Ҳаммод ал-Барбарий Аббосийлар саркардаси ва ҳокими эди. „Ал-Барбарий“ номи Барбарий қабиласидан келиб чиқишига ишора қилади. Яъқубий Ҳаммодни Тунисда туғилганини айтади. Дастлаб Ҳорун ар-Рашиднинг (786—809-йиллар ҳукмронлик қилган) қули эди ва тахтга ўтирганидан сўнг у томонидан озод қилинган[1]. Табарий ёзишича, ал-Барбарий 800-йилда Макка ва Яманга ҳоким этиб тайинланган, гарчи Яъқубий 795-йилдан бери уни Яман ҳокими бўлганини таъкидлаган бўлса-да[2]. Ҳокимлик даври Яъқубий маълумотларига кўра 13 йил бўлган, лекин Табарийнинг маълумотларига кўра Яъқубнинг йилномаси бўйича унинг ҳокимлиги 808-йилгача бўлган, аммо Табарий Ҳорун ар-Рашид вафотидан кейин ҳам ўз лавозимида бўлганини қайд этган[2]. Узоқ муддатли фаолияти тартибни ўрнатиш ва минтақадаги савдо йўлларини таъминлашда муваффақиятли бўлди, аммо у ҳукмронлиги даврида шунчалик қаттиққўл эдики, Яманнинг мазлум халқи уни ҳокимликдан олиш учун Ҳорун ҳузурига элчи юборган[1]. Ўта қаттиққўллиги Ямандаги Ҳимёрийлар бошлиғи ал-Ҳайсам ибн Абдулмажид ал-Ҳамадоний бошчилигидаги қўзғалонига сабаб бўлди. Қўзғалон 798-йил атрофида бошланди ва қўзғалон раҳбари 807-йилда асирликка олингунга қадар давом этган[2]. Унинг ўғли Муҳаммад тўртинчи фитнада халифа ал-Амин тарафида бўлган ҳарбий қўмондон бўлган[1].

Манбалар

Адабиётлар