Ҳаруки Мураками (яп. 村上 春樹 Мураками Харуки, 12-январ, 1949-йил, Киото) — япон ёзувчиси ва таржимон.

Харуки Мураками

Унинг китоблари 50 тилдан ортиқ тилга таржима қилинган ва нафақат Японияда, балки ватанидан ташқарида ҳам бесцеллер ҳисобланади. Ўзининг бадиий ва илмий адабиётдаги асарлари туфайли танқидчи ва ўқувчиларнинг олқишига сабаб бўлди ҳамда Японияда ва халқаро миқёсда кўплаб мукофотларга сазовор бўлди. Муракамининг энг машҳур асарлари: "Қўй ови" (1982), "Норвегия ўрмони" (1987), "Соат қушининг йилномалари" (1994-95), "Соҳилдаги Кафка" (2002) ва "1Қ84" (2009-10-йиллар). ). Шунингдек, у Раймонд Карвер ва Жером Селинжер каби ёзувчиларнинг асарларини япон тилига таржима қилган. Мураками китоблари Ричард Браутиган, Реймонд Чандлер ва Курт Воннегут каби ғарб ёзувчиларидан та'сирланган ҳолда ёзилган. Шу сабабли, япон адабий жамоатчилиги ҳалигача унинг китобларини "японча руҳда эмас" деб билади.

Мураками ижоди асосан сурреал ва меланхолик бўлиб, Франк Кафкага хос бўлган ёлғизлик ва бегоналик мавзулари уларнинг сюжетида яратилган. ОАВ ма'лумотларига кўра, у бир неча бор адабиёт бўйича Нобел мукофотига номзод бўлган [1], аммо Швеция академияси мукофотга номзод бўлиш тўғрисидаги ҳужжатларни 50 йил ўтгач э'лон қилади [2], шунинг учун Муракамининг Нобел мукофотига номзодлигии ҳақида ма'лумотлар миш-миш ҳисобланади.

Ҳаёти ва ижоди

Харуки Мураками 1949-йилда Киото шаҳрида, классик филолог ўқитувчи оиласида туғилган.

1971-йилда у синфдоши Ёкога уйланди, улар ҳали ҳам бирга яшашади, фарзандлари йўқ. 1974-йилда у Токионинг Кокубунзи шаҳрида ўзининг Питер Cат жазз барини очди. 1977-йилда у ўз бари билан шаҳарнинг тинчроқ тумани бўлган Сендагаяга кўчиб ўтди.

1978-йил апрел ойида бейсбол ўйини пайтида у китоб ёзиши мумкинлигини тушуниб етади. Мураками тунги бар ёпилгандан кейин бироз қолиб, оддий қоғоз варақларига сиёҳ қалам билан ёзишни бошлади.

1979-йилда "Шамол қўшиғини тингла" ҳикояси нашр этилди. Бунинг учун у Гунзо Шинжин Шо адабий мукофотини олди, бу нуфузли мукофот ҳар йили Гунзо журнали томонидан интилувчан япон ёзувчиларига берилади. Йил охирига келиб, мукофотга сазовор бўлган роман - дебют учун мисли кўрилмаган тиражда сотилади - қаттиқ муқовада 150 000 нусхадан ортиқ чоп этилади. 1980-йилда Пинболл 1973-нашр этилди. Ушбу иккита ҳикояси ўзбек тилига таржима қилинган [3][4].

1981-йилда Мураками бар очиш учун лицензиясини сотиб, профессионал ёзувчига айланди. 1982-йилда у ўзининг биринчи романи “Қўй ови” ёзиб тугатди. Худди шу йили у яна бир мукофот "Нома" мукофотини қўлга киритди.

1986-йилда Мураками рафиқаси билан Италияга, кейинроқ Грецияга жўнаб кетади. Эгей денгизидаги бир қанча оролларга саёҳат қилади. Японияда " Новвойхонага қайта рейд " қисқа ҳикоялар тўплами нашр этилади.

1987-йилда " Норвегия ўрмони " романи нашр этилади ва у Лондонга кўчиб ўтади.

1991-йилда Мураками Қўшма Штатларга кўчиб ўтди ва Принстон университетида тадқиқотчи стажёр лавозимини эгаллади. Японияда 1979-йилдан 1989-йилгача ёзилган барча асарларини ўз ичига олган 8 жилдлик тўплами нашр этилади.

1992-йилда Принстон университетида доцентлик унвонини олди. “Чегара жануби”, “Қуёшнинг ғарбий” китобларини тугаллайди ва Японияда чоп эттиради.

1994-йилда Токиода "Соат механизми қушлари йилномалари" романининг биринчи 2 жилди нашр этилди.

1999-йилда у "Менинг севимли Йўлдошим" романини нашр этилди.

2000-йилда у "Барча Худонинг болалари рақсга тушиши мумкин" қисқа ҳикоялар тўпламини чиқарди.

2001-йил январ - Оисо шаҳридаги денгиз бўйидаги уйга кўчиб ўтди, ҳозиргача ушбу уйда ҳам яшайди.

Таржимонлик фаолияти

Мураками Скотт Фицжералд, Труман Капот, Жон Ирвинг, Ж.Д Селингернинг бир қатор асарларини инглиз тилидан япон тилига таржима қилганва ХХ асрнинг бошқа америкалик насрий ёзувчилари, шунингдек, Ван Алсбург ва Урсула ле Гуиннинг эртакларини ўз тилига ўгирган.

Адабиёт

  • Рубин Ж. Харуки Мураками ва сўзлар мусиқаси (2002, 2005). Инглиз тилидан таржима. Анна Шулгат. ИСБН 5-94278-479-5
  • Мураками Ҳаруки анд Оур Еарс оф Пилгримаге : [Инглиз] / Гитте Марианне Ҳансен томонидан таҳрирланган, Майкл Цанг. - Роутледге, 2021-йил. - 308 п. - ИСБН 978-0-367-18140.
  • Сутер Р. Замонавийликни японлаштириш: Мураками Харуки Япония ва Қўшма Штатлар ўртасида : [Инглиз]. - Гарвард университети нашриёти, 2008-йил. - 250 п. - (Гарвард Шарқий Осиё монографиялари). - ИСБН 978-0-674-02833-3.

Манбалар

Ҳаволалар