Halil bey masjidi
Ҳалил Бей масжиди (юнонча: Τζαμί Χαλίλ Μπέη, туркча: Ҳалил Бей Cамии) – Грециянинг Шарқий Македония ва Фракия минтақасидаги Кавала шаҳрида жойлашган собиқ масжид. Усмонлилар даврида, 1530-йилларда бунёд этилган масжид 1820-йилларда ташлаб қўйилган ва ҳозирда ташриф буюрувчилар учун очиқ музей ҳисобланади.
| Масжид | |
Ҳалил Бей масжиди
Τζαμί Χαλίλ Μπέη | |
 | |
| Мамлакат |  Греция
|
| Жойлашуви | Кавала, Шарқий Македония ва Фракия |
| Координаталар | 40°55′57.11″Н 24°24′54.83″Э / 40.9325306°Н 24.4152306°Э |
| Меъморий услуб | Усмонли |
| Асосчи | Ҳалил Бей |
| Асосий сана: 1530-йиллар
| |
| Миноралар сони | 1 (бузиб ташланган, 1950-йиллар) |
| Миноралар сони | 1 (бузиб ташланган, 1950-йиллар) |
| Қурилиш материаллари | Ғишт; тош |
| Ҳолати | Масжид (1530-йиллар–1820-йиллар) |
Умумий маълумот
Собиқ масжид портдаги кичик яриморолнинг марказида, эски қалъа яқинида жойлашган. У эҳтимол тах. 1530-йилларда, каттароқ Иброҳим пошо масжиди қурилган давр билан бир пайтда қурилган бўлиши мумкин. Масжид Муқаддас Параскевига бағишланган Византия черкови устига қурилган, черков қолдиқлари масжиднинг шиша пол қисми орқали кўринади[1]. Эҳтимол, биринчи черков масжидга айлантирилган, сўнгра кейинчалик ўша жойда асл масжид биноси қад ростлаган бўлиши мумкин. Бу усмонлилар забт этган ҳудудларда кенг тарқалган ҳолат эди[2].
Болқон урушларидан сўнг масжид Кавала минтақасининг катта қисми билан бирга Греция қироллиги таркибига кирди. 20-аср бошларида масжид қизлар мактаби сифатида фаолият юритган. Греция ва Туркия ўртасидаги аҳоли алмашинувидан кейин Ҳалил Бей масжиди ва унинг мадрасасига (диний мактаб) Туркиядан қочиб келган кўплаб грек қочқинлари жойлаштирилган[2]. 1930–1940-йиллар давомида масжидда шаҳар муниципалитетининг филармония оркестри жойлашган бўлиб, шу боис у „Мусиқа масжиди“ деб аталган. Ҳозирга қадар кавалликлар уни „Эски мусиқа [зали]“ (Παλιά Μουσική) деб атайдилар[1]. Масжиднинг минораси 1950-йилларда бузиб ташланган[2].
Масжид ва мадрасада (лекин минорада эмас) олиб борилган бир қатор реставрация ишларидан сўнг у жамоатчилик учун очилди ҳамда музей ва тадбирлар зали сифатида хизмат қилмоқда[1][2]. Масжид кенгроқ мажмуанинг бир қисми бўлиб, унга талабалар учун саккизта хонага эга мадраса ҳам кирган ва у ҳам яхши ҳолатда сақланиб қолган[1]. Бинонинг ранги ёрқин қизил.
Галерея
-
Масжиднинг ички қисми -
2022-йилда собиқ масжиднинг кўриниши
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „эл:Παλιά Μουσική (Τζαμί Χαλίλ Μπέη)“ [Олд Мусиc (Ҳалил Бей Мосқуэ)] (эл). виситкавала.гр. Қаралди: 2022-йил 10-ноябр.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „архив нусхаси“ [Ҳалил Бей Мосқуэ (Олд Мусиc)] (эл). кавалагреэcе.гр. 2023-йил 11-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-ноябр.
Ҳаволалар
Викиомборда „Ҳалил Бей масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.
