Hajigak koni
Ҳожигак кони – Афг'онистондаги энг машҳур ва энг йирик темир оксиди кони бо'либ, Ҳожигак довони яқинида жойлашган бо'либ, унинг майдони Майдан Вардак ва Бамён вилоятлари о'ртасида бо'линган. У Осиёдаги энг катта фойдаланилмаган темир жавҳари конларига эга[1].
Ҳажигак кони | |
|---|---|
| Мамлакат | Афғонистон |
Қисқача мазмуни
У 16 та алоҳида зонани о'з ичига олади, 5 км узунликда, эни 380 м ва 550 м пастга чўзилган. Улардан еттитаси батафсил ўрганилган. Руда ҳам бирламчи, ҳам оксидланган ҳолатда бо'лади. Бирламчи руда коннинг 80% ни ташкил қилади ва магнетит, пирит ва кичик халкопиритдан иборат. Қолган 20% оксидланади ва учта гематитли руда туридан иборат. 2006-йилда кон қазиб олинмаган. Дар-л-Суф туманидаги Шабашак яқинида коксланадиган ко'мир мавжудлиги ва йирик темир рудаси захиралари конни келажакда Афг'онистон по'лат саноатини ривожлантириш учун яроқли қилди. Очиқ усулда қазиб олиш ва юқори о'чоқда эритиш операциялари дастлабки техник-иқтисодий асослаш асосида ко'зда тутилган[2]. Ҳажигак шунингдек, о'та о'тказувчан по'лат ишлаб чиқаришда ишлатиладиган юмшоқ металл бо'лган ноодатий ниобийни ҳам о'з ичига олади[3].
Тарихи
Тарих шуни ко'рсатадики, немислар Биринчи жаҳон уруши пайтида ёки ундан ко'п о'тмай по'лат тегирмонини қуришни режалаштиргандан со'нг, бу кондан мунтазам равишда биринчи бо'либ фойдаланишган. Аммо Греат Гаме бу ташаббусга то'сқинлик қилди. 1960-йилларда руслар Афг'онистоннинг минерал ресурслари ҳақида кенг қамровли ҳисобот тайёрладилар ва улардан фойдаланишга ҳаракат қилишди, аммо улар ҳам муваффақияцизликка учрадилар.
1960-йилларнинг охирида Покистонда Кала Багҳ по'лат заводи қурилиши режалаштирилганда, Покистон конлари сифатли бо'лмагани учун Ҳожигак темир рудасининг ма'лум фоизидан фойдаланиш керак деб о'йланган, аммо бу схема ҳам муваффақияцизликка учраган.
2011-йил ноябр ойида Афғонистон ҳукумати Ҳожигакдаги беш блокдан тўрттасини Ҳиндистоннинг Стеэл Аутҳоритй оф Индиа (САИЛ) бошчилигидаги еттита ҳинд фирмасидан иборат консорциумга ва битта блокни Канаданинг Кило Голдминес компаниясига берди[4].
2016-йил май ойида Ҳиндистон, Эрон ва Афғонистон Чабаҳор портида иккита тўхташ жойини ривожлантириш, Транс-Эрон темир йўли билан боғлаш орқали Шимолий-Жанубий транспорт коридорининг бир қисми сифатида Чабаҳор-Заҳидан янги темир йўлини қуриш, 1 миллион ИНРгача сармоя киритиш бўйича келишув имзоладилар[5].
Манбалар
- ↑ Граҳам Боwлей. „Потентиал фор а Мининг Боом Сплиц Фаcтионс ин Афгҳанистан“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2012-йил 9-сентябр). Қаралди: 2012-йил 9-сентябр.
- ↑ УСГС
- ↑ аол
- ↑ Патнаик, Ажай (2016), Cентрал Асиа: Геополитиcс, Сеcуритй анд Стабилитй, Роутледге, 142–-бет, ИСБН 978-1-317-26640-2
- ↑ „Феарс моунт фор футуре оф Индиа'с Афгҳан силк роуте планс“ (2015-йил 15-феврал).