Halima Bashir
| Ҳалима Башир | |
|---|---|
 | |
| Фуқаролиги | Судан |
| Касби |
Доктор Ёзувчи |
| Турмуш ўртоғи | Шариф Башир |
| Болалари | 2 |
| Мукофотлари | Анна Политковская |
Ҳалима Башир — суданлик шифокор ва Дарфурдаги геноцид ва урушда аёлларнинг бошидан кечирганлари ҳақида "Теарс оф тҳе Десерт" китобининг муаллифи. У Суданнинг қишлоқларида шифокор бўлиб ишлаган, бундан олдин Жанжавид гуруҳининг яқин атрофдаги мактабга ҳужуми ҳақида БМТ расмийларига тўғри хабар берганидан кейин Миллий разведка ва хавфсизлик хизмати қўлида зўравонликка учраган. Шундан кейин у Буюк Британияга кўчиб ўтди ва Британия ҳукуматидан сиёсий бошпана сўради.
Ёшлик
Тахаллуси Ҳалима Башир. Ғарбий Суданнинг Дарфур қишлоғида ўсган[1]. У тўрт фарзанднинг энг каттаси бўлган. Мактабда яхши ўқиган[1].
Унинг шифокор бўлиш истагини отаси қўллаб-қувватлаган. Ҳалима Дарфурдаги геноцид ва уруш бошланишидан олдин ўз фаолиятини тугатган. Клиникада ишлаб юрганда, у Судан ҳукуматининг расмий позициясига қарши интервю берди. Бунга жавобан у қишлоқ поликлиникасига ишга жойлашишидан олдин ҳукумат томонидан ҳибсга олинган ва таҳдид қилинган. Ҳибс вақтида ғарб журналистлари билан гаплашмаслик ҳақида огоҳлантирган[1].
Янги клиникасида у Жанжавид милицияси қурбонларини, жумладан, оммавий зўрланган мактаб ўқувчиларини даволади. Кейинчалик у шундай хотирлайди: „Ўқиш йилларимнинг ҳеч бир босқичида менга қишлоқ поликлиникасида 8 ёшли гуруҳли зўрлаш қурбонлари билан қандай муносабатда бўлишни ўргатишмаган“. Бирлашган Миллатлар Ташкилотидан икки расмий ҳужум ҳақида маълумот йиғиш учун келганида, Башир уларга ҳақиқатни айтиб беради. Бунга жавобан, у Миллий разведка ва хавфсизлик хизмати томонидан олиб кетилган[1]. Бир неча кун давомида гуруҳ бўлиб зўрланган, пичоқ билан тан жароҳати етказилган ва сигаретлар билан бир неча марта бадани куйдирилган[2]. Ҳалима қўйиб юборилиб, қишлоғига қайтиб келгач, отаси уни аввал бир мартагина кўрган амакиваччаси Шарифга узатишини айтади. Отаси Шарифни танлаган, чунки уни қишлоқнинг илғор кишиси деб билган. Кўп ўтмай қишлоққа ҳужум уюштирилди, натижада унинг отаси ҳалок бўлди, ака-укалари эса ғойиб бўлди[1].
Чет элга саёҳат ва ёзиш
Башир Суданни тарк этиб, бошпана сўраш учун Бирлашган Қиролликка йўл олди[1]. Буюк Британияда бўлганида, у мамлакатнинг Суданга қарши чоралар кўрмаганига норозилик билдирди ва Британия ҳукумати Африка бўйича вазири Лорд Девид Трисманга шахсан мактуб ёзди[2]. Ҳалима Демиэн Люис билан ҳамкорликда "Теарс оф тҳе Десерт" автобиографиясини ёзган.
Китобида у исм ва жойларни ўзгартирган. Бироқ, Тҳе Неw Ёрк Тимес мустақил текшируви фактларнинг ҳеч қандай муболағасиз ёзилганини кўрсатди[1]. Шунингдек, газета Баширга АҚШга кириш учун виза берилишини тарғиб қилган[3]. 2010-йилда у Жанжавиднинг Дарфурдаги мактаб ўқувчиларига қилган зўравонликлари ҳақида ошкор қилгани учун Анна Политковская мукофоти билан тақдирланган[4].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Кристоф, Ничолас. „Тортуред, бут Нот Силенcед“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2008-йил 31-август). Қаралди: 2016-йил 22-октябр.
- ↑ 2,0 2,1 Wоолфе, Мариэ. „Тҳе рапе оф Дарфур: а cриме тҳат ис шаминг тҳе wорлд“. Тҳе Индепендент (2006-йил 10-декабр). Қаралди: 2016-йил 22-октябр.
- ↑ Ефимов, Наташа. „Ҳелпинг Др. Ҳалима Башир“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2008-йил 4-сентябр). Қаралди: 2016-йил 22-октябр.
- ↑ „Ҳалима Башир Wинс 2010 Анна Политковская Аwард“. Нобел Wомен'с Инитиативе. 2012-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 11-апрел.