6].. Шунингдек, у 1977-78 йилларда аргентиналик Гилермо Виласдан кейин кетма-кет йиллар давомида Топ-5ликка кирган биринчи жанубий америкалик бўлди[6].
2001-йил: Доимий ҳукмронлик, жароҳатлар бошланиши
2001-йилда у Франсия очиқ чемпионатининг учинчи ғолиби бўлиб, собиқ буюклар Бёрн Борг (6), Иван Лендл (3) ва Мац Виландерга (3) қўшилиб, Очиқ даврда уч ёки ундан ортиқ Франсия Очиқ чемпиони унвонига эга бўлди; собиқ чемпион Жим Курер унга кубокни топширди. Унинг чемпионлик сари йўли тўртинчи раунддаги рақиби Майкл Расселлга қарши ўйин очкосини сақлаб қолди[7][8]. У, шунингдек, август ойида Cинcиннати Мастерс мусобақасида ўз фаолияцидаги энг катта унвонини қўлга киритди ва у финалда Патрик Рафтерни мағлуб этди. АҚШ очиқ чемпионатида у биринчи рақам остида сараланган эди, аммо чорак финалда эттинчи рақам остида таснифланган Евгени Кафелниковга тўғридан-тўғри мағлуб бўлди[9].
Куэртен йилни якунлаш учун кейинги 9 ўйиннинг 8 тасида мағлуб бўлганлигининг асосий сабаблари жароҳатлар эди. Кетма-кет иккинчи йил дунёда 1-ўринни эгаллаш учун фаворит бўлишига қарамай, мавсум якунидаги ёмон натижа Ллейтон Хюиттни ортда қолдирди.
Девис кубоги
| Жами | Майдон | Ички/ташқи | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Лой | Гилам | Ўт | Қаттиқ | Ички | Очиқ ҳавода | ||
| Ютуқ | 34 | 28 | 6 | - | - | 8 | 26 |
| Йўқотилган | 15 | 8 | 5 | 2 | - | 5 | 10 |
Куэртен биринчи марта 1996-йилда Девис Кубогида Бразилия терма жамоаси сафида ўйнашга чақирилган, ўшанда у мамлакатнинг иккинчи энг яхши ўйинчисига айланган эди(Фернандо Мелигенига). Ўшандан бери Куэртен ҳар доим ўйнаш таклифларига жавоб бериб, бу ўз мамлакатини намойиш қилиш учун ноёб имконият эканлигини таъкидлади.
1999 ва 2000-йилги мавсумларда Куэртен ўз мухлисларининг танқидига учради, улар уни Девис кубоги ўйинларида 100 % натижа бермаганликда айбладилар. Уларнинг таъкидлашича, у АТП турнирлари учун ўз кучини тежашга кўпроқ эътибор қаратган.
Шахсий ҳаёти
Куэртен Бразилия жанубидаги Флорианополис шаҳрида туғилган. У олти ёшида теннис ўйнашни бошлаган. Унинг отаси, собиқ ҳаваскор теннисчи Алдо, 1985-йилда Куэртен саккиз ёшга тўлганида, Куритибада ўсмирлар ўртасидаги теннис мусобақасида ҳакамлик қилаётганда юрак хуружидан вафот этди[11]. Унинг акаси Рафаэл ҳозир унинг бизнес менежери. Унинг энг кенжа укаси Гилерме туғилиш пайтида узоқ вақт кислород етишмаслиги ва натижада тузатиб бўлмайдиган мия шикастланишига дучор бўлган ва натижада 2007-йилда вафот этгунига қадар ақлий заифлик ва оғир жисмоний ногиронликдан азият чекган. Куэртен акасининг касаллигидан қаттиқ таъсирланиб, кейинчалик профессионал фаолияти давомида ҳар йили ғолиб бўлган битта турнирдан тўлиқ мукофот пулини шу каби ногиронлиги бўлган одамларга ёрдам кўрсатадиган она шаҳридаги нодавлат ташкилотига хайрия қилди.
Карера статистикаси
Катта Дубулға ўйинлари хронологияси
| Турнир | 1995-йил | 1996-йил | 1997-йил | 1998-йил | 1999-йил | 2000 | 2001-йил | 2002-йил | 2003-йил | 2004-йил | 2005-йил | 2006-йил | 2007-йил | 2008-йил | СР | W-Л |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Австралия очиқ чемпионати | А | А | 2Р | 2Р | 2Р | 1Р | 2Р | 1Р | 2Р | 3Р | А | А | А | А | 0 / 8 | 7-8 |
| Франсия очиқ | А | 1Р | В | 2Р | ҚФ | В | В | 4Р | 4Р | ҚФ | 1Р | А | А | 1Р | 3/11 | 36-8 |
| Уимблдон | А | А | 1Р | 1Р | ҚФ | 3Р | А | А | 2Р | А | А | А | А | А | 0 / 5 | 7-5 |
| УС Опен | А | А | 3Р | 2Р | ҚФ | 1Р | ҚФ | 4Р | 1Р | 1Р | 2Р | А | А | А | 0 / 9 | 15-9 |
| Ғалаба — мағлубият | 0-0 | 0-1 | 10-3 | 3-4 | 13-4 | 9-3 | 12-2 | 6-3 | 5-4 | 6-3 | 1-2 | 0-0 | 0-0 | 0-1 | 3/33 | 65-30 |
Финал: 3 (3 та ном)
| Натижа | Йил | Чемпионат | Юзаки | Рақиб | Ҳисоб |
|---|---|---|---|---|---|
| Ғалаба | 1997-йил | Франсия очиқ чемпионати | Лой | Андоза:Байроқикон/ЭСП Серги Бругуэра | 6-3, 6-4, 6-2 |
| Ғалаба | 2000 | Франсия очиқ чемпионати | Лой | Андоза:Байроқикон/СWЕ Магнус Норман | 6-2, 6-3, 2-6, 7-6 (8-6) |
| Ғалаба | 2001-йил | Франсия очиқ чемпионати | Лой | Андоза:Байроқикон/ЭСП Алех Корретжа | 6-7 (3-7), 7-5, 6-2, 6-0 |
Йил якунлари бўйича чемпионатларнинг кўрсаткичлари жадвали
| Турнир | 1995-йил | 1996-йил | 1997-йил | 1998-йил | 1999-йил | 2000 | 2001-йил | 2002-йил | 2003-йил | 2004-йил | 2005-йил | 2006-йил | 2007-йил | 2008-йил | СР | W-Л |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Теннис усталари кубоги | Саралашдан ўтмаган | РР | В | РР | Саралашдан ўтмаган | 1/3 | 5-6 | |||||||||
Финал: 1 (1 ном)
| Натижа | Йил | Чемпионат | Майдон | Рақиб | Ҳисоб |
|---|---|---|---|---|---|
| Ғалаба | 2000 | Теннис усталари кубоги, Португалия | Қаттиқ (и) | Андоза:Байроқикон/УСА Андре Агасси | 6-4, 6-4, 6-4 |
Манбалар
- ↑ „Густаво Куэртен“. атпwорлдтоур.cом. Ассоcиатион оф Теннис Профессионалс (АТП). Қаралди: 2016-йил 24-январ.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Cоллинс, Буд. Тҳе Буд Cоллинс Ҳисторй оф Теннис, 3рд, Неw Ёрк: Неw Чаптер Пресс, 2016 — 637-бет. ИСБН 978-1-937559-38-0.
- ↑ „РЕТУРН WИННЕРС: ТҲЕ 1997 АТП ФРЕНCҲ ОПЕН ФИНАЛ“. www.баселине.теннис.cом. Баселине Теннис (10-июн 2018-йил).
- ↑ Петер ФитзСимонс. „А меморабле Куэртен cалл“. Тҳе Сйдней Морнинг Ҳералд (27-декабр 2008-йил).
- ↑ Ричард Паглиаро. „Чарисматиc Куэртен трулй оне оф а кинд“. ЭСПН (14-март 2012-йил).
- ↑ 6,0 6,1 „Густаво Куэртен“. www.теннисфаме.cом. Интернатионал Теннис Ҳалл оф Фаме.
- ↑ Матт Троллопе. „Гуга ретурнс то Роланд-Гаррос“. Фéдéратион Франçаисе де Теннис (ФФТ) (30-май 2015-йил).
- ↑ Мичаэл МcДоноугҳ. „Куэртен wинс тҳирд Френч Опен титле“. Тҳе Индепендент (10-июн 2001-йил).
- ↑ „Топ сеэд Куэртен топплед“. ББC Спорт (6-сентабр 2001-йил).
- ↑ „Плаер профиле – Густаво КУЭРТЕН (БРА)“. Давис Cуп. 2016-йил 14-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 15-август.
- ↑ Эд МcГроган. „Неwпорт'с неwест: ан интервиэw wитҳ Густаво Куэртен“. Теннис.cом (8-март 2012-йил).