Hanbok
Бу мақолада манбалар <реф></реф> тегларига олинмаган ёки умуман кўрсатилмаган. |
Жанубий Кореяда ҳанбок (корейсча: 한복) ва Шимолий Кореяда Чосŏн-от (корейсча: 조선옷) — Корея халқининг миллий анъанавий либоси. Ҳанбок кўпинча ёрқин рангли матолардан тайёрланади. „Ҳанбок“ сўзи сўзма-сўз „Корейс кийимлари“ деган маънони англаца-да, 21-асрда бу сўз фақат Жосеон сулоласи ҳанбокига нисбатан ишлатилган, булар расмий ва ярим расмий қабуллар, фестиваллар ва тантаналар учун кийимдир. Замонавий ҳанбок Жосеондан фарқ қилади, 20-асрда унинг шакли қулайлик учун кучли ўзгаришларга дуч келди. Ўз тарихи давомида олийжаноб корейслар кўпинча чет эл кийимларини қабул қилишган ва оддий одамлар ҳанбок турларини кийишган.
Асосий компонентлар


Анъанавий аёллар ҳанбоки жеогори-блузка, кўйлак ёки кўйлаги ва чима-узун юбкадан иборат. Бундай ансамбл кўпинча „чима чогори“ деб аталади, улар Японияда, Корея мактабларида мактаб формаси ўрнига ишлатилади. Эркак ҳанбоки жеогори ва кенг пажи шимлардан иборат .
Чогори
Чогори — бу ҳанбок блузкаси, қайсики таркибида аёллар чима юбка ва эркаклар пажи шимларидан иборат бўлган.
Вақт ўтиши билан жеогори шакли ўзгариб борди: эркаклар жеогориси шакли нисбатан ўзгармаслигича қолган бўлса, Жосеон сулоласи даврида урғочи жеогори анча қисқартирилган; одамлар энг калта чогорини 19-аср охирида кийишган. Бироқ, замонавий чогорилар қулайлик сабабли бир оз узунроқ бўлиб қолди, гарчи бел узунлигидаги чогорилар кийилмаса ҳам. Анъанага кўра, корюм ленталари қисқа ва тор эди, аммо замонавий корюм қалинроқ ва узунроқ бўлди.
Чима
Чима (корейсча: 치마) — ҳанбок учун юбка; шунингдек, сан (裳) ёки кун (裙) сифатида ҳам танилган. Унинг палтоси сокчима деб аталади. Гогурео фрескалари, шунингдек, Хванам-донгда (Кёнжу) топилган сопол ўйинчоқларга қараганда, Гогурео аёллари биринчи навбатда чима, тепасида эса чима камарини ёпувчи чогори кийишган.
Рангли ханжарлардан тикилган чизиқли юбкалар Гогуреода аллақачон маълум бўлган бўлса-да, Жосеон сулоласидан бошлаб, чима тўртбурчаклар шаклидаги мато бўлагидан ясалган бўлиб, у тўпланган ёки устига йиғилган. Чима камар кенг бўлиб, ундан ташқарига чиқарилади ва юбка галстук билан танага маҳкамланди.
Пажи

Пажи - эркак ҳанбокнинг бир қисми бўлган кенг, кенг шимлар. Пижанинг дизайни полда ўтириш учун кенгроқ оёқлар фойдасига ўзгартирилган. Замонавий кийимда кийганда, пажи панталон ёки пастки шим вазифасини бажаради, аммо бу сўзнинг ўзи ҳар қандай турдаги шим ва шимларга нисбатан қўлланади. Пажининг олд қисмида шимни исталган белга маҳкамлаш имконини берувчи иккита тортма ип мавжуд.
Пҳо
Пҳо (кор. 포, 袍) — Горео давридан Жосеон давригача бўлган эркаклар томонидан асосан кийиладиган ҳар қандай палто ёки халат. Турумаги (두루마기) — совуқ ҳавода кундалик ва тантанали кийим сифатида кийиладиган пҳо тури .
Чокки ва Магожа
Чокки (조끼) — кўйлаги, магожа (마고자) — кўйлаги. Гарчи бу иккала кийим ҳам Жосеон даврининг охирида, Корея маданияти Ғарб мамлакатлари таъсирида бўла бошлаганида яратилган бўлса-да, кейинчалик чокки ва магожа анъанавий корейс костюмининг бир қисми сифатида тан олинган. Иккала кийим ҳам чогори устига кийилади. Манчу келиб чиқиши Магожа Кореяда қирол Гожонгнинг отаси Ҳеунгсеонг Даеwонгун (흥선대원군) 1887 йилда Манчурияга сиёсий сургун қилинганидан кейин Кореяга қайтганидан кейин пайдо бўлган. Унинг магwе халати магожага айланди; иссиқ ва қулай магожа Кореяда машҳур бўлди. Магожа „ўша чогори“ (ташқи чогори) ёки магве деб ҳам аталади.
Оёқ кийимлари
Ҳанбок билан махсус босон пайпоқ ва поябзал, масалан, каучук комушин кийилади.
Кймбак
Геумбак — анъанавий корейс санъати бўлиб, матони олтин фолга билан безаш. Бундай иш билан шуғулланадиган ҳунармандлар геумбакжанг (금박장), деб номланади, улардан бири Ким Деок-ҳван (김덕환, 金德煥) Кореянинг тирик миллий хазинаси № 119 деб номланади.