Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Harriet Quimby

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Ҳарриэт Қуимбй

Қуимбй тах. 1911
Таваллуди
Ҳарриэт Қуимбй

11-май 1875-йил
Арcадиа, Мичиган, АҚШ
Вафоти 1-июл 1912-йил(1912-07-01)
(37 ёшда)
Сқуантум, Массачусетц, АҚШ
Фуқаролиги AQSH bayrogʻi АҚСҲ
Касби
  • авиатор
  • журналист
  • ссенарий муаллифи
Фаолият йиллари 1910 — 1912

Ҳарриэт Қуимбй (1875-йил 11-май — 1912-йил 1-июл) — америкалик кашшоф авиатор, журналист ва кино ссенарий муаллифи. 1911-йилда у АҚШда учувчи лицензиясини олган биринчи аёл бўлди, 1912-йилда эса Ингилиз каналини якка ўзи кесиб ўтган биринчи аёлга айланди[1][2].

Қуимбй 37 ёшида авиация ҳалокатида вафот этган бўлса-да, у авиацияда аёлларнинг ўрни ривожига катта таъсир кўрсатган.

Илк ҳаёти ва дастлабки фаолияти

1911-йилда Тҳеодоре C. Марcеау томонидан олинган Қуимбй сурати

Ҳарриэт Қуимбй 1875-йил 11-майда Мичиган штатида туғилган[1]. Унинг ота-онаси Урсула (қизлик фамилияси Cоок) ва Wиллиам Қуимбй эди[3]. Расмий туғилганлик гувоҳномаси мавжуд эмаслиги сабабли унинг аниқ туғилган жойи номаълум бўлиб қолмоқда; Мичиган штатидаги бир нечта ҳудудлар уни ўзларининг ватандоши деб даъво қилади, жумладан Cолдwатер[4][5] ва Арcадиа Тоwншип[6].

Унинг отаси 1874-йилда Арcадиа Тоwншип ҳудудида ферма сотиб олган бўлиб, оила 1880-йилги АҚШ аҳолини рўйхатга олишда айнан шу ерда яшаётгани қайд этилган[7]. 1887–1890-йиллар оралиғида улар Арроё Гранде, Калифорнияга кўчиб ўтишган.[8]

1900-йиллар бошида оила Сан Франcисcога кўчиб ўтгач, Қуимбй дастлаб театр саҳнасида ўзини синаб кўрди ва „Ҳазел Қуимбй“ саҳна номидан фойдаланди. У камида иккита спектаклда иштирок этгани маълум: Ромео анд Жулиэт асарида Линда Арвидсон ижро этган Жулиэт ролига қарши Ромео ролида (Арвидсон ҳали кино режиссёр Д.W. Гриффитҳга турмушга чиқмаган пайтда) ва Саппҳо спектаклида кичик рол ижро этган. Охир-оқибат актёрлик унга мос эмас деган хулосага келиб, журналистика соҳасида фаолият юритишни танлади[9].

1902-йилда Қуимбй Сан Франcисcо Драматиc Ревиэw журналида ишлай бошлади, шунингдек Сан Франcисcо Чрониcле ва Сан Франcисcо Cалл газеталарининг якшанбалик сонларига ҳам мақолалар ёзиб борди.

1903-йилда у Ню-Ёрк шаҳрининг Манҳаттан ҳудудига кўчиб ўтиб, Леслиэ'с Иллустратед Wеэклй журналида театр танқидчиси сифатида ишлай бошлади. Тўққиз йил давомида у 250 дан ортиқ мақола чоп эттирди[10].

Авиация

Қуимбй 1910-йилда Элмонтда ўтказилган Интернатионал Авиатион Меэт ат Белмонт Парк авиашоусида иштирок этгач, авиацияга қизиқа бошлади[10]. Шу ерда у машҳур учувчи ва парвоз мактаби асосчиси Жоҳн Моисант билан танишди[11][12]. Қуимбй учишни Моисант авиация мактабида ўрганди[13], бу ерда Жоҳн Моисантнинг укаси Алфред Моисант унинг парвоз бўйича инструктори бўлган[13].

1911-йил 2-августда[4] Қуимбй учувчи синовидан муваффақиятли ўтиб, Шимолий Америкада учувчи лицензиясини олган биринчи аёлга айланди. Унга Фéдéратион Аéронаутиқуэ Интернатионале томонидан берилган 37-рақамли сертификат топширилди[14][15], бу ҳужжат Аэро Cлуб оф Америcа томонидан расмийлаштирилган[10]. У 33 та парвоз дарси ва иккита синов парвозидан сўнг барча талабларни бажарди[13]. Унинг инструкторининг синглиси Матилде Моисант ҳам кўп ўтмай учувчи лицензиясини олиб, АҚШда бу ютуққа эришган иккинчи аёлга айланди[16].

Лицензия олгач, Қуимбй янги мақомидан фаол фойдаланишни бошлади. Матбуот уни бўйи кичик ва териси оч ранг бўлгани учун „Дресден Чина Авиатрих“ ёки „Чина Долл“ деб атади. Ўша даврда учувчилар ҳар бир чиқиш учун 1000 АҚШ долларигача даромад олишлари мумкин эди, мусобақаларда эса мукофот пуллари 10 000 долларгача етарди. Қуимбй кўргазмали учишлар жамоаси — Моисант Интернатионал Авиаторс таркибига қўшилди ва 1911-йилда профессионал фаолиятини бошлади. У Статен Исланд устида тунги парвози билан дебют қилиб, қарийб 20 000 томошабин қаршисида чиқиш қилди ва 1500 доллар даромад олди[17].

Мамлакатдаги кам сонли аёл учувчилардан бири сифатида у ўз аёллигини ҳам ўзига хос тарзда намойиш этди: у бинафша ранг атлас кофта, маржон тақинчоқлар ва қадимий билагузук билан, амалий шим ва баланд боғламали этиклар кийиб учарди. У ҳар сафар мусобақаларда иштирок этганида катта оломонни жалб қиларди. Кўргазмали жамоа таркибида Қуимбй АҚШ бўйлаб чиқишлар қилди ва 1911-йил охирида Мексика шаҳрига бориб, Президент Франcисcо И. Мадеро инаугурацияси шарафига ўтказилган авиация тадбирларида қатнашди[4].

Қуимбй авиашоуларда иштирок этиш билан бирга Леслиэъс журналида ёзувчи сифатидаги фаолиятини ҳам давом эттирди. У ўз парвоз тажрибаларини мақолалар туркуми орқали ёритиб борди ва журналнинг авиация муҳаррири сифатида ишлади. Қизиғи шундаки, унинг бу лавозимдаги илк мақолаларидан бири „Учишнинг хавфлари ва улардан қандай қочиш мумкин“ деб номланган бўлиб, унда ҳалок бўлган учувчилар ҳақида маълумот берилиб, хавфсизлик чораларининг муҳимлиги таъкидланган[18].

Хавф-хатарларни яхши билганига қарамай, у учишга бўлган иштиёқидан воз кечмади ва тижорий авиациянинг иқтисодий имкониятларини фаол тарғиб қилди. Шунингдек, у учишни аёллар учун идеал спорт тури сифатида тақдим этди[4].

Голливуд

1911-йилда Қуимбй ссенарийлар ёзиш билан ҳам шуғулланган ва унинг еттита ссенарийси Биограпҳ Студиос томонидан қисқа жим филмлар сифатида суратга олинган. Ушбу филмларнинг барчасига Д. W. Гриффитҳ режиссёрлик қилган. Унинг филмларида Флоренcе Ла Бадиэ, Wилфред Луcас ва Бланче Сwеэт каби актёрлар рол ижро этган. Қуимбй ўзи ҳам филмлардан бирида кичик рол билан иштирок этган[19].

Вин Физ

1912-йилги Вин Физ газли ичимлик пойсткартаси

Вин Физ компанияси, Чиcагодаги Армоур гўштни қайта ишлаш заводининг бўлими, 1912-йил апрелида Cалбраитҳ Перрй Родгерс вафотидан сўнг янги узумли газли ичимлик Вин Физни реклама қилиш учун Қуимбйдан фойдаланган. У рекламаларда ўзининг характерли бинафша рангли авиатор формасида суратга тушган[20].

Инглиз канали парвози

Ла Виэ ау Гранд Аир нашрининг 27-апрел 1912-йилги сони, авиатор Ҳарриэт Қуимбй билан. У тарихий Инглиз канали парвози учун О. Стрöм & Филс томонидан тайёрланган ипак учиш костюми ва капюшонли шапка кийган.
Қуимбй ўзининг Блéриот ХИ моноплани билан
Файл:Портраит оф Матилде Моисант (лефт) анд Ҳарриэт Қуимбй (ригҳт) Cирcа 1911-1912.жпг
Матилде Моисант (чапда) ва Ҳарриэт Қуимбй (ўнгда), АҚШда учувчи гувоҳномасини олган биринчи икки аёл (1911–1912 йилларда)

1912-йил 16-апрелда Қуимбй Довер, Англиядан Cалаис, Франсия томон парвоз қилган, ва 59 дақиқа ичида 25 миля (40 км) масофадаги Éқуиҳен-Плаге, Пас-де-Cалаисдаги қирғоқда қўниб, парвозни якунлаган. У Инглиз каналини бошқарадиган биринчи аёл бўлган[21].

„Унинг асбоб-ускуналари фақат соат ва қўл компасидан иборат бўлган, ва учувчининг қулайлиги бутунлай белига боғланган иссиқ сув идишида эди.“ — Бриан Флоод, Довер Транспорт Мусеум Соcиэтй раиси[22].

Шу ютуқ оммавий ахборот воситаларида кам эътибор қозонган, чунки у Титаник океан лайнерининг 1912-йил 15-апрелдаги чўкиши ҳақида хабар берилган куннинг эртасига тўғри келган. Инглиз каналини кесиб ўтиш учун у Блéриот 50 монопланини сотиб олган[23].

Вафоти

Қуимбйнинг учиш механикини (ўнгда) ўз ичига олган гуруҳ, унинг ерга қулаган самолётини текширмоқда. Самолёт ўз-ўзидан Дорчестер кўрфазига сузиб тушиб, лойга ағдарилган. (Манба: WГБҲ/НОВА, Лоуис Блéриот рухсати билан)

1912-йил 1-июлда Қуимбй Сқуантум Поинт, Қуинcй, Массачусетцдаги Учинчи Ҳарвард-Бостон Аир Меэт тадбирида учган.[2] Гарчи у АCА тадбирларида қатнашиш учун АCА сертификатига эга бўлган бўлса-да, Бостон учиши расмий тасдиқланмаган мусобақа бўлган. Қуимбй тахминан 3,000 фут (910 м) баландликда Бостон Лигҳт маёғига учиб борган, кейин қайтиб, ҳаво майдонида айланиб учган.[24]

Тадбир ташкилотчиси ва авиатор Чарлес Ф. Wилларднинг отаси Wиллиам А. П. Wиллард унинг янги икки ўриндиқли Блéриот ХИ моноплане самолётида йўловчи бўлган. 1,000 фут (300 м) баландликда, самолёт номаълум сабаблар билан олдинга эгилган ва Wиллард ташқарига улоқтирилган. Самолётни мувозанатлай олмаган Қуимбй ҳам ташқарига улоқтирилган. Иккаласи ҳам ҳаётдан кўз юмган, самолёт эса „ўз-ўзидан сузиб тушиб, лойга кириб ағдарилган“[1][12][25].

Ҳарриэт Қуимбй 37 ёшида вафот этган ва Тҳе Бронх, Неw Ёркдаги Wоодлаwн қабристонига дафн этилган[26]. Кейинги йили унинг қолдиқлари Валҳалладаги Кенсиcо Cеметерй га кўчирилди[27].

Филмография

[28]

Актриса сифатида

Сарлавҳа Йил Рол Режиссёр
Линес оф Wҳите он а Суллен Сеа 1909 Балиқчи қиз Д. W. Гриффитҳ
Тҳе Лате Ҳарриэт Қуимбй’с Флигҳт Аcросс тҳе Энглиш Чаннел 1912 Ўзи Номаълум

Муаллиф сифатида

Сарлавҳа Йил Режиссёр
Суншине Тҳроугҳ тҳе Дарк 1911 Д. W. Гриффитҳ
Тҳе Блинд Принcесс анд тҳе Поэт 1911 Д. W. Гриффитҳ
Ҳис Мотҳер’с Сcарф 1911 Д. W. Гриффитҳ
Тҳе Брокен Cросс 1911 Д. W. Гриффитҳ
Фишер Фолкс 1911 Д. W. Гриффитҳ

Мероси

Ҳарриэт Қуимбй’га бағишланган компас-шаклидаги cенотаф фаввораси, Пиэрcе Бротҳерс Валҳалла қабристонида, Нортҳ Ҳоллйwоод, Лос Ангелес

Қуимбй учун Пиэрcе Бротҳерс/Валҳалла Мемориал Парк Cеметерй қабристонида Ҳарриэт Қуимбй Cомпасс Росе Фоунтаин номли cенотаф ўрнатилган. У қабристоннинг Портал оф тҳе Фолдед Wингс яқинида жойлашган бўлиб, у ерда авиасия пионерларининг қолдиқлари сақланади[29].

1991 йилда АҚШ почта хизмати Ҳарриэт Қуимбй’ни тасвирловчи 50 сентлик аирмаил почта маркасини чиқарди[30][31]. Ушбу маркаларга „Ҳарриэт Қуимбй: Пионеэр Пилот“ ёзуви туширилган[13].

У расмий равишда икки Мичиган тарихий белгида эслатилган. Улардан бири Cолдwатер яқинида жойлашган[32]. Иккинчиси Қуимбй 1875–1888 йилларда яшаган оиланинг энди ташландиқ ҳолга келган фермаси яқинида, Арcадиа Тоwншипда ўрнатилган[33].

2004 йилда Қуимбй Натионал Авиатион Ҳалл оф Фамега киритилган[34].

2012 йилда Қуимбй Лонг Исланд Аир анд Спаcе Ҳалл оф Фамеъга киритилган[35].

Олд Рҳинебеcк Аэродромеда учишга тайёр Анзани двигателли бир ўриндиқли Блéриот ХИ сақланади, у 1909 йилда ишлаб чиқарилган ва серия рақами 56 ни олган. Қуимбй 1912 йилда учган самолёти янги икки ўриндиқли бўлгани учун, бу эски самолёт унинг ҳалокатдаги самолёти бўлган деган гап — урбан легенд ҳисобланади[36].

Сан Жоседаги Реид–Ҳиллвиэw Аирпортда Қуимбй номи билан кўча бор. Шунингдек, унинг номи билан Батон Роуге, Лоуисиана (яқинидаги аэропорт), Саинт-Лаурент, Қуэбеc (Монреалнинг шаҳар атрофидаги ҳудуд) ва Опфикон, Сwитзерланддаги кўчалар ҳам аталган [манба керак].

Филм ва телевидениядаги чиқишлари

Қуимбй экранларда бир неча бор тасвирланган.

  • Унинг ҳаёти 1952-йил 23-мартдаги Ҳаллмарк Ҳалл оф Фаме сериясида „Ҳарриэт Қуимбй“ номи билан драматизация қилинган. Режиссёрлиги Wиллиам Cорриган томонидан амалга оширилган ушбу АҚШнинг дастлабки телевидение маҳсулоти Британиялик актриса Сараҳ Чурчиллни Қуимбй ролида кўрсатади.
  • Канадалик актриса Cлаудетте Минк ўйнаган, Қуимбйнинг қисман фантастиклаштирилган версияси 2000-йилги телефилм Чристй: Ретурн то Cуттер Гапда намоён бўлади; филмда Қуимбй Cуттер Гап яқинида ўз биплейнини қўниб, бош қаҳрамон билан учрашади ва нохоҳланган севги учбурчагига аралашади (ҳақиқий ҳаётда Қуимбй фақат битта қанотли самолётларда учган ва ҳалокатли воқеа бўлгунига қадар фақат кичик хатоларга дуч келган).
  • 2020-йилда Ёутубе ва бошқа онлайн платформаларда чиқарилган 28 дақиқалик қисқа филм, Стерлинг Сcрипц томонидан тайёрланган Ладй оф тҳе Аир: Тҳе Сторй оф Ҳарриэт Қуимбй, актриса Бри Броwн орқали Қуимбй ролида драматик монологни тақдим этади; унда у ҳаёти ва ўлими ҳолатларини тасвирлайди. Филм Стерлинг Броwн томонидан ёзилган[37]

2015-йилда Америка оммавий ахборот воситалари Аллйн Марк, Индустрй Висионс Пиcтурес президенти маълумотига таяниб, Қуимбй ҳаётини драматизация қиладиган Аэроплане Ангел номли биографик филм тайёрлаш режалари мавжудлигини хабар қилган. 2024-йил ҳолатига кўра, ушбу лойиҳа ҳали амалга ошмаган[38].

Бадиий адабиётдаги тасвирлари

  • Ҳарриэт Қуимбй асосида яратилган ва унинг номи билан аталган қаҳрамон 1961-йилда Cлиффорд Д. Симак томонидан ёзилган илмий-фантастик роман Тиме ис тҳе Симплест Тҳингда пайдо бўлади[39]. Қуимбй телепат ва бир вақтларда бош қаҳрамоннинг севгилиси сифатида тасвирланган; ҳикоя алтернатив келажакда содир бўлади. У қатъиятли журналист ва моҳир транспорт воситаси ҳайдовчиси сифатида кўрсатилади (ҳақиқий Қуимбй ҳам шу қобилиятга эга бўлган, аммо Симакнинг версиясида у учувчи машинани ҳайдайди).
  • Қуимбй 2016-йилда Wинстон Гроом томонидан ёзилган тарихий роман Эл Пасо ва 1995-йилда Жаcк Финнейнинг илмий-фантастик роман Фром Тиме то Тимеда ҳам пайдо бўлади.
  • Жуда фантазиялаштирилган Қуимбй версияси 1996-йилда Роберт Ж. Ҳинг томонидан ёзилган Улйссес: Ҳис Сторй романида қисқача пайдо бўлади.

Тҳе Неw Ёрк Тимесдаги танланган мақолалар

  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 11 май, 1911, саҳифа 6, „Аёл шим кийиб жасур авиатор; Лонг Исланд аҳолиси Мисс Ҳарриэт Қуимбй’нинг Гарден Cитйда учишларини кашф қилади“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 2 август, 1911, саҳифа 7, „Мисс Қуимбй учувчи лицензиясини олади“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 5 сентябр, 1911, саҳифа 5, „Қиз тунги учишади Ричмонд ярмаркасида; Ҳарриэт Қуимбй ой нури остида томошабинлар устида учади“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 18 сентябр, 1911, саҳифа 7, „Аёл авиаторлар мусобақаси; Миссес Моисант, Қуимбй, Сcотт, ва Дутриэу Нассау учишида“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 28 сентябр, 1911, саҳифа 2, „Мисс Қуимбй’нинг учиши“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 17 апрел, 1912, саҳифа 15, „Қуимбй Англия Канали бўйлаб учади“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 21 июн, 1912, саҳифа 14, „Аёл почтани учиради; Мисс Қуимбй Бостонъдан Ню-Ёркгача ҳаво саёҳатини режалаштирмоқда“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 2 июл, 1912, саҳифа 1, „Мисс Қуимбй ҳаво кемасидан тушиб вафот этди“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 3 июл, 1912, саҳифа 7, „Қуимбй фожиаси тушунтирилмаган“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 4 июл, 1912, саҳифа 7, „Ҳарриэт Қуимбй учун хизматлар кечаси“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 5 июл, 1912, саҳифа 13, „Ҳарриэт Қуимбй’ни мадҳ этади“
  • Тҳе Неw Ёрк Тимес, 7 июл, 1912, журнал, „Авиация нафақат хавфли, балки бепарво бўлганда“

Адабиётлар

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Ҳарриэт Қуимбй“. Натионал Аир анд Спаcе Мусеум (2021-йил 29-октябр).
  2. ↑ 2,0 2,1 „Мисс Қуимбй Диэс Ин Аиршип Фалл. Нотед Wоман Авиатор анд W.А.П. Wиллард, Пассенгер, Аре Тҳроwн 1,000 Феэт“ (1912-йил 2-июл).
  3. ↑ „Мичиган Ҳисториc Сите: Ҳарриэт Қуимбй“. Тҳе Ҳисториc Маркер Датабасе. Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 „Ҳарриэт Қуимбй“. Аэроспаcе Пионеэрс. Федерал Авиатион Администратион.
  5. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй“. АҚШнинг Парвоз юз йиллиги комиссияси.
  6. ↑ Масчке, Рубй (4-июл 1996). „Тҳумб Принц: А трип то Арcадиа, Парт ИИ“. Тҳе Ҳарбор Беач Тимес. 5-бет. 2023-йил 30-июнда олинган.
  7. ↑ "Унитед Статес Cенсус, 1880," датабасе wитҳ имагес, ФамилйСеарч (ҳттпс://www.фамилйсеарч.орг/арк:/61903/1:1:МWСТ-ЗР3 : Жануарй 14, 2022), Ҳаттиэ ин ҳоусеҳолд оф Wиллиам, Арcадиа, Манистеэ, Мичиган, Унитед Статес; cитинг энумератион дистриcт, шеэт, НАРА миcрофилм публиcатион Т9 (Wашингтон, Д. C.: Натионал Арчивес анд Реcордс Администратион, н.д.), ФҲЛ миcрофилм.
  8. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй, Чилдҳоод Ҳоме, Регистеред Мичиган Ҳисториc Сите“. Тҳе Ҳисториc Маркер Датабасе. Қаралди: 2025-йил 19-апрел.
  9. ↑ Даҳлер, Дон. Феарлесс Ҳарриэт Қуимбй: А Лифе Wитҳоут Лимит. Неw Ёрк: Принcетон Арчитеcтурал Пресс, 2022 — 37–40-бет. ИСБН 9781648960352. 
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Таллман, Жилл W. „Тҳанкс, Ҳарриэт“. АОПА Пилот (2011-йил 2-август). 2014-йил 21-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 21-декабр.
  11. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй профиле“. Тҳе Натионал Авиатион Ҳалл оф Фаме. Қаралди: 2016-йил 3-октябр.
  12. ↑ 12,0 12,1 „Ҳарриэт Қуимбй профиле“. cентенниалоффлигҳт.нет. Қаралди: 2015-йил 10-май.
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 „Ҳарриэт Қуимбй“ (эн). www.cрадлеофавиатион.орг. Қаралди: 2024-йил 14-март.
  14. ↑ „Cелебратинг пилот Ҳарриэт Қуимбй, Америcа'с 1ст фемале пилот“. Фéдéратион Аéронаутиқуэ Интернатионале (2021-йил 17-май).
  15. ↑ Дунёдаги биринчи лицензияга эга аёл учувчи европалик Раймонде де Лароче эди.
  16. ↑ „Ан Америcан Ладй Авиатор“. Флигҳт (1911-йил 26-август). Қаралди: 2012-йил 16-май.
  17. ↑ Гирл Флиэс бй Нигҳт ат Ричмонд Фаир: Ҳарриэт Қуимбй Дарц Абоут ин тҳе Мооншине Абове ан Адмиринг Cроwд. Темптед То Cросс Ҳарбор Бут Флиц Баcк Ин Севен Минутес то ан Анхиоус Мотҳер анд а $1,500 Чеcк – Леэ Ҳаммонд Уп, Тоо. (1911-йил 5-сентябр), с. 5.
  18. ↑ Қуимбй, Ҳарриэт. „Тҳе Дангерс оф Флйинг анд Ҳоw то Авоид Тҳем“. Леслиэ'с Wеэклй (1911-йил 31-август). Қаралди: 2024-йил 17-июн.
  19. ↑ Интернет Мовиэ Датабасе, Ҳарриэт Қуимбй ИМДб; аccессед Април 16, 2009.
  20. ↑ Ҳолден, Ҳенрй М. „Вин Физ реборн“. Аирпорт жоурнал (2007-йил 1-октябр). Қаралди: 2017-йил 30-октябр.
  21. ↑ „Мисс Қуимбй Флиэс Тҳе Чаннел“Флигҳт Април 20, 1912
  22. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй, тҳе форготтен cросс-Чаннел фемале флйинг пионеэр“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2025-йил 15-ноябр). Қаралди: 2025-йил 15-ноябр.
  23. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй“ (эн). аирандспаcе.си.эду (2021-йил 29-октябр). Қаралди: 2024-йил 14-март.
  24. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй Cраш, 1912“. CелебратеБостон.cом. Қаралди: 2016-йил 3-октябр.
  25. ↑ Ироник тарзда, вафотидан камроқ бир ой олдин Қуимбй учувчиларни самолётдан йиқилишдан сақлайдиган камарлар ҳақида мақола ёзган (Ҳарриэт Қуимбй, "Неw Тҳингс ин тҳе Авиатион Wорлд, " Леслиэъс Иллустратед Wеэклй, 6-июн 1912)
  26. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй“. www.cентенниалоффлигҳт.нет. Қаралди: 2024-йил 14-март.
  27. ↑ „Аэронаутиcс – Ҳарриэт Қуимбй“. Аэронаутиcс Леарнинг Лабораторй фор Сcиэнcе Течнологй анд Ресеарч. Флорида Интернатионал Университй (2004-йил 20-декабр). 2017-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 13-апрел.
  28. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй“. ИМДб. Қаралди: 2019-йил 31-март.
  29. ↑ Гант, Келли „Оур Ҳисторй 99с ин Авиатион Ҳисторй Wомен ин Инволвед Авиатион“ (эн). Тҳе Нинетй-Нинес, Инc. (2024-йил 14-март). Қаралди: 2024-йил 14-март.
  30. ↑ Сама, Доминиc. „Стамп Ҳонорс Фирст Wоман Лиcенсед Пилот“. Книгҳт-Риддер Неwспаперс (1991-йил 28-апрел). Қаралди: 2016-йил 3-октябр.
  31. ↑ „50c Ҳарриэт Қуимбй сингле“ (эн). Смитҳсониан Институтион. Қаралди: 2021-йил 25-октябр.
  32. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй“. Тҳе Ҳисториcал Маркер датабасе. 2019-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 3-октябр.
  33. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй Чилдҳоод Ҳоме“. Тҳе Ҳисториcал Маркер датабасе. 2019-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 3-октябр.
  34. ↑ „Ҳарриэт Қуимбй профиле“. Тҳе Натионал Авиатион Ҳалл оф Фаме. Қаралди: 2016-йил 3-октябр.
  35. ↑ Мелансон, Алана. „Фитчбург пайс трибуте то фирст wоман то флй аcросс Энглиш Чаннел“. Фитчбург, Массачусетц: Сентинел & Энтерприсе (2012-йил 16-май). Қаралди: 2012-йил 16-май.
  36. ↑ Пат Треннер. „Дид Ҳарриэт Қуимбй'с Блéриот Энд Уп ин Неw Ёрк?“. аирспаcемаг (2013-йил 15-апрел). Қаралди: 2016-йил 2-март.
  37. ↑ „Ладй оф тҳе Аир: Тҳе Сторй оф Ҳарриэт Қуимбй“. ЁуТубе (2020-йил 8-октябр). Қаралди: 2024-йил 13-июн.
  38. ↑ „Ҳоллйwоод Wомен Продуcерс, Диреcторс анд Cастинг Агенц Wоулд Бе Топ Бох Оффиcе Wиннерс бй Продуcинг "Труэ" Адвентуре Сториэс фор Wомен: Индустрй Висионс Пиcтурес Репорц“. Маркетwиред (2015-йил 30-март). Қаралди: 2024-йил 13-июн.
  39. ↑ Китоб нашр этилишидан олдин, у Аналог Сcиэнcе Фиcтион анд Фаcт журналида Тҳе Фишерман номи билан серияланган

Ташқи ҳаволалар

Викиомборда „Ҳарриэт Қуимбй“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Harriet_Quimby" dan olindi