Муаззез Султон (усмонли туркча: „қимматли“, 1687-йил 12-сентябрда вафот этган) Султон Иброҳимнинг иккинчи хотини ва Султон Аҳмед ИИ нинг онаси эди.

Муаззез Султон
Таваллуди 1628-йил 12-август
Вафоти 1687-йил 12-сентабрда
Истанбул, Усмонийлар империяси
Турмуш ўртоғи Иброҳим
Болалари Аҳмед ИИ, Фатма Султон

Ҳаёт

Муаззез Иброҳимга турмушга чиқди ва 1643-йил 25-февралда унинг ёлғиз ўғли Шахзода Аҳмедни (бўлажак Аҳмед ИИ) туғди. Иброҳим даврида у кунига 1000 аспер стипендия олган. Уни турмуш ўртоғи Султон Иброҳим яхши кўрар эди. У ўзининг юмшоқ феъл-атвори ва саройда ўзини яхши тутиши билан машҳур эди. 1648-йилда Султон Иброҳимнинг тахтдан ўтиши ва вафотидан сўнг унинг тўнғич ўғли Султон Меҳмед ИВ тахтга ўтирди, шундан сўнг Муаззез Эски Саройга жойлашди. Бу унга Эски Саройда ўттиз етти йиллик қамоқ жазосига олиб келди[1].

Ўлим ва кейинги

1687-йилда Эски сарой яқинида катта ёнғин содир бўлади. Эртаси куни кечқурун олов Эски саройни қамраб олди. Олов беш соат давомида ёнади ва сарой кўп жойларда ёниб кетади. Эски саройдаги кўпчилик одамларнинг ҳаётини саройдаги хизматкорлар сақлаб қолишган. Муаззез оловдан шунчалик куйганки, эртаси куни вафот этган. Унинг жасади Ускударга олиб кетилган ва у ердаги сарой ёнига дафн этилган. Шундай қилиб, у ўғли учун Валиде Султон эмас эди, чунки у Аҳмед ИИ тахтга чиқишидан тўрт йил олдин вафот этган. Муаззезга тегишли маҳсулотлар дарҳол император хазинасига жойлаштирилди. Унинг заргарлик буюмлари янги Султон Сулаймон ИИ нинг турмуш ўртоқлари Беҳзад Кадıн, Сўғлун Кадıн ва Шеҳсувар Кадıнга берилди. Аммо унинг ўғли 1691-йилда тахтга ўтиргач, у яқинда вафот этган Султоннинг турмуш ўртоғидан заргарлик буюмларини олиб, заргарлик буюмларини император хазинасига қўйди[2].

Нашр

Муаззезнинг Иброҳим билан бирга битта ўғли бор эди:

  • Султон Аҳмед ИИ (Тўпқопи саройи, 1643-йил 25-феврал — Эдирне, Туркия, 1695-йил 6-феврал, Сулаймония масжидида дафн этилган), бир марта уйланган ва уч фарзанд кўрган.
  • Фатма Султон (1642-1697)

Оммавий маданиятда

  • 2015-йилда суратга олинган „Муҳтешем Йўзйıл: Кўсем“ туркиялик тарихий телесериалида Муаззез Султон турк актрисаси Фирузе Гамзе Аксу томонидан тасвирланган[3].

Манбалар

  1. ↑ Силаҳдар Финдиклили Меҳмед Агҳа. ЗЕЙЛ-İ ФЕЗЛЕКЕ (1065-22 Cа.1106 / 1654-7 Şубат 1695), 2012 — 1069–70-бет. 
  2. ↑ Эартҳлй Делигҳц. БРИЛЛ, Жуне 14, 2018 — 60-бет. ИСБН 978-9-004-36754-8. 
  3. ↑ Муҳтесем Йüзйил: Кöсем (ТВ Сериэс 2015–2017) Постер Муҳтесем Йüзйил: Кöсем (2015–2017), қаралди: 2022-13-08 {{cитатион}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= (ёрдам)