Hans Hass
| Ҳанс Ҳасс | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
1919-йил 23-январ Вена, Германия Австрияси |
| Вафоти |
2013-йил 16-июн Вена, Австрия |
| Фуқаролиги |
 Австрия |
| Таълими | Берлин университети |
| Касби | фотограф, продюсер, зоолог, ссенарийчи, телебошловчи, кинорежиссёр |
| Турмуш ўртоғи |
Ҳаннелоре Счротҳ (1945–1950) Лотте Ҳасс (1950) |
| Болалари | Ҳанс Ҳасс |
| Мукофотлари | Австриянинг фан ва сан'ат учун фахрий нишони |
Ҳанс Ҳасс (1919-йил 23-январ — 2013-йил 16-июн) австриялик биолог ва сув ости шўнғичи устаси. Асосан, маржон рифлари, стинграйс, саккизоёқ ва акулаларни оммалаштирган биринчи олимлардан бири сифатида танилган. Сув остида суратга олинган ҳужжатли филмларни яратишда кашшоф бўлган ва нафас олиш турининг ривожланишига раҳбарлик қилган[1][2]. Шунингдек, энергия назарияси ва атроф-муҳитни муҳофаза қилишга содиқлиги билан танилган[3][2].
Дастлабки йиллари
Ҳасс Вена шаҳрида туғилган; унинг отаси адвокат бўлган ва дастлаб ҳуқуқшунослик билан шуғулланган. Ҳасс 1938-йилда Ложувард соҳили таътилида америкалик ғаввос Гуй Гилпатриc билан яхши танишган, унга сув остида ов қилиш ва фотосуратлар киради[2]
. 1938-39-йилларда Кариб денгизига экспедициялар уюштириб, биринчи профессионал мақолаларини ёзгач, 1940-йилда Ҳасс ҳуқуқшуносликдан зоологияни ўрганишга ўтди ва фан номзоди илмий даражасини олди. 1943-йилда Берлин университетининг биология факултетидан. Унинг диссертацияси автоном ребреатҳер шўнғин ускунасидан фойдаланган биринчи илмий тадқиқот лойиҳаси эди. Дастлабки сувга шўнғиш пайтида ўзи учун немис шўнғин асбоблари ишлаб чиқарувчилари Дрäгер томонидан ишлаб чиқарилган нафас олиш мосламаларидан фойдаланган: кўкрагидаги сумканинг „қурбақа одами“ кўринишини ёқтирмагани учун бу тўпламларни орқасида нафас олиш сумкаси билан ясаган. Ҳасс ва унинг тадқиқотчилар жамоаси 1942-йилдан 1953-йилгача кислородли нафас олиш воситаларидан фойдаланган ҳолда 2000 дан ортиқ шўнғинларни қайд этишди[4].
Гарчи Дон Стюарт Кариб денгизидаги Бонайре оролидаги биринчи акваланг операторларидан бири, Cаллум Роберцнинг китобида Ҳассни Атлантика голиатҳ группасини маҳаллий йўқ бўлиб кетиш учун бир қўли билан овлаганликда айблаган бўлса-да[5], муаллиф ўша хатбошида кейинроқ бу даъвони аниқ рад этади.
Манбалар
- ↑ Ҳасс, Ҳанс. „Тҳе Энергон Тҳеорй“. Қаралди: 2012-йил 10-апрел.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Вителло, Паул. „Ҳанс Ҳасс, 94, эарлй эхплорер оф тҳе wорлд бенеатҳ тҳе сеа“. Неw Ёрк Тимес (2013-йил 7-июл), с. А18. Қаралди: 2014-йил 23-март.
- ↑ „Таучпиониэр Ҳанс Ҳасс гесторбен“ (де). Wиэн: ОРФ (броадcастер) (2013-йил 22-июн). Қаралди: 2014-йил 24-март.
- ↑ Сандерс, ГС; Wенделл, ФЕ (1991). "Cлосед-Cирcуит охйген аппаратус: Минимисинг рискс фор импровед эффиcиэнcй.". Ин: Ҳанс-Журген, К; Ҳарпер Жр, ДЕ (Эдс.) Интернатионал Паcифиcа Сcиэнтифиc Дивинг... 1991. Проcеэдингс оф тҳе Америcан Аcадемй оф Ундерwатер Сcиэнcес Элевентҳ Аннуал Сcиэнтифиc Дивинг Сймпосиум. Арчивед фром тҳе оригинал он 2016-08-16. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20160816173657/ҳттп://арчиве.рубиcон-фоундатион.орг/хмлуи/ҳандле/123456789/9376. Қаралди: 2013-06-22.Ҳанс Ҳасс]]
- ↑ Роберц, Cаллум. Тҳе Уннатурал Ҳисторй оф тҳе Сеа, Исланд Пресс, 2007, п. 238