Ҳамид Мирсалихов (1913-йил, Тошкент, Ўзбекистон – 1945-йил, Чехословакия, Малакки) – Совет Армияси капитани ва Улуғ Ватан уруши қатнашчиси.

Ҳамид Мирсалихов
Таваллуди 1913-йил
Тошкент Ўзбекистон
Вафоти 1945-йил 8-апрел
Чехословакия
Хизматдаги йиллари 1935-йил—1945-йил
Унвони Капитан
Жанг/уруш Улуғ Ватан уруши
Мукофотлари

Ҳаёти

Ҳамид Мирсалихов 1913-йилда Тошкентда Октябр туманида туғилган. Миллати – ўзбек. У 3 ака-уканинг энг кичиги эди.

Меҳнат фаолиятини 1931-йилда Калинин туманидаги (Хасанбой қишлоғи) Правда востока мактабида комсомол ташкилоти котиби сифатида ишлашдан бошлаган. Кейин Олий саноат педагогика институтининг физика-математика факултетида ўқишни давом эттирган. Унинг ғоят ташаббускорлиги ва ташкилотчилигини сезган институт ва туман партия қўмитаси Ҳамидга катта ишонч билдириб, уни тегишли сайлов участкаларига юборишади. Махсус топшириқ билан 9-болалар қабулхонасида, 7-Меҳрибонлик уйида катта ўқитувчи бўлиб ишлаган. Сўнг, вилоят ва шаҳарда етакчи комсомол ходими бўлиб фаолият олиб борган. У етимларга жуда ғамхўрлик қилиб, бошпанасиз, қаровсиз қолган болаларга қўл узатган. Пойтахтимизнинг Чилонзор туманида истиқомат қилаётган Ҳалима Муҳиддинова, Карима Абдуллаева ва бошқа кўплаб Меҳрибонлик уйи тарбияланувчилари ҳамиша Ҳамид Мирсалиховдан бахтли ва фаровон ҳаёт кечираётганидан миннатдор.

Ҳамид Мирсалихов Ўрта Осиёдаги ҳарбий хизматни Ашхободда бошлаган.

Унинг ягона қизи – Флора Мирсалихова Ҳамидовна.

Уруш йиллари

1935-йилда Ҳамид Мирсолихов ҳарбий хизматга чақирилади. У ўз бўлимида моҳир тарғиботчи бўлиб, тезда тажрибали комсомолчи сифатида танилган. 1937-йилда ҳарбий хизматдан қайтиб, В. И. Ленин номидаги Марказий Пионерлар саройида директорнинг тарбиявий ишлар бўйича ўринбосари, сўнгра комсомол округ қўмитасида бўлим мудири лавозимларида ишлайди. Ҳамид урушни Тораев шаҳарчасида бошлаган. 1942-йилнинг март ойида Химки шаҳрида дивизия 17-кавалерия дивизиясига бирлаштирилади. Кичик лейтенант Х. Мирсалихов Москва остонасидаги шиддатли жангларда ҳақиқий жасорат кўрсатган. Унинг жасорати ҳақидаги мақолалар „Бизнинг отрядимиз қаҳрамонлари“, „Лейтенант Мирсалихов“ рубрикалари остида илғор газеталарда чоп этилган.

Сўнги жанги

Ҳамид Москва, Волоколамск, Харков, Донбасс, Молдова, Варшава, Бессарабия, Руминия, Венгрия ва Чехословакия учун курашган. У фронт бўйлаб 17 минг километрдан ортиқ масофани босиб ўтиб, 13 марта яраланган. 1945-йил 8-апрелда Буюк Ғалаба арафасида Братислава яқинида 14 марта яраланган. Жароҳати жуда оғир бўлиб, Ҳамид Мирсалиховнинг ҳаётини сақлаб қолишнинг иложи бўлмади… [1][2]

Чехословакияда Совет қутқарувчиларининг кўплаб оммавий қабрлари мавжуд. Ана шундай зиёратгоҳлардан бири ўзбек йигити, капитан Ҳамид Мирсалиховнинг қабридир[3].

Н. К. Крупская номидаги пионерлар саройининг ёш издошлари Тошкентда унинг қаҳрамонлик тарихини яратиш бўйича катта ишларни амалга оширган. „Юлдузлар сўнмайди“ клубининг кашшофлари ва аъзолари ташаббуси билан саройда Ҳамид Мирсалихов ҳақида музей ташкил этилади.

Қаҳрамон шарафига кўча

1972-йил 31-майда Бутуниттифоқ кашшофлар ташкилотининг 50 йиллиги арафасида Ленинский туманидаги кашшофлар парадида ёш кузатувчилар мармар ёдгорлик лавҳасини кўтариб, олтин ҳарфлар билан ўйилган: „Бу кўча гвардия капитани Ҳамид Мирсалихов номи билан аталган. 1913-1945-йилларда Чехословакияни озод қилишдаги жангларда ҳалок бўлган“. Ўша пайтда Тошкент шаҳар ижроия қўмитасининг қарорига кўра, унинг шарафига биринчи Сарикул кўчаси қайта номланган. Унда Ҳамид Мирсалиховнинг ўзи туғилиб ўсган эди[4].

Мукофотлари

Хотираси

Тошкентдаги кўчага Ҳамид Мирсалихов номи берилган[9].

Манбалар

  1. ↑ „Мирсалифов Хамид :: Память народа“. памят-народа.ру. 2020-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  2. ↑ „Мирсалифов Хамид :: Память народа“. памят-народа.ру. 2020-йил 4-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  3. ↑ „Мирсалифов Хамид :: Память народа“. памят-народа.ру. 2020-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  4. ↑ „Запись про улицу в Ташкентской энциклопедии“ (ру). Гоогле книги Ташкентская энциклопедия. 2020-йил 4-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  5. ↑ „Мирсалихов Хамит :: Память народа“. памят-народа.ру. 2020-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  6. ↑ „Мерсалихов Хамид :: Память народа“. памят-народа.ру. 2020-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  7. ↑ „Мирсалихов Хаиид :: Память народа“. памят-народа.ру. 2020-йил 4-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  8. ↑ „Мирсалихов Хамид :: Память народа“. памят-народа.ру. 2020-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.
  9. ↑ „Улица имени Героя“ (ру). Письма о Ташкенте. 2020-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июл.