Hadiya Davletshina
Ҳадия Давлецҳина (бошқирдча: Дәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы; 1905-йил 5-мартда туғилган – 1954-йил 5-декабрда вафот этган) – бошқирд шоири, ёзувчи ва драматург[1][2].
| Ҳадия Давлецҳина | |
|---|---|
 Бошқирдистон давлат университетининг Бирск филиали ҳудудида ўрнатилган Ҳадия Давлецҳина ёдгорлиги | |
| Таваллуди |
Ҳадия Лутфуловна Илясова 5-март 1905-йил ҳозирги Хасаново қишлоғи, Болшечерниговскй тумани, Самара вилояти |
| Вафоти |
12-май 1954-йил (49 ёшда) Бирск, Бошқирд АССР, УССР |
| Фуқаролиги | Россия империяси, УССР |
| Алма матер | Бошқирдистон давлат университети (1934–1937) |
| Мукофотлари | Салават Юлаев мукофоти,1967 |
Биографияси
Ҳадия Давлецҳина 1905-йил 5-мартда Самара вилоятининг Пугачев туманидаги Хасаново қишлоғида деҳқон оиласида туғилган. Отаси Лутфулла Илёсов, онаси Гуляоҳар. Бобоси қишлоқ мулласи эди.
Давлецҳина 1920-йилда Самара вилояти Денгизбоево қишлоғида ўқитувчи бўлиб фаолият юритган.
Ҳадия Илясова дастлаб қишлоқ мадрасасида бошланғич таълимини олган, сўнгра совет мактабида ўқишни давом эттирган. 1919-йилда отаси вафот этгач, оилага ғамхўрлик қилишни ўз зиммасига олишга мажбур бўлган. Ҳадия кар онаси ва уч нафар ука-сингилларини боқиш учун ишлашига тўғри келган.
Россиядаги Фуқаролар уруши (1918–1920) даврида Ҳадия тумандаги илк Комсомол (ёшлар ташкилоти) аъзоларидан бири бўлган. 15 ёшидан бошлаб қўшни Денгизбоев қишлоғида ўқитувчи бўлиб ишлай бошлаган. Совет ҳокимиятига қарши бўлган кучлар томонидан уюштирилган таъқиблардан бир неча бор қутулиб қолган. 1920-йилда Самарадаги Татар-Бошқирд педагогика коллежининг талабаси бўлган.
1920-йил Самарадаги татар-бошқирд педагогика коллежида, 1932-йил Москва муҳаррирлар тайёрлаш институтида, 1935–1937-йилларда Бошқирд педагогика институтида таҳсил олган.
1933-йил Ҳадия Давлецҳина турмуш ўртоғи, ёзувчи ва кейинчалик Бошқирд АССР маориф комиссари бўлган Давлецҳин билан бирга Бошқирдистон АССРнинг Баймак тумани газетаси адабий бўлимида фаолият юритган.
1937–1942-йилларда қувғинга учраган турмуш ўртоғи, Бошқирдистон АССР халқ маорифи комиссари Губай Давлецҳиннинг рафиқаси сифатида ҳибсга олинган. 1942-йилда соғлиғи ёмонлашгани сабабли қамоқдан озод этилган ва вафотига қадар сургунда Бирск шаҳрида яшаган. 1954-йилда Бирскда сил касаллигидан вафот этган.
Манбалар
- ↑ „Давлетшина Х. Л.“. 2013-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 28-май.
- ↑ „Ҳадия Давлецҳина, ин руссиан“.
Ҳаволалар
- Бошқирдистон тарихи ва маданияти (Wайбаcк Мачине сайтида 2025-02-27 санасида архивланган) (русча)
- Бошқирдистон Республикасининг адабий харитаси (Wайбаcк Мачине сайтида 2024-11-27 санасида архивланган) (русча)
- Уфадаги адабиёт (русча)
- Бошқирдистон энциклопедияси (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-12-24 санасида архивланган) Арчивед (русча)
- Ҳадия Давлецҳина ҳақида филмлар (русча)