Ziyosfera

Hakima Xotun

Википедияда исми Ҳакима бўлган бошқа кишилар ҳақида ҳам мақолалар мавжуд.

Ҳакима бинти Муҳаммад ал-Жавод (арабча:حكيمة بنت محمد الجواد)—Ҳакима Хатун номи билан ҳам танилган. Муҳаммад ал-Жаводнинг қизи бўлган. Али ал-Ҳадийнинг синглиси[1] ва Ҳасан ал-Аскарийнинг холаси. Улар ўн икки шиа имомларининг тўққизинчи, ўнинчи ва ўн биринчи имомлари бўлган. Ҳакиманинг онаси Марокашлик озод қилинган қул Самана бўлган[2]. Ўн икки шиа динидаги ҳурматга сазовор бўлган Ҳакима, Ироқда жойлашган Самаррадаги ал-Аскарий зиёратгоҳига дафн этилган.

Ҳакима бинти Муҳаммад ал-Жавод
Шахсий маълумотлар
Самарра, Ироқ
Дини Шиа, Ислом
Ота-онаси
  • Муҳаммад ал-Жавод (отаси)
  • Самана (онаси)
Бошқа номлари Ҳакима Хотун
Қариндошлар Али ал-Ҳади (акаси)Мусо ал-Муборақа (акаси)Ҳасан ал-Аскарий(жияни)

Фаолияти

Ҳакима ўн икки шиадаги ҳурматга сазовор шахс бўлиб, у ҳақидаги маълумотларни замондош имомларнинг таржимаи ҳолларида тез-тез учратиш мумкин[3]. Пер Тwелвер хабарига кўра, у ўнинчи ва ўн биринчи имомлар томонидан юқори ҳурматга сазовор бўлган ва имомлар томонидан тушунилиши қийин бўлган диний билимларни унга ишониб топширилган. Шиаликнинг илоҳиёцҳунос Мажлеси (1699-йил) Ҳакимани „имомларнинг махфий илмига эга вакил бўлган“ деб таърифлаган. Уларнинг ўн иккинчи ва охирги имоми сифатида Муҳаммад ал-Маҳдий 874-йилдан бери мўжизавий тарзда оммадан яширинган ва охирзамонда Маҳдий қайтади, деб ишонилган[4].

Замонавий Ироқда жойлашган Самаррадаги ал-Аскарий зиёратгоҳи Ҳакимага тегишли бўлиб, у ерда укаси ал-Ҳадий, жияни ал-Аскарий ва Наржис билан бирга дафн этилган[5]. Зиёратгоҳ вақт ўтиши билан турли шиа ва сунний ҳомийлар томонидан ишлаб чиқилган. Мажмуа 1868-1869-йилларда Форс ҳукмдори Насириддин Шоҳ Қожар (ҳ. 1848–1896) томонидан тузатиш ишлари олиб борилган, 1905-йилда эса мажмуага ўн икки олтин гумбаз қўшилган[6]. Шиа зиёратчилари учун муҳим ҳисобланган манзилгоҳ 2006-йил феврал ойида бомбардимон қилинган ва жиддий зарар кўрган[7]. 2007-йил 13-июндаги яна бир ҳужум зиёратгоҳнинг иккита минорасини вайрон қилган[8][9]. Ироқ расмийлари иккала ҳужум учун сунний экстремистик Ал-Қоида гуруҳини жавобгар деб топган[10][11].

Манбалар

  1. ↑ Багҳестани 2014.
  2. ↑ Момен 1985.
  3. ↑ Пиэрcе 2016.
  4. ↑ Собҳани 2001.
  5. ↑ Эспосито 2004.
  6. ↑ Бернҳеимер 2017.
  7. ↑ Адамеc 2017.
  8. ↑ „Бласт ҳиц кей Ирақ Шиа шрине“. ББC. 2016-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 14-сентябр.
  9. ↑ „Ирақи бласт дамагес Шиа шрине“. ББC. 2016-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 14-сентябр.
  10. ↑ „Ал Қаэда леадер ин Ирақ 'киллед бй инсургенц'“. АБC Неwс (2007).
  11. ↑ Cаве. „Шиите Леадерс Аппеал фор Cалм Афтер Неw Шрине Аттаcк“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2007). 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Hakima_Xotun" dan olindi