Hamza al-Fansuri

Википедияда исми Ҳамза бўлган бошқа кишилар ҳақида ҳам мақолалар мавжуд.

Ҳамза ал-Фансурий ёки Ҳамза Фансурий номи билан ҳам танилган бўлиб, 16-асрда яшаган со'фий олим ва ёзувчи. Шимолий Суматра провинсиясида уни Сиам қироллигининг эски пойтахти Аюттҳая шаҳрида туг'илган деб ҳисоблайдиган тадқиқотчилар ҳам бор. "Ал-Фансури" номининг о'зи Панкур со'зининг арабча таржима қилинганидан келиб чиққан бо'либ, Марказий Тапанулининг г'арбий соҳилида, тарихий Барус шаҳри яқинида жойлашган кичик шаҳарча ҳисобланади. Аче Доруссалом қироллиги даврида, қишлоқ Фансур Жанубий Ачеда исломий та'лим маркази сифатида машҳур эди.‌‌ Ҳамза ал-Фансурий узоқ вақт Ачеда яшаган. У ваҳдатул жужуд мактаби тарафдори сифатида машҳур. Малайзия адабиётида у шеър жанрининг даҳоси сифатида танилган. Теуw уни Индонезия шеъриятининг асосчиси деб атаган. 17-аср Ачена шоири ва тасаввуфчиси 2013-йил 12-август, сешанба куни Миллий саройда Маҳа Путера юлдузи ва Танда Жаса мукофотини топшириш маросимида Индонезия Президенти Сусило Бамбанг Юдхоёно томонидан топширилган Парама Дҳарма маданият юлдузи мукофотини олди.

Ше'рияти

Ҳамза Фансурий ше’ри 13-21 байтдан иборат. Ҳар бир байт тўрт мисрадан иборат бўлиб, а-а-а-а саҳклида қофияланади. Умуман олганда, ҳар бир сатрда то'ртта со'з бор, гарчи истиснолар мавжуд бўлса ҳам. Ҳамза ал-Фансурий шеъриятида араб ва форс шеърияти(масалан, Умар Хайём рубоийлари)га катта таъсир кўрсатган, бироқ фарқлар мавжуд. Рубоий қофияси а-а-б-а, Ҳамза ал-Фансурий эса а-а-а-а шаклида эди. Мавзу жиҳатидан Ҳамза ал-Фансурий қаламига мансуб ҳар бир ше’рда шоир амал қилган тасаввуфнинг бир жиҳати муҳокама қилинади. Теуw Ҳамза Фансури эски малай адабиётида илгари нома'лум бо'лган Индивидуалликни киритганини та'кидлади. У ўзини ифодалаш учун ше’рнинг янги шаклини ҳам киритди. Ҳамза Фансурий ше’риятида араб ва форс тилларидан сўз олишдан тортинмас эди.

Манбалар

ҳттпс://ид.м.wикипедиа.орг/wики/Ҳамзаҳ_ал-Фансури

Ҳаволалар

ҳттпс://ид.м.wикипедиа.орг/wики/Ҳамзаҳ_ал-Фансури