Hamroqul Nosirov
Ҳамроқул Носиров (1904-йил, Жиззах вилояти – 1978-йил 7-октябр, Жиззах) – қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришининг новатори, Ўзбекистон ССР Жиззах вилояти Москва колхози раиси, икки карра Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1957, 1978)[1][2].
| Ҳамроқул Носиров | |
|---|---|
| Файл:Ҳамроқул Носиров.жпг | |
| Таваллуди |
1904-йил |
| Вафоти |
7-октябр 1978-йил Жиззах |
| Фуқаролиги |
 СССР |
| Мукофотлари |
  |
Ҳаёти
Носиров [[1904-йил]да Туркистон ўлкаси Самарқанд вилояти Жиззах туманидаги Сувангарлик қишлоғида (ҳозирги Ўзбекистон Жиззах вилояти Шароф Рашидов тумани) камбағал деҳқон оиласида туғилган. Миллати ўзбек. 1920-йилларнинг охирида Ўзбекистон ССР Самарқанд туманида колхозлар ташкил этила бошлаганида, у дарҳол Жиззахдаги биринчи қишлоқ хўжалиги артелига қўшилди. Дастлаб оддий колхозчи бўлиб ишлаган, 1931-йилдан „10 йил октябр“ колхозининг чорвачилик фермасига раҳбарлик қилган.
1944-йилда Маленков колхози (1957-йилдан – Москва колхози) раислигига сайланган. У раислик даврида колхозни ортда қолишдан олдинги сафга олиб чиқди. 1945-йилда, Носиров раис этиб сайланганидан бир йил ўтиб, хўжаликда уруш йилларида биринчи марта пахта, ғалла, сабзавот ҳосилдорлиги, сут маҳсулдорлиги ошди. Давлатга маҳсулот етказиб бериш режаси барча кўрсаткичлар бўйича ортиғи билан бажарилди. Бир кунлик иш ҳақи икки баравар кўпайди, шунинг учун колхозчилар даромадларининг катта қисмини Ғалаба жамғармасига беришди. 1947-йилда у КПСС аъзолигига қабул қилинди.
1950-йилда колхоз 15 та қўшни заиф хўжаликни ўзлаштирди. Тез орада бирлашган колхозда пахта ҳосилдорлиги гектарига 17 сентнердан 35 сентнерга кўтарилди. Республикада биринчилардан бўлиб Носиров номидаги колхоз пахта экишнинг квадрат-кластер усулини қўллади ва далаларга икки йўналишда механизациялашган ишлов берилди. 1956-йилда ҳар гектардан олинган пахта ҳосили ўтган йилга нисбатан 6 сентнерга ошди. Йил охирида колхоз кашшоф номини олди ва Ленин ордени билан тақдирланди.
СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1957-йил 11-январдаги Фармони билан совет пахтачилигини ривожлантиришда эришилган улкан муваффақиятлар, пахта етиштиришда фан ютуқлари ва илғор тажрибадан кенг фойдаланилганлиги ва пахта етиштиришда эришилган ютуқлар учун Носиров Ҳамроқул Социалистик Меҳнат Қаҳрамони унвони билан Ленин ордени ҳамда „Ўроқ ва Болға“ олтин медали билан тақдирланган[3].
Фермер хўжалиги йилдан-йилга ривожланиб, мустаҳкамланиб борди. Раис меҳнатни ташкил этишнинг янги шаклларини излашдан тўхтамади. 1960-йилларнинг бошларида Носиров колхозчиларнинг даромадларини тўғридан-тўғри унумдорликка, ҳар бир киши сарфлаган меҳнат миқдорига боғлиқ қилди: у бригадаларда ўзини ўзи молиялаштиришни жорий қилди. 1967-йилда раис ташаббуси билан колхозда бўш ерлар – илгари фойдаланилмаган чўл ва қурғоқчил ерлар ўзлаштирилди. Куздаёқ колхоз дастлабки 300 гектар бўш ерни ўзлаштирди.
Манбалар
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ „Насыров, Хамракул“. Қаралди: 2023-йил 15-сентябр.
- ↑ В. Попондопуло. Колхозный вожак. // Правда Востока. — 1958. — 14 мар. С. 2..
Ҳаволалар
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |