Halima Yoqub
Ҳалима Ёқуб (1954-йил 23-августда туғилган) — сингапурлик сиёсатчи ва ҳуқуқшунос, 2017-йилдан 2023-йил 14-сентябргача Сингапур президенти лавозимида фаолият кўрсатган. 2013—2017-йилларда мамлакат парламенти спикери лавозимида ишлаган. У Сингапур тарихидаги биринчи аёл президентдир[1][2][3][4][5][6].
| Ҳалима Ёқуб | |
|---|---|
حليمة بنت يعقوب | |
|
| |
| Сингапур Президенти | |
|
Мансаб даври 2017-йил 14-сентабрдан – 2023-йил 14-сентабргача | |
| Ҳукумат бошлиғи | Леэ Ҳсиэн Лоонг |
| Ўтмишдоши | Тонй Тан |
| Вориси | Тҳарман Шанмугаратнам |
| Сингапур миллий университети канслери | |
|
Мансаб даври 2017-йил 14-сентабрдан | |
| Ўтмишдоши | Тонй Тан |
| Сингапур Парламенти спикери | |
|
Мансаб даври 2013-йил 14-январдан – 2017-йил 7-августгача | |
| Ўтмишдоши | Мичаэл Палмер |
| Вориси | Тан Чуан-Жин |
|
Мансаб даври 2015-йил 11-сентабрдан – 2017-йил 7-августгача | |
| Ўтмишдоши | лавозим та’сис этилган |
| Вориси | Зақи Муҳаммад |
|
Мансаб даври 2001-йил 3-ноябрдан – 2015-йил 24-августгача | |
| Ўтмишдоши | ? |
| Вориси | Раҳаю Маҳзам |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1954-йил 23-август Сингапур (шаҳар) |
Сингапур Халқ ҳаракати партиясининг (ПАП) собиқ аъзоси, 2001—2017-йилларда парламент аъзоси (депутат) бўлган[7][8].
2017-йилги президентлик сайловларида қатнашди ва ғалаба қозонди[9][10].
Болалиги ва таълим
Ҳалима 1954-йил 23-августда Сингапурдаги Қуээн Стреэт кўчасидаги уйда ҳинд ва малай оиласида туғилган[11][12]. Унинг отаси қоровул бўлиб, Ҳалима саккиз ёшлигида юрак хуружидан вафот этган ва тўрт фарзанд онасининг тарбиясига қолган[13][14][15]. Отаси вафот этган пайтда унинг оиласи қашшоқликда эди ва у онасига кўчада наси паданг (жануби-шарқий Осиё таоми) сотишга ёрдам берган[16][17].
1978-йилда Сингапур университетини (ҳозирги Сингапур миллий университети[18]) юридик факултетини бакалавр даражаси билан тамомлагандан кейин, Сингапур-Хитой Қизлар мактаби ва Танжонг Катонг Қизлар мактабида таҳсил олган. 1981-йилда Сингапур ҳуқуқ жамиятида иш бошлаган. Кейинчалик, 2001-йилда Сингапур миллий университетида ҳуқуқ магистри даражасини олди. 2016-йил 7-июлда Сингапур миллий университети томонидан фахрий доктори унвони билан тақдирланди[19].
Фаолияти
Ҳалима ўз фаолиятини Миллий Касаба уюшмалари Конгрессида (НТУC) юридик ходим сифатида бошлаган. Кейинчалик, 1992-йилда юридик хизматлар бўлими директори, 1999-йилда Сингапур меҳнат тадқиқотлари институти (ҳозирги Онг Тенг Чеонг меҳнат етакчилиги институти) директори этиб тайинланди[20].
Сиёсий фаолияти
Ҳалима ўзининг сиёсий фаолиятини 2001-йилги сайловда беш аъзодан иборат халқ партияси гуруҳининг таркибида бошлади.
2001-йилги сайловлардан сўнг, Ҳалима Жамиятни ривожлантириш, ёшлар ва спорт ишлари бўйича давлат вазири этиб тайинланди[21]. 2012-йил ноябр ойида Вазирлар Маҳкамасидаги ўзгаришлардан сўнг[22], Ижтимоий ва оилавий ривожланиш бўйича давлат вазири этиб тайинланди[21]. Журонг шаҳар кенгаши раиси сифатида ҳам ишлаган[23].
2015-йил январ ойида Ҳалима партиянинг қарор қабул қилувчи олий органи бўлган ПАП Марказий Ижроия Қўмитасига (МСК) кирди[24].
Парламент аъзоси сифатида Ҳалима исломий экстремизмга қарши фаол бўлди. Ироқ ва Шом Ислом Давлатини қоралади[25][26][27].
Парламент спикери сифатида
2013-йил 8-январда Бош вазир Леэ Ҳсиэн Лоонг Ҳалимани парламент спикери лавозимига номзод қилиб кўрсатди[28]. Ҳалима 2013-йилнинг 14-январида спикер этиб сайланди. У Сингапур тарихидаги биринчи аёл спикер бўлди[29].
Касаба уюшмаларидаги фаолияти
Ҳалима Миллий касаба уюшмалари конгрессида (НТУC) Бош котиб ўринбосари, Юридик хизматлар департаменти директори ва Аёллар тараққиёти котибияти директори лавозимларида ишлаган[30]. Электротехника ва электротехника саноати бирлашган ишчиларининг ижрочи котиби бўлиб ҳам ишлаган[31].
Ҳалима 2000—2002 ва 2005-йилларда Женевада бўлиб ўтган Халқаро меҳнат конференсияси (ИЛC) стандартлари қўмитаси раисининг ўринбосари этиб сайланган. 2003-йилдан 2004-йилгача АКМнинг Инсон ресурсларини ривожлантириш ва ўқитиш қўмитасининг ишчилар вакили бўлган[32].
2017-йилги президентлик сайлови
2017-йил 6-февралда Президентлик сайловлари тўғрисидаги қонун лойиҳасини муҳокама қилиш чоғида Бош вазир Чан Чун Синг Ҳалимага „Спикер хоним“ ўрнига икки марта „Президент хоним“ деб мурожаат қилди ва бу депутатларнинг кулгисига сабаб бўлди[33][34]. Ҳалима президентлик сайловларида партиянинг энг афзал номзоди бўлиши ҳақида кенг тарқалган тахминларга олиб келди[35][36].
2017-йил 6-августда Ҳалима парламент спикери ва депутати лавозимини эртаси куни тарк этишини эълон қилди[37][38]. 2017-йилги президентлик сайловларида президентликка номзодини қўйиши мумкин эди[39]. У сайловга номзод сифатида кўриб чиқилди ва Бош вазир Леэ Ҳсиэн Лоонг томонидан маъқулланди[40].
Манбалар
- ↑ „Ҳалимаҳ Яcоб намед Сингапореʻс фирст фемале пресидент“. Ал Жазеэра (13-сентабр 2017-йил). Қаралди: 2017-йил 14-сентябр.
- ↑ „Ҳалимаҳ Яcоб Беcаме Фирст Wоман Спеакер оф тҳе Сингапоре Парлиамент“ (16-январ 2013). Қаралди: 16-январ 2013.
- ↑ „ПМ Леэ аccепц Ҳалимаҳ Яcобʻс ресигнатион фром тҳе ПАП“. Чаннел НеwсАсиа (7-август 2017). 7-август]] 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-август 2017.
- ↑ У-Wен, Леэ „Ҳалимаҳ Яcоб деcларед пресидент-элеcт афтер wалковер виcторй“. Чаннел НеwсАсиа. Қаралди: 13-сентябр 2017.
- ↑ „Wҳо ис Ҳалимаҳ Яcоб, Сингапореʻс фирст фемале Пресидент?“ (эн-УС). Чаннел НеwсАсиа. 2018-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 13-сентябр.
- ↑ Чиа, Лианне „Ҳалимаҳ Яcоб сwорн ин ас Сингапореʻс 8тҳ Пресидент“. Чаннел НеwсАсиа (14-сентябр 2017). 2018-йил 23-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-сентябр 2017.(Wайбаcк Мачине сайтида 2018-06-23 санасида архивланган)
- ↑ У-Wен. „Ҳалимаҳ Яcоб деcларед пресидент-элеcт афтер wалковер виcторй“. Чаннел НеwсАсиа. 2018-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 13-сентябр.
- ↑ „Wҳо ис Ҳалимаҳ Яcоб, Сингапоре'с фирст фемале Пресидент?“ (эн-УС). Чаннел НеwсАсиа. 2018-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 13-сентябр.
- ↑ „ПМ Леэ аccепц Ҳалимаҳ Яcоб'с ресигнатион фром тҳе ПАП“. Чаннел НеwсАсиа (2017-йил 7-август). 2017-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 7-август.
- ↑ „Ҳалимаҳ Яcоб намед Сингапоре'с фирст фемале пресидент“. Ал Жазеэра (2017-йил 13-сентябр). 2019-йил 2-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 14-сентябр.
- ↑ Лонг, Сусан. „Неw Спеакер оф Парлиамент Ҳалимаҳ Яcоб теллс Сусан Лонг ҳоw ше wент фром селлинг пушcарт наси паданг анд алмост геттинг эхпеллед фром счоол то оне оф тҳе ҳигҳест оффиcес ин тҳе ланд.“. Тҳе Страиц Тимес (2013-йил 25-январ).
- ↑ Лоw, Патриcк Ким Ченг. Леадинг суccессфуллй ин Асиа, Сеcонд, Чам, Сwитзерланд, 2018. ИСБН 9783319713472.
- ↑ Ражан, Ума „То Сингапоре wитҳ Лове...“, . 50 Еарс оф Индиан Cоммунитй ин Сингапоре Пиллаи: . Wорлд Сcиэнтифиc Публишинг Cо, 28 Жуне 2016 — 107-бет. ИСБН 978-9-813-14058-5. „Нотабле фемале политиcианс инcлуде Дҳанам Авадаи, ПАП Мембер фор Моулмеин (1965–1968), лаwер Индранеэ Ражаҳ, тҳе cуррент Сениор Министер оф Стате, Министрй оф Лаw анд Министрй оф Эдуcатион, анд Индиан-оригин политиcиан Ҳалимаҳ Яcоб, формер Министер анд cуррент Спеакер оф Парлиамент.“
- ↑ Чеам, Жессиcа. „А стронг адвоcате фор wоркерс, wомен анд миноритиэс“. Тҳе Страиц Тимес (2013-йил 10-январ). 2017-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 21-июл. „Ҳер Индиан-Муслим фатҳер wас а wатчман wҳо диэд wҳен ше wас эигҳт еарс олд.“.
- ↑ Тҳам, Юэн-C. „Море cонсултатион неэдед бефоре мй деcисион то рун фор пресидент: Ҳалимаҳ Яcоб“. Тҳе Страиц Тимес (2017-йил 17-июл). 2017-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 21-июл.
- ↑ Чанг, Cларенcе. И феаред фор мй лифе. Неw Папер. Фаcтива (2006-йил 25-октябр).
- ↑ Мокҳтар, Фарис. „Мом'с тҳе инспиратион фор формер Спеакер“. Тодай (неwспапер) (2017-йил 18-август). 2018-йил 14-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 24-ноябр.
- ↑ Мокҳтар, Фарис. „Мом'с тҳе инспиратион фор формер Спеакер“. Тодай (неwспапер) (2017-йил 18-август). 2018-йил 14-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 24-ноябр.
- ↑ Лим, Ян Лианг. „Ҳалимаҳ Яcоб cонферред ҳонорарй Доcтор оф Лаwс дегреэ бй НУС“. Страиц Тимес (2016-йил 7-июл). 2018-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 7-июл.
- ↑ Рашеэд, Заинул Абидин бин. Мажулаҳ!: 50 Еарс оф Малай/Муслим Cоммунитй ин Сингапоре (эн). Wорлд Сcиэнтифиc, 2016. ИСБН 9789814759885. Қаралди: 2020-йил 20-сентябр.
- ↑ 21,0 21,1 „Мдм Ҳалимаҳ Яcоб“. Парлиамент оф Сингапоре. 2017-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-август.
- ↑ „Сингапоре решуффлес Cабинет“. Чаннел НеwсАсиа (2012-йил 31-июл). 2017-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-август.
- ↑ „Журонг Тоwн Cоунcил'с Аудитед Финанcиал Статеменц, Аудиторс' Репорц анд Аннуал Репорт Фор ФЙ2010/2011“ (2017-йил 8-август). 2017-йил 8-августда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Фоур море cо-оптед инто ПАП cентрал эхеcутиве cоммиттеэ“ (эн). ТОДАЁнлине (2015-йил 7-январ). 2017-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 7-август.
- ↑ Чонг, Зи Лианг. „Тҳе Сундай Тимес - Cоунтер ИСИС идеологй он соcиал медиа: Ҳалимаҳ“. Тҳе Страиц Тимес (Тҳе Сундай Тимес) (2015-йил 22-ноябр). 2016-йил 19-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 23-июл.
- ↑ Ҳенг, Жаниcе. „Буилд cоммунитй тиэс то гуард агаинст террор: Ҳалимаҳ“. Тҳе Страиц Тимес (2016-йил 25-декабр). 2016-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 23-июл.
- ↑ WОНГ, ПЕИ ТИНГ. „Кеэп а cлосе wатч он даугҳтерс тоо, ас ИС нот жуст таргетинг мен: Ҳалимаҳ“. ТОДАЙ Онлине (2017-йил 16-июн). 2019-йил 7-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 23-июл.
- ↑ Саад, Имелда. „ПМ Леэ то номинате Ҳалимаҳ Яcоб ас нехт Спеакер оф Парлиамент“. ЧаннелНеwсАсиа (2013-йил 8-январ). 2013-йил 15-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Имелда Саад. „ПМ Леэ то номинате Ҳалимаҳ Яcоб ас нехт Спеакер оф Парлиамент“. Чаннел Неwс Асиа (2013-йил 8-январ). 2013-йил 11-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 27-июл. „Иф элеcтед, ше wилл бе Сингапоре'с фирст wоман Спеакер анд wилл филл тҳе пост ваcатед бй формер Мембер оф Парлиамент, Мр Мичаэл Палмер, wҳо степпед доwн ласт монтҳ дуэ то ан эхтрамаритал аффаир.“.
- ↑ Коҳ, Валериэ. „Мдм Ҳалимаҳ, Сингапоре'с фирст wоман Спеакер, cоулд маке ҳисторй агаин“ (эн). ТОДАЁнлине (2017-йил 6-август). 2019-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 14-сентябр.
- ↑ Ёнг, Чарисса. „Ҳомеcоминг фор Ҳалимаҳ Яcоб ат унион'с диннер анд данcе“. Тҳе Страиц Тимес (2017-йил 4-август). 2017-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-август. „Тҳе Унитед Wоркерс оф Элеcтрониcс анд Элеcтриcал Индустриэс диннер анд данcе он Фридай нигҳт (Ауг 4) wас а ҳомеcоминг оф сорц фор Спеакер оф Парлиамент Ҳалимаҳ Яcоб. Ше wас иц эхеcутиве сеcретарй фром 2004 то 2011, анд ис ноw адвисор то тҳе 60,000-стронг унион.“.
- ↑ „Мдм Ҳалимаҳ Яcоб аппоинтед НТУC Адвисор фор Инт'л Аффаирс“. Натионал Традес Унион Cонгресс Пресс Релеасе (2013-йил 15-январ). 2017-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-август.
- ↑ Теоҳ, Ҳаннаҳ. „Сйлвиа Лим, Чан Чун Синг спар овер иссуэ оф фирст элеcтед пресидент“ (эн-СГ). Яҳоо Неwс Сингапоре (2017-йил 6-феврал). 2017-йил 12-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 11-декабр.
- ↑ „Но бй-элеcтион иф миноритй МП леавес ГРC, сайс Чун Синг“ (эн). Тҳе Страиц Тимес (2017-йил 7-феврал). 2017-йил 22-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 11-декабр.
- ↑ Тан, Cлемент. „То пресерве соcиал ҳармонй, Сингапоре ҳас раcиал реқуиременц фор иц нехт пресидент“. Қуартз (2017-йил 14-феврал). 2017-йил 12-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 11-декабр.
- ↑ Массита, Аҳмад. „Сингапоре май cреате ҳисторй ҳавинг фирст Малай фемале пресидент“ (2017-йил 9-феврал). 2017-йил 19-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Тҳам, Юэн-C. „Спеакер оф Парлиамент Ҳалимаҳ Яcоб то рун фор Пресидент ин cоминг элеcтион“ (эн). Тҳе Страиц Тимес (2017-йил 6-август). 2017-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-август.
- ↑ „Ҳалимаҳ Яcоб анноунcес бид то бе Сингапоре'с нехт Пресидент“. Чаннел НеwсАсиа (2017-йил 6-август). 2017-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-август.
- ↑ Ёнг, Чарисса. „Парлиамент: 2017 пресидентиал элеcтион wилл бе ресервед фор Малай cандидатес, сайс ПМ Леэ“ (эн). Тҳе Страиц Тимес (2016-йил 8-ноябр). 2017-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-август.
- ↑ Сиау, Минг Эн. „Ҳалимаҳ wилл бринг дигнитй, wармтҳ то пресиденcй иф элеcтед: ПМ“ (эн). ТОДАЁнлине (2017-йил 7-август). 2017-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 7-август.